Những người Canada thà mua đắt còn hơn dùng hàng Mỹ

Nhiều người Canada chấp nhận trả thêm tiền và mất công tìm kiếm để tránh hàng hóa, dịch vụ Mỹ, nhằm phản đối chính sách thuế của Tổng thống Trump.

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Canada gần đây tiếp tục leo thang, sau khi Washington ngày 22/8 áp thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ nước láng giềng. Ba ngày sau, Canada đáp trả và công bố danh sách khoảng 700 sản phẩm của Mỹ sẽ chịu thuế nhập khẩu mới lên đến 50% từ ngày 8/9.

Tổng thống Donald Trump ngày 27/8 tiếp tục khiến tình hình tăng nhiệt khi ký sắc lệnh đổi tên hồ Ontario giữa hai nước thành "hồ Mỹ". Các diễn biến càng thúc đẩy làn sóng tẩy chay hàng hóa và dịch vụ Mỹ, vốn được người dân Canada phát động từ đầu năm 2025 để đáp trả những biện pháp thuế quan và tuyên bố coi "Canada là bang thứ 51 của Mỹ" từ ông Trump.

"Tôi đã tẩy chay hàng Mỹ ngay khi ông Trump áp thuế hồi tháng 2 năm ngoái. Tiền mua thực phẩm tăng khoảng 50 CAD (35 USD) mỗi tuần, nhưng tôi chỉ cần làm thêm một giờ để bù vào khoản đó", William McDonald, thợ máy 38 tuổi ở Thunder Bay, tỉnh Ontario, nói với Guardian và nhấn mạnh anh luôn lựa chọn hàng Canada, ngay cả khi điều đó khiến chi phí sinh hoạt tăng lên.

McDonald không phải trường hợp duy nhất. Từ thực phẩm, đồ uống đến công nghệ và du lịch, ngày càng nhiều người Canada chấp nhận trả thêm tiền hoặc chịu bất tiện để tránh hàng hóa và dịch vụ Mỹ. Với họ, khoản chi phí phát sinh là cái giá có thể chấp nhận để phản đối chính sách của Tổng thống Trump.

Khảo sát hồi tháng 7 của Viện Angus Reid, có trụ sở tại tỉnh British Columbia, cho thấy 40% người Canada đã chủ động kiểm tra xuất xứ hàng hóa khi mua thực phẩm, trong đó phần lớn cố tránh sản phẩm Mỹ nếu có thể.

"Tôi nghĩ phải sống ở Canada mới hiểu người dân tại đây đang ác cảm với Mỹ thế nào. Chúng tôi không đi các hãng hàng không Mỹ, không nối chuyến tại sân bay Mỹ và chỉ ở khách sạn do người Canada sở hữu. Chúng tôi chuyển các khoản đầu tư sang những công ty Canada, tránh mua sản phẩm, nông sản và thực phẩm Mỹ", Denise, cư dân ở Winnipeg, nói.

Tìm hiểu nguồn gốc hàng hóa đôi khi bất tiện và thường tốn kém hơn, nhưng Denise nhấn mạnh "tẩy chay, thoái vốn và trừng phạt" là công cụ duy nhất mà người Canada bình thường có thể sử dụng để bảo vệ những giá trị của quốc gia.

Elizabeth Lorenz, 68 tuổi, giáo viên nghỉ hưu ở Nanaimo, cho biết bà đã thay đổi thói quen mua sắm để tránh hàng Mỹ. "Tôi luôn đọc nhãn thực phẩm đóng gói. Nếu sản phẩm được sản xuất tại Mỹ, tôi sẽ không mua", Lorenz nói và lấy mì Annie's làm ví dụ. Bà thậm chí đã tự trồng khoai trong vườn nhà vì khó tìm được sản phẩm thay thế.

Jane, giáo viên 54 tuổi ở tỉnh Ontario, cho rằng quan hệ Canada - Mỹ đã tổn hại nghiêm trọng và không thể hàn gắn. Bà trước đây thường sang thành phố Detroit ở bang Michigan của Mỹ để xem thể thao, hòa nhạc rồi mua thực phẩm khi trở về Canada, nhưng giờ tuyên bố "sẽ không đóng góp cho kinh tế Mỹ" chừng nào Tổng thống Trump còn nắm quyền.

"Hơn một năm qua, tôi chấp nhận lái xe 4 giờ đến Toronto để tham dự những sự kiện mà trước đây chỉ mất khoảng một giờ nếu sang Mỹ", Jane nói.

James Buchan, 36 tuổi, làm trong ngành công nghệ thông tin và sống tại Halifax, Nova Scotia, cũng thay đổi nhiều thói quen tiêu dùng. Anh mô tả mình đã trở thành "người có thói quen soi nhãn sản phẩm" và chọn những thương hiệu hóa mỹ phẩm từ tỉnh Quebec để thay thế hàng Mỹ.

Theo Buchan, rau quả Canada và thực phẩm từ Mexico khá dễ mua, nhưng các món ăn chế biến sẵn lại khó thay thế hơn vì thị trường này gần như nằm trong tay các công ty Mỹ. Buchan cũng thay đổi thiết bị công nghệ, bán toàn bộ sản phẩm Apple đang sở hữu.

"Công nghệ là thứ dễ thay thế nhất. Tôi hoàn toàn không thấy nhớ chiếc iPhone hay Macbook của mình", Buchan nói. Anh chuyển sang dùng các dịch vụ email của châu Âu, đồng thời thay thế cả những ứng dụng bản đồ, học ngoại ngữ và lịch điện tử.

Marlene Gagne, sống tại Ottawa, cho biết bà đã cải tạo nhà hoàn toàn bằng đồ nội thất và vật liệu của Canada. Bà cho biết cầu thang trong nhà được trải lại thảm do một công ty ở Quebec sản xuất, còn bộ nội thất phòng khách mới mua từ một doanh nghiệp ở Toronto.

Trong khi đó, một số người Canada vẫn tiếp tục mua thực phẩm và hàng hóa Mỹ, chủ yếu vì giá rẻ hơn và không muốn gây ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp nước láng giềng. "Tôi quan tâm đến giá cả trước tiên, không để ý sản phẩm có xuất xứ từ quốc gia nào", Ashley Taylor, sống tại Ontario, nói với CTV News.

Một người dân Toronto cho biết ông đang mua nhiều hàng hóa sản xuất tại Mỹ hơn trước, cho rằng giới lãnh đạo Canada đang "hành động trái với lợi ích của người dân".

Paula Marshall cho biết phản ứng đầu tiên của bản thân cũng là muốn tẩy chay hàng Mỹ. Tuy nhiên, bà quyết định không làm vậy vì "không muốn ảnh hưởng đến những người dân bình thường, vốn chẳng liên quan gì Tổng thống Mỹ".

Như Tâm (Theo Guardian, AFP, CTV News)