Nga can thiệp giúp Niger dẹp cuộc nổi loạn của binh sĩ

Quân đoàn châu Phi của Nga hỗ trợ chính quyền Niger đối phó cuộc nổi loạn do nhóm binh sĩ bất mãn gây ra tại một căn cứ không quân.

Quân đội Niger ngày 30/8 thông báo với sự hỗ trợ của Nga, họ đã tái kiểm soát một căn cứ không quân quan trọng ở thủ đô Niamey bị các binh sĩ nổi loạn tấn công và chiếm giữ một ngày trước đó.

Cuộc nổi loạn bắt đầu từ đêm 28/8, khi các binh sĩ bất mãn với chính quyền quân sự tại căn cứ 101 nằm tại sân bay quốc tế Diori Hamani đã bắt đồng đội làm con tin và nổ súng vào các địa điểm quan trọng ở thủ đô. Nhiều vụ nổ và tiếng súng vang lên trên khắp Niamey vào sáng 29/8, trong đó có dinh tổng thống.

Căn cứ không quân 101 là nơi đóng quân của các máy bay quân sự và phi cơ không người lái Niger, cũng như là địa điểm đồn trú của một đơn vị chống khủng bố thuộc Liên minh Các quốc gia Sahel cùng lực lượng Nga và Italy.

Chính quyền Niger sau đó đề nghị Quân đoàn châu Phi của Nga hỗ trợ, Đại sứ Nga tại Niger Viktor Voropayev cho hay. Quân đoàn châu Phi Nga đồn trú tại khu vực đã nhanh chóng triển khai lực lượng hỗ trợ Niger.

Bộ Ngoại giao Nga ngày 30/8 cho biết lực lượng Niger đã đẩy lùi cuộc nổi loạn với sự hỗ trợ của Quân đoàn châu Phi. Cơ quan này tuyên bố Nga sẽ tiếp tục trợ giúp Niger trong cuộc chiến chống lại "các phần tử cực đoan".

Theo hãng thông tấn AP, vụ nổi loạn dường như bắt nguồn từ nỗi bất mãn trước tình trạng mất an ninh ngày càng gia tăng tại Niger, trong đó có các cuộc tấn công của phiến quân khiến hàng loạt binh sĩ thiệt mạng trong năm qua.

Wassim Nasr, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Soufan có trụ sở ở Mỹ, cho biết cuộc binh biến chủ yếu được dẫn đầu bởi các quân nhân được triển khai làm nhiệm vụ chống phiến quân.

Phúc lợi dành cho binh sĩ cũng là một vấn đề quan trọng, khi đã xuất hiện những lời phàn nàn về khẩu phần ăn và thiếu trang thiết bị, theo Beverly Ochieng, nhà phân tích tại hãng tư vấn rủi ro địa chính trị Control Risks.

Một số nhà phân tích cho biết các binh sĩ nổi loạn đã cố thủ tại căn cứ 101 và chống trả lực lượng trung thành với chính quyền quân sự Niger trong nhiều giờ, cho đến khi Quân đoàn châu Phi can thiệp và cung cấp hỗ trợ từ cả trên không và trên bộ.

Phe nổi loạn đông hơn lực lượng cận vệ tổng thống tinh nhuệ được điều đến để tái chiếm căn cứ và không rõ bên nào đang kiểm soát cơ sở này trước khi Quân đoàn châu Phi can thiệp, theo Nasr. AP cho biết hàng chục binh sĩ đã bị bắt hoặc thiệt mạng sau sự việc.

Cuộc nổi loạn cho thấy chính quyền quân sự tại Niger hiện không chỉ phải đối mặt với những cuộc tấn công từ bên ngoài của phiến quân, mà còn cả tình trạng bất mãn trong nội bộ. Lực lượng an ninh Niger đã tăng cường tuần tra xung quanh những địa điểm quan trọng ở Niamey sau sự việc.

Quân đoàn châu Phi là tổ chức bán quân sự do Bộ Quốc phòng Nga trực tiếp quản lý, nhằm thay thế vai trò của tập đoàn quân sự tư nhân Wagner ở châu Phi, sau khi người sáng lập Wagner là Yevgeny Prigozhin tiến hành cuộc nổi dậy bất thành hồi tháng 6/2023.

Lực lượng trên được cho là có 200-300 thành viên tại Niger, chủ yếu làm nhiệm vụ bảo vệ chính quyền quân sự và lợi ích của chính quyền này, cũng như hỗ trợ đối phó phiến quân.

Phạm Giang (Theo BBC, AP)