Trung Quốc hoàn thành ca cấy chip não - máy tính thương mại đầu tiên

Trung Quốc cấy thành công chip lớn bằng đồng xu vào não bệnh nhân, trở thành ca cấy chip não - máy tính (BCI) được thương mại hóa đầu tiên.

Theo thông báo của Ủy ban Khoa học và Công nghệ thành phố Thượng Hải hôm 15/7, mẫu chip lớn bằng đồng xu có tên Neo, do công ty khởi nghiệp Neuracle Medical Technology phát triển, được cấy vào não một bệnh nhân bị suy giảm khả năng vận động tay do tổn thương tủy sống từ một vụ tai nạn xe hơi cách đây 10 năm theo phương pháp xâm lấn.

Neo được đặt trên bề mặt ngoài của não thay vì xuyên qua mô, đọc tín hiệu thần kinh và chuyển đổi chúng thành chuyển động của bàn tay. Ca phẫu thuật được thực hiện đầu tuần này tại bệnh viện Huashan với kết quả tích cực. Hệ thống máy tính thu được tín hiệu não từ ngoài màng cứng "ổn định, chất lượng cao". Bệnh nhân hiện không bị tác động bởi chip, đang hồi phục với chỉ số sinh tồn ổn định.

BCI là sự kết hợp giữa não người và máy tính, chuyển hoạt động của não thành thông điệp hoặc lệnh cho các ứng dụng tương tác. Không chỉ hỗ trợ người bệnh, công nghệ được kỳ vọng tăng cường khả năng của những người khỏe mạnh, giúp họ hoàn thành những nhiệm vụ trước đây không thể thực hiện được.

Theo SCMP, việc cấy ghép Neo thành công đánh dấu lần đầu một thiết bị BCI thương mại hóa được gắn lên người bệnh nhân tại Trung Quốc. Trước đó, hệ thống của Neuracle Medical Technology được Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc chấp thuận bán ra thị trường từ ngày 13/3, thay vì chỉ giới hạn trong phòng thí nghiệm và các thử nghiệm lâm sàng.

Neuracle Medical Technology thành lập năm 2011 tại Thượng Hải, được xem là đối thủ của Neuralink do Elon Musk đồng sáng lập. Theo Telepathy, dù đã thử nghiệm trên khoảng 20 bệnh nhân, Neuralink vẫn chưa nhận được sự chấp thuận thương mại đầy đủ từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA).

Cột mốc trên cũng đánh dấu tham vọng của Trung Quốc trong cuộc đua BCI, cả ở lĩnh vực can thiệp xâm lấn và không xâm lấn. Theo CNBC, Bắc Kinh gần đây đưa công nghệ này vào danh mục "ngành công nghiệp tương lai" trong Kế hoạch 5 năm mới nhất, đồng thời thúc đẩy phát triển thiết bị cấy ghép não bộ.

Tháng 8/2025, 7 bộ của Trung Quốc cùng ban hành kế hoạch thúc đẩy ngành công nghiệp BCI, đặt mục tiêu đạt có đột phá quan trọng năm 2027. Vào tháng 6, chính quyền tỉnh An Huy công bố kế hoạch hành động nhằm đẩy nhanh phát triển BCI ở lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất và công nghiệp hóa. Các công ty Trung Quốc nổi bật ở mảng này có BrainCo, StairMed hay NeuroXess (hay Brainno).

Theo báo cáo Grand View Research đầu năm 2026, tổng thị trường BCI toàn cầu đạt 168,27 tỷ USD năm 2025, dự kiến tăng trưởng với tốc độ hàng năm (CAGR) 1,52% giai đoạn 2026-2033.

Bảo Lâm tổng hợp

• 'Rồng nhỏ' Trung Quốc trong lĩnh vực giao diện não - máy tính
• Tham vọng dẫn đầu về giao diện não - máy tính của Trung Quốc
• Trung Quốc bắt kịp Mỹ trong công nghệ chip não