Meta bị tố dùng AI để chọn nhân viên cần sa thải

26 nhân viên cáo buộc Meta dùng AI chọn lọc nhân sự cho đợt cắt giảm hàng loạt, khiến người đang nghỉ phép hợp pháp bị đánh giá bất công.

Theo đơn kiện do 26 nhân viên Meta nộp lên tòa án liên bang Oakland, bang California, đầu tuần này, công ty dựa vào những tiêu chí như năng suất và mức sử dụng token (đơn vị dữ liệu đầu vào cơ bản của AI) để sa thải hàng nghìn nhân viên hồi đầu năm. Cách đánh giá này khiến người khuyết tật, người từng nghỉ phép vì vấn đề sức khỏe hoặc để chăm sóc người thân rơi vào thế bất lợi.

"Những nhân viên nghỉ phép đúng quy định lại bị chọn sa thải với tỷ lệ cao hơn", đơn kiện dài 71 trang nêu rõ.

Đơn cáo buộc Meta không lập danh sách sa thải dựa trên đánh giá thấu đáo từ các quản lý am hiểu công việc. Thay vào đó, họ dùng một số hệ thống AI nội bộ "để chấm điểm, xếp hạng và lựa chọn", bao gồm trợ lý mô hình ngôn ngữ lớn Metamate và "bộ não thứ hai" - công cụ theo dõi các cuộc trao đổi cũng như tài liệu của nhân viên. Ngoài ra, Meta chấm điểm năng suất bằng cách quét thao tác bàn phím, nội dung trên màn hình, email, lịch sử duyệt web.

Theo Guardian, nhóm nguyên đơn kỳ vọng tòa án ra phán quyết sơ bộ nhằm ngăn Meta hoàn tất đợt sa thải trong lúc vụ kiện được xem xét. Ngoài ra, họ cũng đề xuất biện pháp khắc phục như khôi phục chức vụ, trả tiền lương, cổ phần, các quyền lợi và khoản bồi thường thiệt hại khác.

Trước đó, hồi tháng 5, 26 nguyên đơn được thông báo phải kết thúc công việc từ ngày 22/7. Trong số này có nhà khoa học mang thai đang nghỉ theo quy định, nhưng nhận thông báo sa thải chỉ hai ngày trước khi sinh. Các nguyên đơn khác bao gồm một kỹ sư cho rằng mình bị hạ xếp hạng vì thời gian nghỉ điều trị chấn thương và một quản lý đang nghỉ phép chữa bệnh.

Phát ngôn viên của Meta ngày 14/7 nói cáo buộc trên không có cơ sở, khẳng định "việc quản lý nhân sự và các quyết định về tổ chức đã và đang được thực hiện bởi con người, không phải AI".

Theo Reuters, đây có thể là vụ kiện đầu tiên nhằm vào một công ty lớn của Mỹ với cáo buộc dùng AI để sa thải nhân viên.

Tháng 5, Meta cắt giảm 10% lực lượng lao động toàn cầu, tương đương 8.000 người. CEO Mark Zuckerberg sau đó cho biết sẽ không có thêm bất kỳ đợt điều chỉnh nhân sự ở quy mô toàn công ty nào trong năm nay. Những thay đổi này là một phần của cuộc cải tổ sâu rộng khi công ty tăng cường đầu tư cho AI và tập trung vào tác nhân, cả trong sản phẩm lẫn quy trình làm việc nội bộ.

Thu Thảo tổng hợp