Chủ tịch Quốc hội: Cần giải pháp xử lý điểm nóng nợ, trốn đóng BHXH

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu Đoàn giám sát làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp xử lý tình trạng nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo vệ quyền lợi người lao động.

Chiều 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Kế hoạch giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh đây là chuyên đề giám sát có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm an sinh xã hội, vì vậy cần tập trung vào những vấn đề trọng tâm và những tồn tại nổi cộm của ngành bảo hiểm.

Ông yêu cầu giám sát việc chấp hành pháp luật, ban hành văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm xã hội, đặc biệt là tình trạng chậm đóng, nợ đọng và trốn đóng bảo hiểm xã hội. "Cần xem xét số liệu, làm rõ nguyên nhân và giải pháp xử lý các doanh nghiệp nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm xã hội nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và người lao động", Chủ tịch Quốc hội nói.

Đối với Quỹ Bảo hiểm xã hội, ông đề nghị đánh giá toàn diện việc quản lý, sử dụng quỹ; phân tích tính an toàn, bền vững, hiệu quả đầu tư và khả năng cân đối thu - chi trong ngắn hạn, dài hạn.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu đánh giá hiệu quả chuyển đổi số, liên thông dữ liệu trong ngành bảo hiểm, bảo đảm việc giải quyết chế độ, chính sách thông suốt, thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Theo ông, Đoàn giám sát cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tổng hợp, phân tích dữ liệu; có thể nghiên cứu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý khối lượng lớn tài liệu, đối chiếu và kiểm chứng thông tin giữa các nguồn dữ liệu. Hoạt động giám sát cũng phải hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị được giám sát.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng đây là chuyên đề giám sát tác động trực tiếp đến hệ thống an sinh xã hội, vì vậy phải bảo đảm tính thực chất, dựa trên số liệu tin cậy, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan và đưa ra kiến nghị khả thi.

Bà đề nghị xác định rõ trách nhiệm báo cáo của Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, chính quyền địa phương và Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Đoàn giám sát cũng cần đánh giá tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp đối với việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội.

Về Quỹ Bảo hiểm xã hội, Phó chủ tịch Quốc hội yêu cầu phân tích cơ cấu, danh mục và hiệu quả đầu tư của từng quỹ thành phần; đánh giá khả năng bảo đảm an toàn quỹ trong bối cảnh già hóa dân số.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất dự kiến tổ chức các đoàn giám sát tại Hải Phòng, Quảng Ninh, Quảng Ngãi, An Giang, Sơn La, Đăk Lăk và TP HCM. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội được giao chỉ đạo, đôn đốc việc hoàn thiện tài liệu và điều phối hoạt động của Đoàn giám sát.

Tình trạng chậm đóng, nợ đọng và trốn đóng bảo hiểm xã hội diễn ra nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động khi hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất và bảo hiểm thất nghiệp. Dù pháp luật đã bổ sung nhiều chế tài, việc thu hồi nợ và xử lý doanh nghiệp vi phạm vẫn gặp khó khăn, nhất là với các doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể hoặc mất khả năng thanh toán.

Sơn Hà