'Kỳ thi hai trong một đang bộc lộ nhiều bất cập'

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhìn nhận việc gộp kỳ thi tốt nghiệp THPT và đại học giúp tiết kiệm chi phí cho gia đình, xã hội, song đã bộc lộ nhiều bất cập, tiêu cực trong thời gian qua.

Sáng 14/7, cho ý kiến về báo cáo dân nguyện tháng 6, nhiều ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành thời gian nói về vụ gian lận điểm thi ở Tuyên Quang.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh nhìn nhận sự việc tại điểm thi ở Tuyên Quang rất nghiêm trọng. "Kỳ thi tối quan trọng, ảnh hưởng lớn đến xã hội. Nếu có sai sót thì đó là việc rất lớn. Chúng tôi rất hoan nghênh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là kiên quyết xử lý nghiêm, không có vùng cấm", ông nói.

Ngoài việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước, ông Vinh nhìn nhận Chính phủ cần nghiên cứu về mặt chính sách đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Hiện dư luận có hai quan điểm cần nghiên cứu kỹ.

Thứ nhất, việc tổ chức hai kỳ thi hai trong một gồm tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội. Tuy nhiên, việc gộp chung này đã xuất hiện bất cập. Các thí sinh tham dự kỳ thi với mục tiêu đạt kết quả cao để tuyển vào trường đại học. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực.

"Chúng tôi suy nghĩ nên chăng nghiên cứu tách bạch hai kỳ thi này", ông Vinh nói và phân tích việc thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại trình độ, từ đó đánh giá lại chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục nhằm điều chỉnh đúng hướng.

Còn việc tuyển sinh đại học nên là việc riêng của các cơ sở giáo dục đại học. Thực tế hiện nay một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển sinh. "Nếu tách bạch ra thì kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ ít nguy cơ lặp lại tình trạng như bây giờ", ông kiến nghị.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cho biết sẽ trao đổi kỹ với Bộ Giáo dục và Đào tạo để nghiên cứu việc tổ chức thi bằng phương thức trắc nghiệm. Nếu chỉ dùng phương pháp trắc nghiệm thuần túy, đặc biệt với môn Toán, thì sẽ không dạy được cho học sinh phương pháp trình bày và tư duy mạch lạc. Hình thức trắc nghiệm khó phản ánh được cả quá trình rèn luyện, khiến các em chỉ tập trung vào việc tích vào phương án đúng.

Bên cạnh đó, việc can thiệp vào quá trình chấm thi trắc nghiệm về lý thuyết là dễ dàng hơn so với đề thi tự luận. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế, ông Vinh cho biết các nước thường để phần trắc nghiệm khoảng 70% và 30% là các vấn đề tự luận để phát triển năng lực và kỹ năng của học sinh.

Giải trình thêm về nội dung này, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhìn nhận vấn đề tại điểm thi tại Tuyên Quang đang được dư luận đặc biệt quan tâm. Chính phủ đã rất quyết liệt chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan.

Ông Thắng cho biết Thủ tướng cũng rất quan tâm đến vấn đề này. Lãnh đạo Chính phủ đã họp để rà soát, chỉ đạo. "Trực tiếp Thủ tướng sẽ làm việc với UBND và lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để tiếp tục xử lý vừa nghiêm minh, vừa đúng quy định pháp luật", ông Thắng thông tin.

Quan điểm của Chính phủ là phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm sự công bằng đối với học sinh và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với ngành giáo dục.

Tại phiên họp, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương điều tra vụ điểm thi môn Toán bất thường tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Điểm thi tốt nghiệp THPT môn Toán ở tỉnh Tuyên Quang bị phát hiện bất thường khi hơn 140/154 bài thi đạt điểm 10 thuộc về học sinh trường THPT chuyên Tuyên Quang. Đến nay, Công an đã khởi tố 19 người đều để điều tra về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Bà Trần Thị Thu Hằng, Phó hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Văn Huyên, bị cáo buộc với vai trò trưởng điểm thi đã chỉ đạo, hướng dẫn một số giám thị tạo điều kiện cho các thí sinh làm bài thi môn Toán. Từ đó, ông Nguyễn Hà Duy, giáo viên môn Toán trường chuyên Tuyên Quang, đã "vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn" một số thí sinh.

Sơn Hà