Theo Phys.org, nhóm nghiên cứu đứng đầu là nhà hải dương học Lala Kounta làm việc trong Chương trình Sinh thái, Tiến hóa và Hành vi tại Đại học Michigan (MSU) nhận thấy giải pháp che mờ Mặt Trời bằng hạt aerosol (hỗn hợp hạt chất rắn hoặc chất lỏng lơ lửng trong không khí) có thể bảo vệ 25-75% bề mặt đại dương trên thế giới khỏi nguy cơ nóng quá mức. Họ công bố phát hiện hôm 10/6 trên tạp chí Environmental Research: Climate.

Trên toàn cầu, nắng nóng ở đại dương ngày càng kéo dài và xuất hiện thường xuyên hơn so với một thế kỷ trước. Một nghiên cứu về 34 đợt nắng nóng trên biển cho thấy thiệt hại kinh tế từ một sự kiện có thể lên tới hàng tỷ USD. Giới nghiên cứu đề xuất làm mát hành tinh bằng cách che mờ ánh sáng Mặt Trời, sử dụng máy bay phát tán hạt nhỏ hoặc khí như lưu huỳnh dioxide vào tầng bình lưu để phản xạ một phần tia nắng. Giải pháp này có thể góp phần ngăn chặn nước nóng tích tụ ở vùng biển Thái Bình Dương dọc xích đạo, khu vực cung cấp năng lượng cho El Nino.

Phần lớn nghiên cứu về địa kỹ thuật Mặt Trời tập trung vào giải quyết sự ấm lên trong khí quyển trong khi tác động đến đại dương vẫn chưa rõ ràng. Trong nghiên cứu mới, Kounta và đồng nghiệp sử dụng mô phỏng máy tính để dự báo nắng nóng trên biển trong tình huống áp dụng và không áp dụng địa kỹ thuật Mặt Trời.

Mô hình của nhóm nghiên cứu cho thấy nhiệt độ trung bình của đại dương đang trên đà tăng 1 độ C vào năm 2069. Nắng nóng trên biển ngày càng gay gắt và kéo dài hơn ở 97% bề mặt đại dương. Trong một chuỗi mô phỏng, các nhà nghiên cứu lập mô hình khi lượng hạt chắn nắng bơm vào tầng bình lưu đủ để giữ nhiệt độ không khí của Trái Đất cao hơn 1,5°C so với mức tiền công nghiệp. Trong tình huống khác, họ xem xét điều gì sẽ xảy ra với nhiệt độ đại dương nếu phát tán đủ hạt chắn nắng để khí quyển ấm lên dưới 1°C. Mô hình dự đoán sự thay đổi nhiệt độ đại dương trong giai đoạn từ năm 2035 đến 2069. Ở trường hợp đầu tiên, chỉ 20-25% bề mặt đại dương được bảo vệ khỏi nắng nóng. Nhưng với tình huống còn lại, con số đó tăng lên 75%, các khu vực hưởng lợi nhiều nhất là vùng biển nhiệt đới Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương.

Tiến sĩ Mariana Bernardi Bif và tiến sĩ Franz Philip Tuchen ở Đại học Miami cảnh báo trong một bài viết đăng trên trang Bulletin of the Atomic Scientists: "Khi nước biển ấm lên ở Bắc Thái Bình Dương với nắng nóng, gió giảm đi cũng ảnh hưởng đến xích đạo, các sự kiện cực đoan có thể tạo ra điều kiện cần thiết cho El Nino".

Theo Daily Mail, El Nino là một phần trong chu kỳ thời tiết tự nhiên mang tên El Nino - Dao động Nam (ENSO), thay đổi giữa pha nóng và lạnh mỗi lần cách nhau 2-7 năm. Ở pha nóng El Nino, nước ấm tích tụ ở Thái Bình Dương lan rộng khiến nhiệt độ bề mặt trung bình của Trái Đất tăng lên. Dù đây là chu kỳ tự nhiên, các nhà khoa học cảnh báo một đợt nắng nóng lớn ở Thái Bình Dương đang thúc đẩy cường độ El Nino. Đợt nắng nóng này trải dài 14.500 km, hình thành ở Thái Bình Dương từ cuối năm 2025. Đồng thời, đợt nắng nóng khác đang kéo dài từ Papua New Guinea đến bờ biển California, nơi có nhiệt độ cao hơn trung bình 3°C.

Trong khi nghiên cứu mới chỉ ra giải pháp che mờ Mặt Trời có thể ngăn chặn những đợt El Nino mạnh trong tương lai, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần giải quyết tận gốc vấn đề bằng cách cắt giảm khí thải bởi đó là hành động hiệu quả nhất để hạn chế biến đổi khí hậu.

An Khang tổng hợp