Thông tin được công bố tại hội nghị triển khai thí điểm mô hình đô thị thông minh cấp xã do UBND TP HCM tổ chức ngày 11/6. Các địa phương thí điểm là phường Phú Nhuận, phường Vũng Tàu và đặc khu Côn Đảo. Sau một tháng, mô hình sẽ được đánh giá lại, hướng tới hình thành mô hình quản trị đô thị thông minh để nhân rộng toàn thành phố.

Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, cho biết mô hình đô thị thông minh cấp xã ứng dụng nền tảng như Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và Bản sao số (Digital Twin). Hệ thống giúp số hóa quản lý, tập trung dữ liệu và giám sát theo thời gian thực các lĩnh vực như an ninh trật tự, giao thông, quy hoạch, đất đai và kinh tế - xã hội. Nhờ đó, lãnh đạo địa phương có thể đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn dựa trên dữ liệu thực tế thay vì báo cáo thủ công.

Ba địa phương thí điểm theo hai nhóm mô hình phù hợp với hiện trạng hạ tầng số, dữ liệu và nhu cầu quản lý tại cơ sở.

Nhóm thứ nhất là mô hình "Chuyển đổi số toàn diện Đặc khu Côn Đảo - Đặc khu thông minh" do Công ty Cổ phần Công nghệ và Truyền thông Việt Nam (VNTT), thành viên tập đoàn Becamex, phối hợp thực hiện. Giai đoạn đầu của dự án đã hoàn thành Trung tâm điều hành thông minh, nền tảng quản lý đặc khu thông minh ứng dụng công nghệ Digital Twin, hệ thống báo cáo kinh tế - xã hội và giám sát an ninh, giao thông. Toàn bộ dữ liệu quản lý được tích hợp trên nền bản đồ số, hỗ trợ lãnh đạo theo dõi tình hình và điều hành tập trung.

Nhóm thứ hai được triển khai tại hai phường Phú Nhuận và Vũng Tàu với sự tham gia của Tập đoàn Viettel. Hai địa phương sẽ thí điểm hệ thống Dashboard chỉ đạo điều hành và giải pháp Digital Twin giám sát đô thị. Dashboard cho phép theo dõi chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội thời gian thực, tự động tổng hợp báo cáo, cảnh báo các chỉ tiêu chậm tiến độ và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định trên nền dữ liệu số. Phường Phú Nhuận dự kiến theo dõi 45 chỉ tiêu, trong khi phường Vũng Tàu theo dõi 42 chỉ tiêu.

Hệ thống Digital Twin sẽ kết nối các camera hiện hữu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện biển số xe, phát hiện vi phạm giao thông, lấn chiếm vỉa hè, tập kết rác sai quy định, nhận diện đám đông bất thường hoặc các hành vi bạo lực để cảnh báo sớm...

Riêng tại phường Vũng Tàu, mô hình còn được mở rộng để cảnh báo người dân và du khách khi bơi vào khu vực biển nguy hiểm.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP HCM, cho rằng việc thí điểm xuất phát từ nhu cầu thực tiễn khi thành phố vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Công tác quản lý đô thị hiện vẫn dựa vào kinh nghiệm và việc tổng hợp thông tin thủ công, trong khi nhiều vấn đề có thể được xử lý hiệu quả hơn nếu quản trị trên nền dữ liệu số.

Dẫn ví dụ lĩnh vực đất đai, ông cho rằng quản lý bằng dữ liệu số gắn với tọa độ sẽ giúp xác định chính xác ranh giới, diện tích thửa đất, hạn chế sai sót hồ sơ và tránh tình trạng chồng lấn ranh đất. Trong khi đó, cách quản lý truyền thống chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy và đo đạc thủ công, dễ phát sinh sai lệch. Có dự án chỉ lệch 2-3 m2 so với hồ sơ nhưng vẫn phải điều chỉnh toàn bộ thủ tục, ảnh hưởng tiến độ triển khai. Vì vậy, thành phố kỳ vọng mô hình đô thị thông minh sẽ giúp quản lý, điều hành dựa trên dữ liệu chính xác, thay vì phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm như trước đây.

Lãnh đạo thành phố cho rằng mục tiêu của mô hình không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là chuyển đổi phương thức quản trị, từ điều hành dựa trên kinh nghiệm sang điều hành dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được kết nối và cập nhật theo thời gian thực, chính quyền có thể dự báo, giám sát và đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thành phố cũng sẽ nghiên cứu mở rộng thêm bài toán về môi trường, du lịch, hạ tầng kỹ thuật, an sinh xã hội, cảnh báo ngập, quản lý tài nguyên và các lĩnh vực chuyên ngành khác.

Lê Tuyết