Ngày 12/6, Anthropic cho biết đã nhận được chỉ đạo từ chính phủ Mỹ về việc đình chỉ quyền truy cập hai mô hình mới ra mắt là Fable 5 và Mythos 5 đối với "công dân nước ngoài, dù đang ở Mỹ hay quốc gia khác, kể cả là nhân viên Anthropic".

Startup AI này nói chính phủ Mỹ đưa ra lý do "an ninh quốc gia", nhưng không cung cấp chi tiết. "Chúng tôi tin rằng chính phủ Mỹ nên có khả năng ngăn chặn hoạt động triển khai ứng dụng nguy hiểm, dựa trên quy trình minh bạch, công bằng, rõ ràng và dựa trên yếu tố kỹ thuật. Hành động này không đáp ứng những nguyên tắc đó", thông cáo của công ty có đoạn.

Ngày 14/6, David Sacks, đồng chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống Mỹ, cho biết một đối tác tin cậy của chính phủ Mỹ và Anthropic đã thử nghiệm Fable và phát hiện phương pháp bẻ khóa (jailbreak) nhằm vượt qua hàng rào an toàn vốn giúp tách biệt mô hình thương mại này với năng lực an ninh mạng không hạn chế của Mythos.

Chính phủ Mỹ đã đề nghị Anthropic vá lỗi hoặc thu hồi Fable 5 đến khi giải quyết xong, nhưng CEO Dario Amodei được cho là đã từ chối. "Chính quyền sau đó phải miễn cưỡng ban hành chỉ đạo kiểm soát xuất khẩu. Họ sẵn sàng gỡ hạn chế ngay khi vấn đề được khắc phục. Quyền quyết định giờ đây thuộc về Anthropic", ông nói.

Sacks chỉ trích hành động của Anthropic không phù hợp với vị thế của một phòng thí nghiệm luôn đặt an toàn lên hàng đầu, cũng như từng kêu gọi quản lý Mythos với tư cách là vũ khí an ninh mạng. Ông cho biết quyết định hạn chế không liên quan đến những xích mích trước đây giữa Anthropic với chính phủ, thêm rằng Washington luôn coi trọng công nghệ của startup AI này và coi vấn đề "rất dễ giải quyết".

Anthropic chưa bình luận về thông tin trên.

WSJ dẫn nguồn tin giấu tên am hiểu vấn đề cho biết biện pháp kiểm soát được kích hoạt một phần bởi tài liệu nghiên cứu về an ninh mạng của Amazon, cũng như các cuộc đối thoại giữa CEO Amazon Andy Jassy với Nhà Trắng. Amazon trước đó đầu tư hàng tỷ USD vào Anthropic.

Theo đó, tài liệu cho thấy một người có thể tác động để khiến Fable 5 cung cấp thông tin được dùng cho những vụ tấn công mạng chỉ bằng một số câu lệnh. Không lâu sau khi CEO Jassy chia sẻ phát hiện với Nhà Trắng, chính phủ Mỹ đã quyết định chặn công dân nước ngoài sử dụng Mythos 5 và Fable 5. Vấn đề càng trở nên phức tạp khi nhiều nhà nghiên cứu của Anthropic sinh ra ở nước ngoài, khiến họ không thể truy cập sản phẩm của chính mình.

Trang Semafor dẫn lời một nguồn thân cận với Nhà Trắng khẳng định Amazon đã thông báo phương pháp bẻ khóa cho Nhà Trắng thông qua CEO Jassy. Chính phủ Mỹ hành động gấp rút, một phần vì lo ngại một nhóm tin tặc Trung Quốc đã truy cập được Mythos, dẫn đến nguy cơ mô hình bị phân tích đảo ngược và sao chép.

Amazon không xác nhận thông tin, nhưng nói chính phủ Mỹ thường xuyên tham vấn họ về các mối đe dọa an ninh, nhấn mạnh tập đoàn không bình luận về các cuộc trao đổi với Nhà Trắng.

Anthorpic bày tỏ hoài nghi với nhận định rằng vấn đề nằm ở việc "mô hình bị bẻ khóa". Họ cho biết những lỗ hổng tương tự hoàn toàn có thể được phát hiện thông qua những mô hình có sẵn trên thị trường, trong đó có GPT 5.5.

Một số nhà nghiên cứu an ninh ủng hộ giả thuyết này. Katie Moussouris, người sáng lập kiêm CEO công ty an ninh mạng LutaSecurity, nói đã xem tài liệu của Amazon và khẳng định "đó không phải bẻ khóa". Kate Koren, cựu quan chức Bộ Thương mại Mỹ, đánh giá quyết định hạn chế bắt nguồn một phần từ sự không hài lòng của Nhà Trắng đối với Anthropic.

Lệnh cấm diễn ra vài ngày sau khi Anthropic công bố Fable 5 và Mythos 5, hai mô hình được công ty quảng cáo là hiện đại nhất theo nhiều thang đo trong ngành công nghiệp AI. Chúng được xây dựng dựa trên nền tảng Claude Mythos Preview, từng khiến quan chức Mỹ lo ngại vì năng lực an ninh mạng tiên tiến.

Đây là xích mích mới nhất giữa Anthropic với chính phủ Mỹ kể từ sau xung đột với Lầu Năm Góc hồi đầu năm. Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó tuyên bố Anthropic là rủi ro với chuỗi cung ứng, đồng nghĩa công ty bị coi là mối đe dọa với an ninh quốc gia. Định danh này thường chỉ được dùng cho đối thủ nước ngoài của Mỹ, đòi hỏi các doanh nghiệp quốc phòng chứng nhận rằng họ không sử dụng mô hình Claude trong những hợp đồng với quân đội. Anthropic đã kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump để đảo ngược quyết định này và quá trình tố tụng vẫn chưa kết thúc.

Điệp Anh tổng hợp