Đây là yêu cầu được đưa ra với các nhà mạng tại Điều 8 trong Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Thông tư có hiệu lực từ 15/4, riêng Điều 8 có hiệu lực từ 15/6.

Cụ thể, trong thời gian tối đa hai giờ sau khi hệ thống nhà mạng phát hiện một thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối so với đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát, phát hiện và tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao, như gọi điện, gửi nhắn tin, nhưng vẫn có thể nhận cuộc gọi, tin nhắn đến và truy cập Internet bình thường.

Trong thời gian này, nhà mạng đồng thời gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Theo đại diện một nhà mạng, họ sẽ thực hiện qua nhiều hình thức, như nhắn tin flash (dạng thông báo hiển thị một lần), cùng các tin nhắn SMS gửi liên tục, đề nghị người dùng tiến hành theo quy định.

Việc xác thực bằng sinh trắc học khuôn mặt sẽ được thực hiện qua hai cách, gồm qua dịch vụ điện tử hoặc đối chiếu trực tiếp.

Trong đó, dịch vụ điện tử là dịch vụ của nhà mạng, như My Viettel, My VNPT, My MobiFone... và thông tin xác thực của người dùng phải bảo đảm trùng khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, dữ liệu được lưu tại bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa của thẻ căn cước.

Một chuyên gia trong lĩnh vực viễn thông khẳng định, quy trình này diễn ra đơn giản, tương tự đăng nhập tài khoản ngân hàng hoặc ứng dụng VNeID trên điện thoại mới.

Với cách đối chiếu trực tiếp, người dùng thực hiện tại cửa hàng của nhà mạng, so sánh hình ảnh chụp trực tiếp khuôn mặt của thuê bao trùng khớp với thông tin sinh trắc học đã lưu giữ hợp pháp tại cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp.

"Doanh nghiệp viễn thông chịu trách nhiệm về tính chính xác và trùng khớp của thông tin sinh trắc học khuôn mặt", quy định nêu.

Thông tư cũng đặt ra yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống xác thực khuôn mặt, như công nghệ được sử dụng phải đạt độ chính xác cao, với tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai 0,01%, theo tiêu chuẩn quốc tế FIDO. Bên cạnh đó, hệ thống phải có khả năng phát hiện các hình thức giả mạo sinh trắc học như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua bước xác thực. Doanh nghiệp viễn thông cũng phải lưu lại thông tin chứng minh việc xác thực, như thời gian thực hiện của từng thuê bao.

Trong trường hợp người dùng không xác thực lại trong 30 ngày kể từ khi đổi máy, nhà mạng có thể tiến hành biện pháp mạnh hơn, như khóa thuê bao hai chiều, chấm dứt hợp đồng.

Xác thực khuôn mặt khi đổi thiết bị là một trong những biện pháp tiếp theo nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng SIM không chính chủ. Theo chuyên gia, việc này nhằm hạn chế tình trạng SIM của người dùng bị người khác lợi dụng, hoặc tình trạng đăng ký SIM rồi bán lại, là một trong những nguyên nhân của cuộc gọi rác, lừa đảo thời gian qua.

Trước đó, Thông tư 08 có hiệu lực từ 15/4 yêu cầu nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Điểm mới trong Thông tư là cho phép người dùng xác nhận SIM qua ứng dụng VNeID, sau đó yêu cầu xác thực lại đối với các thuê bao không chính chủ.

Lưu Quý