Theo dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, tuổi mãn kinh trung bình của phụ nữ Việt Nam dao động 48-50 tuổi. Tuy nhiên, độ tuổi bắt đầu tiền mãn kinh không giống nhau ở mỗi người. Quá trình này có thể diễn ra âm thầm từ sau tuổi 35, khi sự suy giảm hoạt động của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng khiến nội tiết tố estrogen, progesterone, testosterone xáo trộn. Dưới đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình này.

Di truyền

Tuổi mãn kinh của mẹ, dì hoặc chị em gái ruột có thể là cơ sở để phụ nữ ước tính thời điểm mãn kinh của bản thân. Ví dụ, người mẹ mãn kinh ở tuổi 52 thì con gái cũng nhiều khả năng mãn kinh khoảng độ tuổi này. Nếu có mẹ hoặc chị em gái mãn kinh sớm ở tuổi 40, bạn cũng có nhiều khả năng mãn kinh sớm.

Tiền sử bệnh lý

Phụ nữ từng phẫu thuật cắt buồng trứng, hóa trị, xạ trị vùng chậu, mắc bệnh lý tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, viêm giáp Hashimoto... có nguy cơ mãn kinh sớm.

Phụ nữ quá gầy (BMI thấp) có nguy cơ rối loạn phóng noãn và mãn kinh sớm. Trong khi đó, béo phì thường khiến chu kỳ kinh nguyệt kéo dài nhưng không đều do rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp estrogen.

Lối sống

Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ít vận động, chế độ ăn uống thiếu khoa học... đều đẩy nhanh quá trình lão hóa của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng, kéo theo sự rối loạn của bộ ba nội tiết tố nữ estrogen, progesterone và testosterone. Lối sống lành mạnh, ăn nhiều rau xanh, tập thể dục đều đặn, giữ tinh thần thoải mái, hạn chế rượu bia và các chất kích thích... giúp giai đoạn mãn kinh đến chậm.

Các dấu hiệu cảnh báo sớm

Theo dược sĩ Hòa, hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng suy giảm hoạt động, cơ thể cũng không còn khả năng sản xuất bộ ba nội tiết tố estrogen, progesterone và testosterone ổn định. Phụ nữ bốc hỏa, khó ngủ, khô hạn, giảm ham muốn, thay đổi tâm trạng, dễ cáu gắt, dễ tăng cân, rụng tóc, da nhăn - khô - sạm... Trong đó, rối loạn kinh nguyệt (quá ngắn, quá dài hoặc lượng máu thay đổi bất thường) là một trong những dấu hiệu điển hình của giai đoạn này.

Xét nghiệm nội tiết

Bác sĩ xét nghiệm nội tiết học chuyên sâu như định lượng hormone FSH, nồng độ estradiol, hormone luteinizing (LH)... để đánh giá chức năng buồng trứng, nội tiết sinh dục. Kết quả này giúp xác định chính xác hơn giai đoạn chuyển tiếp tiền mãn kinh - mãn kinh.

Tiền mãn kinh - mãn kinh là quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể, người phụ nữ nào cũng trải qua. Phái đẹp hiểu rõ về giai đoạn này giúp ổn định tâm lý, chủ động thích nghi và điều chỉnh lối sống kịp thời. Sử dụng các tinh chất thiên nhiên như Lepidium meyenii, P. Leucotomos góp phần tăng cường hoạt động hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng, để hỗ trợ cân chỉnh bộ ba nội tiết tố trong cơ thể.

Thái Thanh