Bộ Tư pháp cho biết đã tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, dự kiến được thông qua trong đợt hai kỳ họp từ 20-23/4. Một trong những nội dung quan trọng là thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc công chứng nhằm tạo thuận lợi cho người dân.

Các giao dịch gồm: văn bản ủy quyền của người có tên trong hợp đồng thuê nhà ở đã xuất cảnh cho người khác đứng tên mua nhà ở thuộc tài sản công; hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản; văn bản thỏa thuận của các thành viên có chung quyền sử dụng đất khi góp vốn vào doanh nghiệp; văn bản ủy quyền giải quyết thi hành án liên quan đến tài sản khi người phải thi hành án xuất cảnh; văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại; hợp đồng chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại.

Bộ Tư pháp lý giải việc cắt giảm các giao dịch phải công chứng nhằm giảm chi phí tuân thủ pháp luật, đồng thời khuyến khích người dân chủ động lựa chọn công chứng khi cần thiết.

Tuy nhiên trong quá trình thảo luận, một số đại biểu cho rằng dự thảo chưa làm rõ tiêu chí xác định giao dịch bắt buộc công chứng, đồng thời chỉ ra tình trạng cùng một nội dung giao dịch nhưng được quy định ở nhiều luật, gây khó khăn khi thực hiện.

Giải trình nội dung này, Bộ Tư pháp cho biết việc cắt giảm các giao dịch bắt buộc công chứng góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, qua đó hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo cơ quan soạn thảo, giao dịch thuộc diện phải công chứng là những trường hợp đòi hỏi điều kiện tham gia chặt chẽ. Chủ thể tham gia phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp và hoàn toàn tự nguyện.

Với từng loại giao dịch, các điều kiện cụ thể cũng được đặt ra. Ví dụ, chuyển nhượng đất trồng lúa phải bảo đảm đúng quy định, không vượt hạn mức nếu không có phương án được phê duyệt; tổ chức kinh tế phải có phương án sử dụng đất được chấp thuận. Tài sản, quyền và nội dung giao dịch phải hợp pháp, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Dự thảo cũng nêu rõ nguyên tắc tránh chồng chéo với các luật khác. Theo đó, Luật Công chứng chỉ quy định nguyên tắc chung, còn các giao dịch cụ thể phải công chứng sẽ do các luật chuyên ngành như Luật Đất đai, Luật Nhà ở quy định, nhằm hạn chế việc mở rộng tràn lan các giao dịch bắt buộc công chứng.

Sơn Hà