Trả lời:

U xơ tử cung là bệnh lý lành tính thường gặp nhất ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Phần lớn u xơ phát triển âm thầm, không triệu chứng, được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe tổng quát, khám phụ khoa định kỳ hoặc siêu âm ổ bụng.

Nhiều người cho rằng đậu nành làm u xơ lớn nhanh vì tử cung chịu ảnh hưởng của nội tiết estrogen. Đậu nành chứa phytoestrogen, một hợp chất thực vật có cấu trúc gần giống estrogen. Tuy nhiên, phytoestrogen không hoàn toàn giống estrogen nội sinh trong cơ thể. Tác dụng sinh học của phytoestrogen yếu hơn nhiều so với estrogen thật. Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy ăn hoặc uống đậu nành làm u xơ tử cung phát triển nhanh hơn.

Nguyên nhân chính xác khiến phụ nữ mắc bệnh u xơ tử cung và khối u tăng kích thước chưa được xác định chính xác. Tuy nhiên, có một số yếu tố liên quan khiến u xơ tử cung phát triển, phổ biến nhất do thay đổi về nội tiết tố estrogen và progesterone. Nội tiết tố nữ hoạt động mạnh ở độ tuổi 20-40, do đó u xơ tử cung thường phát triển nhiều nhất trong khoảng 20-45 tuổi. Khi phụ nữ mang thai (nội tiết tăng cao), u có thể lớn nhanh. Ngược lại, sau mãn kinh, u thường teo nhỏ do nội tiết giảm.

Ngoài ra, u còn phát triển có liên quan yếu tố di truyền nếu mẹ hoặc chị em gái có u xơ, nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Phụ nữ tuổi 30-50 dễ mắc bệnh, người thừa cân béo phì có mô mỡ làm tăng chuyển hóa estrogen cũng mắc u xơ cao hơn bình thường. Phụ nữ chưa từng sinh con hoặc sinh con muộn cũng tăng nguy cơ do có xu hướng tiếp xúc với chu kỳ nội tiết nhiều. Phụ nữ mang thai sẽ ngưng rụng trứng từ 10 đến 24 tháng (tùy trường hợp) đồng nghĩa cơ thể có khoảng nghỉ, ngưng sản xuất nội tiết.

Trường hợp của chị 32 tuổi, khối u tăng kích thước gấp 3 lần so với trước, cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi, đánh giá về tốc độ tăng trưởng theo thời gian, xác định vị trí u (dưới niêm mạc, trong cơ, dưới thanh mạc), triệu chứng kèm theo. Sự gia tăng kích thước không đồng nghĩa nguy hiểm ngay nhưng cần theo dõi sát để tránh u to lên, gây nhiều biến chứng như rong kinh, rong huyết, u chèn ép nhiều cơ quan trong ổ bụng. U xơ cũng có thể gây hiếm muộn, sảy thai liên tiếp.

Chị cần đi bệnh viện khám, mang theo kết quả siêu âm cũ và mới để bác sĩ so sánh. Về sinh hoạt, ăn uống phụ nữ có u xơ tử cung nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ưu tiên đạm từ thực vật, hạn chế ăn nhiều thịt đỏ, nội tạng động vật, thực phẩm nhiều chất bảo quản. Đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành có thể dùng ở mức vừa phải (1-2 khẩu phần một ngày), không nên lạm dụng thực phẩm chức năng chứa phytoestrogen liều cao nếu chưa có chỉ định bác sĩ.

BS.CKI Nguyễn Gia Hoàng Anh
Khoa Sản Phụ khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Quận 8