Ngày 2/3, ông Nguyễn Viết Tiến, Phó chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia, cho hay đây là quy định mới được đưa vào Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Việc triển khai được thực hiện theo lộ trình phù hợp, có tính chuyển tiếp, tuân thủ Luật và các văn bản hướng dẫn, bảo đảm không gây xáo trộn đối với người hành nghề và các cơ sở đào tạo.

Theo đó, năm 2027 ngành y tế sẽ tiến hành tổ chức kiểm tra, đánh giá đối với chức danh bác sĩ (gồm bác sĩ y khoa, bác sĩ Răng – Hàm – Mặt, bác sĩ y học cổ truyền và bác sĩ y học dự phòng). Chức danh y sĩ và điều dưỡng, hộ sinh sẽ được tiến hành đánh giá từ năm 2028. Các chức danh còn lại gồm: kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng sẽ kiểm tra từ năm 2029.

Như vậy, tất cả chức danh y tế bắt buộc phải vượt qua kỳ thi đánh giá năng lực hành nghề trước khi được cấp phép.

"Việc kiểm tra trước hết nhằm mục đích đảm bảo người hành nghề có đủ năng lực chuyên môn, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và an toàn người bệnh", ông Tiến nói, thêm rằng việc đánh giá từng bước giúp chuẩn hóa nguồn nhân lực y tế theo các tiêu chuẩn chung, tiến tới hội nhập quốc tế. Đây cũng là xu thế chung được đa số quốc gia triển khai.

Hoạt động này không nhằm tạo thêm rào cản, mà là công cụ chuẩn hóa chất lượng hành nghề, bảo đảm quyền lợi người bệnh và nâng cao uy tín nghề nghiệp của đội ngũ nhân viên y tế, theo ông Tiến. Nội dung kiểm tra, đánh giá được xây dựng theo nguyên tắc đảm bảo đúng năng lực hành nghề thực tế, dựa trên cơ sở chuẩn năng lực nghề nghiệp theo từng chức danh tương ứng.

Về hình thức kiểm tra, giai đoạn đầu sẽ tiến hành lượng giá lý thuyết. Các câu hỏi được xây dựng căn cứ theo chuẩn năng lực hành nghề với các chức danh tương ứng.

GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng trường Đại học Y Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Y khoa Quốc gia, Trưởng ban Tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thuộc Hội đồng Y khoa Quốc gia, cho hay hiện nhiều nước tiên tiến và đa số quốc gia trong khu vực ASEAN (như Campuchia, Lào, Singapore, Thái Lan...) đã tổ chức kiểm tra quốc gia cấp chứng chỉ hành nghề y, còn Việt Nam chưa có. Điều này gây khó khăn cho việc công nhận văn bằng, chứng chỉ giữa các quốc gia và cản trở đội ngũ bác sĩ hành nghề ở nước ngoài, cũng như ngược lại.

Vì vậy, việc tổ chức kỳ kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khám chữa bệnh nhằm thiết lập một chuẩn quốc gia thống nhất, trong bối cảnh các cơ sở đào tạo y khoa hiện có chuẩn đầu vào và đầu ra khác nhau. Ngoài ra, còn giúp hướng tới hội nhập quốc tế, chuẩn hóa năng lực hành nghề của đội ngũ y tế Việt Nam tiệm cận với thông lệ và chuẩn mực quốc tế.

Theo Hội đồng Y khoa quốc gia, tùy tình hình thực tế, kỳ kiểm tra sẽ được bố trí tại một số khu vực địa lý phù hợp để tạo thuận lợi cho thí sinh. Các địa điểm tổ chức phải đáp ứng tiêu chí khắt khe về chất lượng, an toàn và điều kiện tổ chức. Hình thức kiểm tra dự kiến là trắc nghiệm khách quan (MCQs) trên máy tính.

PGS.TS Lương Mai Anh, Chánh văn phòng Hội đồng Y khoa quốc gia, nói trong năm 2026, hội đồng tập trung hoàn thiện bộ công cụ đánh giá cho bốn nhóm bác sĩ nêu trên, trình Bộ Y tế ban hành quy chế và tiêu chí lựa chọn địa điểm kiểm tra. Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin quản lý, lưu trữ và công bố kết quả. Đẩy mạnh truyền thông để cung cấp thông tin đầy đủ, thống nhất tới đội ngũ y bác sĩ, người hành nghề.

Việt Nam hiện có hơn 200 cơ sở đào tạo nhân lực y tế với 66 cơ sở giáo dục đại học. Mỗi năm có khoảng 10.000-12.000 bác sĩ tốt nghiệp. Những năm gần đây, nhiều trường đại học tư thục tham gia đào tạo y khoa.

Lê Nga