Ngày 2/3, ThS.BS.CK2 Nguyễn Văn Việt Thành, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực Bướu cổ, Bệnh viện Bình Dân, cho biết bệnh nhân mang dị tật bẩm sinh hiếm gặp gọi là "phổi biệt lập nội thùy" nhưng suốt nhiều thập kỷ không hề hay biết, cho đến khi khám sức khỏe.

Bác sĩ xác định ở thùy dưới phổi trái của ông có một phần mô phổi phát triển bất thường (kích thước 23x26 mm). Khối mô này không có chức năng hô hấp, không thông với đường thở bình thường mà lại "ăn bám", nhận máu nuôi dưỡng trực tiếp từ động mạch chủ ngực xuống. Đáng chú ý, nhánh động mạch nuôi khối phổi thừa này có đường kính lên tới 17 mm - kích thước rất lớn và chực chờ vỡ bất cứ lúc nào.

Theo y văn, phổi biệt lập chỉ chiếm khoảng 0,15-6,4% các dị tật phổi bẩm sinh, nam giới mắc nhiều gấp 3 lần nữ. Dưới áp lực máu cực lớn từ động mạch chủ đổ vào, các mạch máu yếu ớt của phần "phổi thừa" này có thể vỡ bất cứ lúc nào, gây ho ra máu sét đánh hoặc xuất huyết ồ ạt vào khoang màng phổi, khiến người bệnh tử vong trong tích tắc. Ngoài ra, do không có đường thoát dịch, khối phổi này dễ biến thành "ổ vi khuẩn", gây viêm phổi, áp xe tái đi tái lại. Thậm chí, máu thông nối bất thường còn có thể làm quá tải tim, dẫn đến suy tim hoặc thoái hóa thành ung thư.

Phẫu thuật là cách điều trị dứt điểm duy nhất. Tuy nhiên, việc mổ bóc tách nhánh động mạch này đặt ra nhiều thách thức. Mạch máu to, dễ vỡ và dính chặt do tình trạng nhiễm trùng mạn tính xung quanh. Một sai sót nhỏ, chệch dù chỉ vài milimet cũng có thể dẫn đến biến cố chảy máu không thể kiểm soát, đe dọa tính mạng ngay trên bàn mổ.

Trước đây, để xử lý các ca bệnh này, bác sĩ thường phải mổ mở khiến người bệnh đau đớn, mất máu nhiều, hoặc mổ nội soi kinh điển nhưng thao tác gặp nhiều hạn chế. Lần này, các bác sĩ quyết định ứng dụng phẫu thuật robot - công nghệ tân tiến nhất hiện nay. Đây cũng là ca cắt phổi biệt lập bằng robot đầu tiên được ghi nhận tại Việt Nam.

Với camera cung cấp hình ảnh 3D sắc nét và cánh tay robot có khả năng xoay 720 độ linh hoạt "hơn tay người", bác sĩ len lỏi vào những ngóc ngách sâu nhất trong lồng ngực. Hệ thống còn giúp lọc bỏ hiện tượng run tay tự nhiên, nhờ đó thao tác bóc tách, khâu buộc mạch máu sát động mạch chủ diễn ra với độ chính xác tuyệt đối.

Sau 120 phút, khối phổi biệt lập được cắt bỏ trọn vẹn. Bệnh nhân chỉ có vài vết rạch rất nhỏ nên ít đau, không mất máu và phục hồi ngoạn mục, xuất viện sau mổ 4 ngày.

Bác sĩ Thành khuyến cáo người dân nếu có biểu hiện ho ra máu, viêm phổi tái diễn nhiều lần tại một vị trí cố định hoặc phát hiện khối bất thường ở phổi qua chụp CT, cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên sâu để được tầm soát, loại bỏ "bom nổ chậm" trước khi xảy ra biến chứng.

Lê Phương