Linna, 32 tuổi, giám đốc tiếp thị của một doanh nghiệp tại Bắc Kinh, Trung Quốc, được đồng nghiệp đặt cho biệt danh "người không biết mệt". Cô vừa trải qua ba tháng tăng ca liên tục để giành dự án lớn nhất năm. Nhưng ngay đêm tiệc mừng công, nữ giám đốc phải nhập viện cấp cứu.

Cầm kết quả xét nghiệm không ghi nhận bệnh tật hay tổn thương nào, Linna thắc mắc với bác sĩ: "Tôi thường xuyên bị đánh trống ngực. Dù chỉ số bình thường, nhưng tôi có cảm giác bản thân sắp vỡ vụn".

Bác sĩ Lưu Mỹ Yến, Chủ nhiệm Trung tâm Y học Tâm lý - Tim mạch, Bệnh viện An Trinh, Bắc Kinh, cho biết tình trạng của Linna là minh chứng điển hình của hội chứng bệnh tâm thể (sự tương tác giữa tâm lý và thể chất). Khi áp lực tâm lý vượt ngưỡng chịu đựng, nó sẽ mượn hệ thần kinh làm "loa phóng thanh", phát tín hiệu thành nỗi đau thể xác.

Nghịch lý "bệnh ảo, đau thật"

Thống kê y khoa của Bệnh viện An Trinh cho thấy, khoảng 35% bệnh nhân đến viện khám vì các triệu chứng khó chịu nhưng nhận lại kết quả sức khỏe hoàn toàn bình thường.

Bác sĩ Lưu giải thích, hệ thần kinh thực vật của con người chia làm hai nhánh: giao cảm (đối phó áp lực) và phó giao cảm (phục hồi). Khi làm việc với cường độ cao kéo dài, hệ giao cảm bị ép hưng phấn liên tục, trong khi hệ phó giao cảm tê liệt.

Sự mất cân bằng âm thầm này hiếm khi hiện lên chỉ số xét nghiệm máu hay ảnh X-quang. Đổi lại, cơ thể sẽ "đình công": tim đập nhanh, huyết áp thất thường; dạ dày trào ngược, co thắt; đầu đau như búa bổ, mất ngủ triền miên và dễ ốm vặt.

Đặc trưng của hội chứng này là triệu chứng đa dạng, di chuyển khắp cơ thể và tỷ lệ thuận với stress. Khi đi làm, cơ thể rã rời, nhưng lúc nghỉ phép lại khỏe mạnh như chưa từng ốm đau.

Bốn "đơn thuốc" tìm lại cân bằng

Để thoát khỏi tình trạng kiệt quệ ngầm, các chuyên gia y tế khuyến cáo người bệnh chủ động thiết lập lại trật tự sống:

Ghi "nhật ký cảm xúc": Phân loại áp lực thành "Có thể thay đổi" và "Bắt buộc chấp nhận". Khi sóng tiêu cực ập đến, hãy uống một cốc nước ấm hoặc hít thở sâu ba nhịp. Hành động này giống như nút "tạm dừng", giúp hệ thần kinh thực vật tái khởi động.

Chọn đúng bài tập phục hồi: Đừng ép cơ thể đang kiệt quệ gánh thêm các bài tập gym cường độ cao. Hãy ưu tiên thể thao chữa lành như đi bộ nhanh, bơi lội, yoga.

Bồi bổ tế bào thần kinh: Tăng cường thực phẩm giàu magie, vitamin nhóm B và omega-3 (cá hồi, các loại hạt) để xoa dịu thần kinh tổn thương. Đồng thời, cắt giảm cà phê và đường tinh luyện.

Tìm kiếm chuyên gia: Nếu không thể tự điều chỉnh, hãy đến các phòng khám tâm lý. Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) hoặc thuốc điều hòa thần kinh ngắn hạn theo chỉ định sẽ giúp cơ thể thoát khỏi vòng luẩn quẩn.

Đừng nhầm tưởng giấy khám sức khỏe bình thường là "kim bài miễn tử" và đợi đến khi cỗ máy rã rời mới cuống cuồng sửa chữa. Một tâm trí bình yên, cơ thể dẻo dai mới là điểm tựa vững chắc cho thành công.

Bảo Nhiên (Theo Hôn nhân và Gia đình)