Tự tạo Tết cho mình Thứ ba, 17/2/2026, 00:00 (GMT+7) Có những cái Tết, người ta không ở nhà. Không có mùi bánh tét mới vớt khỏi nồi, không nghe tiếng xe chở mai chạy ngang hẻm, không có khoảnh khắc dọn bàn thờ cùng mẹ, bên cái lưng còng của ba cúi xuống lau lại từng chiếc lư đồng. Con gái tôi 17 tuổi. Ba năm nay, Tết đến với con trên một múi giờ khác, trong khuôn viên trường ở Mỹ, nơi tuyết có thể rơi trắng sân bóng rổ, còn lịch học vẫn chạy đều như chưa từng có thứ gì gọi là giao thừa.Trường con đa quốc gia, sinh viên đến từ nhiều nền văn hóa. Người Việt chỉ đếm trên đầu ngón tay. Con có bạn từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia. Các bạn đều có những dịp lễ truyền thống riêng, nhưng không phải lúc nào cũng được sống trọn trong bầu không khí quê nhà. Và rồi, thay vì ngồi đếm nỗi nhớ, con tự tạo Tết cho mình.Là thành viên ban chủ nhiệm của một nhóm sinh viên thuộc câu lạc bộ văn nghệ, con bàn với bạn bè tổ chức một chương trình đón năm mới Á Đông. Các con chia nhau việc: người phụ trách trang trí, người lo ẩm thực, người chuẩn bị tiết mục biểu diễn, người thiết kế tờ giới thiệu ý nghĩa năm mới của từng quốc gia.Con nhắn cho tôi, hỏi đủ thứ. Mâm ngũ quả thường gồm gì? Lì xì nên chuẩn bị ra sao? Vì sao có tục xông đất? Bài nhạc nào mở lên nghe là thấy Tết?...Tôi ngồi ở Việt Nam, nhìn màn hình điện thoại mà tưởng như mình đang gửi từng gói gia vị ký ức vượt nửa vòng trái đất.Đêm diễn ra chương trình, con gửi hình về. Một góc hội trường treo đèn đỏ, giấy cắt hoa mai, vài câu chúc viết bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Con mặc áo dài, đứng giới thiệu về Tết Nguyên đán, về bữa cơm sum họp, về câu chuyện dù đi đâu người Việt cũng muốn quay về nhà.Con nói với tôi: "Mẹ ơi, bạn bè thích lắm. Có bạn lần đầu được nhận bao lì xì. Có bạn hỏi vì sao con lại cúi đầu trước bàn thờ trong clip chiếu lúc mở màn. Con kể cho họ nghe về ông bà, tổ tiên, nếp nhà Việt...".Tôi nhận ra, khi những đứa trẻ rời quê hương, Tết không mất đi. Tết chỉ thay đổi hình thức tồn tại.Ngày trước, ta nghĩ Tết phải có đầy đủ không gian vật lý: chợ hoa, nồi bánh, tiếng cười họ hàng. Nhưng với thế hệ di chuyển toàn cầu hôm nay, Tết bắt đầu dịch chuyển vào bên trong. Nó nằm trong trí nhớ, trong câu chuyện được kể lại, trong cách một cô bé 17 tuổi cố gắng giải thích với bạn mình thế nào là "về nhà".Tự tạo Tết, nghe vừa thương vừa tự hào.Thương vì các con phải học cách trưởng thành sớm, học cách tự lấp đầy khoảng trống văn hóa mà lẽ ra cộng đồng quanh mình phải mang lại. Nhưng cũng tự hào vì chính trong hoàn cảnh ấy, bản sắc lại hiện lên rõ nhất.Khi ở giữa quê nhà, nhiều khi Tết trở thành điều hiển nhiên. Người ta có thể than kẹt xe, than phiền mua sắm mệt, thậm chí muốn đi du lịch cho "khỏe". Nhưng khi ở xa, chỉ một cành đào giấy cũng đủ làm cay mắt.Sống giữa môi trường quốc tế, những người trẻ buộc phải trả lời câu hỏi: mình là ai. Và Tết là một trong những câu trả lời rõ ràng nhất.Tôi nghĩ đến vai trò của cha mẹ. Chúng ta không thể ở bên con trong mọi giao thừa. Nhưng ta có thể chuẩn bị cho con một hành trang văn hóa đủ dày trước khi con đi. Đó là những lần kể chuyện về gia đình, về phong tục. Là việc giải thích cho con vì sao phải thắp nhang, vì sao phải mừng tuổi người lớn trước. Là cho con thấy Tết không chỉ là kỳ nghỉ, mà là sợi dây nối mình với quá khứ. Khi sợi dây ấy đủ bền, đi xa bao nhiêu nó cũng không đứt, ngược lại còn làm đầy thêm.Còn với những đứa trẻ, sống xa nhà không chỉ là nỗi nhớ. Đó là cơ hội trở thành một "đại sứ" bất đắc dĩ của văn hóa Việt. Qua chiếc áo dài, qua món ăn, qua lời chúc, bạn bè quốc tế hiểu thêm về một đất nước ngàn năm văn hiến.Sự chia sẻ ấy của một "công dân toàn cầu" làm cho hình ảnh Việt Nam đi ra thế giới bằng con đường mềm mại nhất: từ tình bạn.Con gái tôi bảo, sau buổi tổ chức, nhiều bạn xin năm sau làm tiếp. Có bạn muốn học gói bánh, có bạn hỏi cách viết câu đối. Một vòng tròn văn hóa nhỏ được mở ra như thế. Qua các bạn, con cũng học thêm những văn hóa đặc trưng nơi đất và người xứ khác. Đi một ngày đàng học một sàng khôn, ông bà mình đúc kết.Sau sự kiện, tôi hiểu, con đã tìm được cách đứng vững giữa nhiều dòng chảy: không tan vào đó, nhưng cũng không tách rời.Tết của con không có pháo hoa, không có mâm cơm đông đủ. Nhưng Tết ấy có sự chủ động gìn giữ bản lề văn hóa. Với tôi, như vậy đã đủ đầy.Có thể nhiều gia đình Việt hôm nay cũng đang trải qua cảm giác giống tôi: nhìn con lớn lên ở một nơi khác, nói một ngôn ngữ khác, kết bạn với những người khác. Ta sợ con quên. Nhưng có lẽ, điều cần làm không phải là giữ con thật chặt, mà là trao cho con niềm tự hào để con tự giữ.Một ngày nào đó, khi đứng giữa bạn bè bốn phương, con sẽ lại kể về quê hương, như cách con đã kể trong đêm Tết ấy. Và lúc ấy, chúng ta biết, Tết vẫn đang tiếp tục - không phải chỉ ở trong nhà mà ở trong con.Nguyễn Thị Thanh Bình Link bài viết: https://vnexpress.net/Tu-tao-Tet-cho-minh-5041653.html Facebook Google Tweet Danh mục tin tức Tin tức liên quan Trách nhiệm giải trình của cường quốc Cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm 28/2 đã đánh trúng trường nữ sinh Shajareh Tayyebeh ở huyện Minab. Bong bóng du lịch Khi một video TikTok về "dốc Đại Lý" lan truyền đầu năm 2025, hàng nghìn người đổ về Quy Nhơn, Vũng Tàu, Đà Lạt. Nhà 'siêu xẹc' Tết năm nay, tôi có cuộc hẹn với người bạn cũ ở Gò Vấp. Hắn bảo: "Nhà tao ở hẻm 380, nhưng phải rẽ mấy lần lận. Mày gửi xe đầu hẻm rồi gọi tao ra đón, không thì lạc như chơi". Khám bệnh cho bác sĩ Tôi đang làm việc tại một trường đại học ở Australia. Trưởng khoa của tôi là chuyên gia về sức khỏe tâm thần trong lĩnh vực quản trị nhân sự. Y đức và y thuật Cuối năm ngoái, khi tới thăm điều dưỡng Nguyễn Thị Thùy Trang - người đã dũng cảm che chắn cho trẻ sơ sinh trong vụ truy sát tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An - tôi xem rất kỹ bản phác họa mô tả vị trí hơn 10 vết đâm mà chị phải chịu đựng. 'Xiên bẩn' Gần đây tôi mới biết đến từ “xiên bẩn”. Cái tên này có lẽ do chính học sinh đặt ra. Các em hiểu rõ chữ “bẩn” trong món ăn nhưng vẫn vô tư rủ nhau thưởng thức hàng ngày. AI và cái bẫy năng suất Trong nhiều năm, trí tuệ nhân tạo được quảng bá như liều thuốc tăng lực cho một nền kinh tế toàn cầu đang mệt mỏi. Năng suất được kỳ vọng tăng vọt và trở thành cú hích cho tăng trưởng toàn cầu. Tết 'vị KFC' Những ngày Tết, tôi dạy con trai vẽ cung tên bằng vôi trắng trừ tà. Kế hoạch đón 'đại bàng non' Gần đây, khi đọc tin về định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế ở TP HCM, tôi nhớ lại những ngày làm trong một startup ở Mỹ. Muốn quả ngọt, ngại gieo nhân lành Sáng mùng một Tết năm nào tôi cũng về chùa. Tôi lễ Phật, thắp nén hương đầu năm, rồi ngồi bên hiên nghe thầy trụ trì kể chuyện đạo, chuyện đời. Rặt giọng miền Tây Tôi sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn và yêu thiết tha vùng đất Nam bộ, đặc biệt là lời ăn tiếng nói của người dân - phương ngữ vùng miền. Nhưng theo thời gian, tôi thực buồn lòng thấy nó đang mai một dần. Tết ở chung cư Vì nhiều lý do, nhiều năm nay gia đình tôi thường ở lại chung cư vào dịp Tết. Tết vừa vặn Tôi đang lúi húi cắm cành đào hiếm hoi kiếm được để an ủi tâm trạng “Tết này con không về” thì có tin nhắn: “Nhà tôi với hai nhà nữa sắp qua du lịch, tiện thể trốn Tết, đầu cầu Tokyo chuẩn bị đón nhé”. Cành đào và cơn bão giá Thời sinh viên, tôi từng có thói quen giống nhiều người: chờ đến chiều ba mươi mới đi mua đào, và có màn “cân não” với người bán để kiếm được giá hời vào thời khắc ngày cùng tháng tận. Ra đi sau bữa nhậu Tôi viết những dòng này trong một cú sốc. Xem tất cả