Xe bán tải nào được coi là xe con?

Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc đối thoại với ông Phạm Huy Khang - Phó phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội.

Phóng viên: Thưa ông, với quy định cấm xe tải trên 2 tấn vào nội đô giờ cao điểm tại Hà Nội thì xe bán tải có khối lượng toàn bộ trên 2 tấn có được phép lưu thông hay cũng bị hạn chế?

Ông Phạm Huy Khang: Dựa trên tinh thần của Quyết định 01/UBND Thành phố Hà Nội về quản lý hoạt động phương tiện, việc phân loại xe được căn cứ sát sao vào Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Đặc biệt, theo hệ thống quy chiếu từ Thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải và Thông tư 12/2025 của Bộ Xây dựng, chúng ta thấy có sự phân định rất rõ nét giữa các dòng xe bán tải:

Thứ nhất, đối với dòng xe pickup cabin đơn: Theo Phụ lục 1 (Thông tư 53/2024), loại phương tiện này được định danh là ô tô con. Do đó, xe không chịu các chế tài hạn chế về khung giờ và lộ trình dành riêng cho xe tải.

Thứ hai, đối với dòng xe pickup cabin kép: Theo danh mục xe tải thông dụng tại Phụ lục 4, dòng xe này chính thức được phân loại là xe tải thông dụng. Với khối lượng toàn bộ thường trên 2 tấn, loại phương tiện này sẽ trực tiếp chịu tác động từ các quy định hạn chế lưu thông vào khung giờ cao điểm trên địa bàn Thủ đô. Việc nắm vững các quy định đối chiếu này là vô cùng cần thiết để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và trật tự an toàn giao thông đô thị.

Phóng viên: Vậy cơ quan chức năng có thể căn cứ vào tiêu chí nào để xác định xe bán tải là xe bán tải hay không trong từng trường hợp cụ thể?

Ông Phạm Huy Khang: Trong quá trình xây dựng Quyết định 01, chúng tôi đã nhất quán căn cứ theo danh mục phân loại phương tiện của Thông tư 53. Trên thực tế, lực lượng chức năng sẽ căn cứ trực tiếp vào Giấy chứng nhận kiểm định của phương tiện để thực thi công tác quản lý. Theo đó, nếu trong đăng kiểm ghi rõ là xe bán tải pickup cabin đơn thì phương tiện sẽ được xác định là xe ô tô con. Ngược lại, đối với những phương tiện ghi nhận trong đăng kiểm là xe bán tải pickup cabin kép, theo quy chuẩn phân loại hiện nay, các phương tiện này được coi là xe tải thông dụng và phải tuân thủ các quy định về khung giờ cũng như lộ trình hạn chế trên địa bàn Thành phố.

Phóng viên: Theo ông, việc áp dụng các quy định khác nhau như vậy có gây khó khăn, thậm chí rủi ro cho người dân khi tham gia giao thông hay không?

Ông Phạm Huy Khang: Trong quá trình xây dựng Quyết định 01, chúng tôi xác định Thông tư 53 là căn cứ pháp lý duy nhất và quan trọng nhất để thực hiện phân loại phương tiện. Để đảm bảo tính khách quan và sát thực tế, chúng tôi đã và đang tích cực làm việc, tham vấn ý kiến từ các hiệp hội vận tải cũng như các hãng sản xuất ô tô lớn như Ford hay Toyota nhằm đánh giá đa chiều về tác động của chính sách.

Cần nhấn mạnh rằng, về mặt kế thừa, Quyết định 01 vẫn dựa trên nền tảng của Quyết định 06 năm 2013 và Quyết định 24 năm 2020. Trước đây, chúng ta phân loại dựa trên khối lượng chuyên chở dưới hoặc trên 950kg để định danh là xe con hay xe tải. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, Thông tư 53 là cơ sở pháp lý căn bản và duy nhất để xác định loại hình phương tiện, đảm bảo sự thống nhất, minh bạch và không có bất kỳ quy định chồng chéo nào khác.

Phóng viên: Trong bối cảnh số lượng xe bán tải ngày càng tăng liệu đã đến lúc cần một quy định thống nhất, rõ ràng hơn để tránh cách hiểu, áp dụng “mỗi nơi một kiểu”?

Ông Phạm Huy Khang: Hiện nay, liên ngành Sở Giao thông vận tải và Công an Thành phố đang tích cực phối hợp với Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cùng các đơn vị cung ứng để thu thập, phân tích dữ liệu về biến động của dòng xe bán tải trên địa bàn.

Số liệu sơ bộ cho thấy, trung bình mỗi năm Hà Nội có thêm khoảng 1.000 xe bán tải đăng ký mới, bao gồm cả dòng cabin đơn và cabin kép. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng để chúng tôi đánh giá thực chứng tác động của loại hình phương tiện này đối với cấu trúc lưu lượng giao thông Thủ đô, từ đó xây dựng các kịch bản tham mưu cho UBND Thành phố.

Chúng ta cần nhìn nhận khách quan rằng, kể từ khi Quyết định 01 có hiệu lực, tình hình giao thông tại Hà Nội đã có những cải thiện rõ rệt. Mục tiêu tối thượng của chúng tôi là kéo giảm thiệt hại khổng lồ do ùn tắc gây ra. Theo tính toán của JICA, mỗi năm Hà Nội đang tổn thất từ 1 đến 2 tỷ USD vì ùn tắc giao thông. Do đó, mọi giải pháp hiện nay đều tập trung vào việc tối ưu hóa hạ tầng, giảm thiểu thiệt hại về kinh tế và sức lao động, hướng tới một hệ thống giao thông thông minh và bền vững.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Trần Hằng