Xã Hồng Sơn: Gỡ nút thắt để làng nghề vươn ra 'biển lớn'

Người dân Phùng Xá (xã Hồng Sơn) mong có quy hoạch vùng trồng dâu để nuôi tằm, giữ nghề truyền thống.

Điểm nghẽn mặt bằng

Là người sinh ra, lớn lên và gắn bó với làng nghề dệt Phùng Xá nên ông Nguyễn Duy Trường, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề dệt Phùng Xá, hiểu rất rõ vì sao một làng nghề có bề dày gần 100 năm vẫn phải tìm cách đổi mới để phát triển.

“Phùng Xá không thiếu người biết làm nghề, nhưng muốn đi xa thì không thể chỉ làm nhiều hơn, mà phải làm tốt hơn, khác hơn và có giá trị cao hơn”, ông Nguyễn Duy Trường nói.

Theo ông Trường, đổi mới công nghệ mới chỉ là một nửa câu chuyện. Cái khó hơn là thị trường, là sức cạnh tranh và điều kiện để doanh nghiệp tổ chức sản xuất bài bản, lâu dài. Muốn đi xa, Phùng Xá không thể chỉ làm nhiều, mà phải làm tinh hơn, tốt hơn và nâng được giá trị sản phẩm.

Ở góc độ quản lý địa phương, Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn Đặng Minh Đức cho biết, Phùng Xá hiện đã hình thành một không gian sản xuất tập trung mang tính chất cụm công nghiệp tự phát với 61 công ty, doanh nghiệp, hơn 400 hộ kinh doanh cá thể và khoảng 2.000 máy dệt đang hoạt động, trong đó có 1.250 máy công nghiệp. Tổng giá trị sản phẩm chủ lực quy đổi đạt khoảng 250 tỷ đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 7.000 lao động tại địa phương, các xã lân cận và nhiều tỉnh, thành phố khác.

Những con số ấy cho thấy Phùng Xá không còn là câu chuyện của một làng nghề nhỏ. Khu vực kinh tế tư nhân ở đây đã trở thành lực lượng chủ công giữ nghề, tạo việc làm và góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, quy mô sản xuất đã vượt ra khỏi mô hình làng nghề truyền thống, trong khi hạ tầng và không gian phát triển vẫn chưa theo kịp.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn Đặng Minh Đức, điểm nghẽn lớn hiện nay vẫn là mặt bằng sản xuất hạn chế, hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ và chưa thành lập được cụm công nghiệp bài bản. Tình trạng sản xuất nhỏ lẻ xen kẽ trong khu dân cư kéo dài không chỉ làm tăng chi phí, giảm hiệu quả sản xuất mà còn gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến tiềm năng của làng nghề chưa được phát huy hết.

Thực tế đó phần nào lý giải vì sao dù nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ở Phùng Xá đã mạnh dạn đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, tìm cách mở rộng thị trường, nhưng làng nghề vẫn chưa thể bứt lên tương xứng với tiềm lực sẵn có.

Kiến tạo không gian phát triển mới

“Nghị quyết số 68-NQ/TW mở ra cơ hội rất rõ cho làng nghề, nhưng cơ hội chỉ thành hiện thực khi mình gỡ đúng cái đang vướng. Với Phùng Xá, vướng nhất vẫn là mặt bằng sản xuất, hạ tầng giao thông, môi trường và điều kiện để doanh nghiệp làm ăn bài bản hơn”, Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn Ngô Quốc Ca cho biết.

Theo ông Ngô Quốc Ca, để chủ trương phát triển kinh tế tư nhân thực sự đi vào cuộc sống ở một làng nghề như Phùng Xá, xã Hồng Sơn xác định phải bắt đầu từ những việc cụ thể: Tăng cường đầu tư hạ tầng, mở các tuyến đường giao thông kết nối và tháo gỡ thủ tục cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

Trong đó, xã đang đề xuất thành lập Cụm công nghiệp Phùng Xá với quy mô 50ha nhằm tạo việc làm cho lao động địa phương và khu vực lân cận, tăng nguồn thu ngân sách, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ, đồng thời hạn chế tình trạng sản xuất nhỏ lẻ xen kẽ trong khu dân cư, giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường.

“Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã chủ động hơn trong xử lý công việc ở cơ sở. Với Phùng Xá, chúng tôi xác định không chỉ quản lý, mà phải đồng hành cùng làng nghề, từ hạ tầng đến tháo gỡ thủ tục cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất”, ông Ngô Quốc Ca chia sẻ.

Từ góc nhìn của chính quyền cơ sở, tháo gỡ nút thắt cho Phùng Xá không phải là giải quyết từng việc riêng lẻ, mà là mở ra một không gian phát triển mới cho cả làng nghề, từ mặt bằng sản xuất đến hạ tầng giao thông... “Làng nghề muốn đi xa thì giao thông phải thông. Đường kết nối tốt hơn thì hàng hóa đi nhanh hơn, chi phí vận chuyển giảm xuống, doanh nghiệp mới có điều kiện mở rộng thị trường và nâng sức cạnh tranh”, ông Ngô Quốc Ca nhấn mạnh.

Muốn Nghị quyết số 68-NQ/TW đi vào cuộc sống, không thể chỉ dừng ở tinh thần khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Điều quan trọng hơn là phải cụ thể hóa bằng những điều kiện phát triển thực tế, bằng một không gian sản xuất phù hợp hơn, hạ tầng tốt hơn và cách đồng hành hiệu quả hơn của chính quyền địa phương. Chủ tịch xã Hồng Sơn Ngô Quốc Ca khẳng định: Chính quyền không làm thay doanh nghiệp, nhưng phải mở đường cho doanh nghiệp phát triển. Gỡ nút thắt cho Phùng Xá cũng là tạo điều kiện để người dân yên tâm giữ nghề, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, làng nghề đi xa hơn.

Với làng nghề Phùng Xá, vươn ra “biển lớn” không còn là hình ảnh xa vời. Cơ hội đã mở ra, nội lực cũng đã hiện hữu. Vấn đề còn lại là phải gỡ cho được những nút thắt về hạ tầng, môi trường và không gian phát triển. Khi những nút thắt ấy được gỡ bằng hành động cụ thể và hiệu quả, Nghị quyết số 68-NQ/TW mới thực sự đi vào đời sống của người dân, doanh nghiệp và làng nghề.

Kim Nhuệ