Ukraine phá mạng lưới do thám, cáo buộc Nga tìm cách truy lùng máy bay chiến đấu

Mạng lưới người theo dõi

Các thiết bị được tìm thấy cùng nghi phạm. Ảnh: Cơ quan An ninh Ukraine (SBU)

Theo The EurAsian Times, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ngày 13/8 cho biết lực lượng phản gián quân sự đã vô hiệu hóa một mạng lưới gồm 14 người hoạt động tại nhiều khu vực của Ukraine. Nhóm này có nhiệm vụ theo dõi máy bay chiến đấu do phương Tây cung cấp, đặc biệt là F-16 và Mirage 2000, đồng thời thu thập dữ liệu phục vụ các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ không quân Ukraine.

SBU cho biết một cư dân Lviv điều hành kênh Telegram về hàng không là người đầu tiên được tình báo quân sự Nga tuyển mộ. Người này bị cáo buộc đã thu hút sự chú ý của GRU sau khi đăng ảnh máy bay chiến đấu Ukraine trên các nhóm Telegram.

Sau đó, nghi phạm được cho là tuyển thêm 13 người đăng ký kênh, những người có thiết bị chụp ảnh chất lượng cao và sinh sống gần các cơ sở hàng không quân sự. Nhóm này được yêu cầu chụp ảnh sân bay, máy bay, phi công và nhân viên kỹ thuật, đồng thời ghi lại thời điểm máy bay cất, hạ cánh dưới danh nghĩa cung cấp nội dung cho kênh Telegram.

Các nghi phạm thường ẩn náu tại khu vực trống hoặc công trình bỏ hoang gần căn cứ, sử dụng máy ảnh chuyên nghiệp để ghi hình. Dữ liệu sau đó được tải lên một kho lưu trữ trực tuyến và chuyển cho đầu mối tại Nga.

Một nghi phạm còn bị cáo buộc làm rò rỉ lịch trình cất, hạ cánh của máy bay trực thăng chiến đấu Ukraine sau khi nhận thông tin từ một chỉ huy phi đội. Trong quá trình khám xét, SBU cho biết đã thu giữ thiết bị chụp ảnh, điện thoại chứa hình ảnh các cơ sở hàng không cùng nhiều bằng chứng liên quan.

Cơ quan này đồng thời chặn 10 nhóm chuyên đề và bốn kênh Telegram bị cho là phát tán hình ảnh, thông tin về các đơn vị không quân Ukraine. Những người bị bắt được thông báo về các cáo buộc liên quan đến an ninh quốc gia và cuộc điều tra vẫn tiếp tục.

F-16 và Mirage 2000 trở thành mục tiêu quan trọng

Máy bay tiêm kích F-16. Ảnh tư liệu: PAP/TTXVN

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh F-16 và Mirage 2000 ngày càng đóng vai trò lớn trong hoạt động tác chiến của Ukraine. Ban đầu chủ yếu thực hiện nhiệm vụ phòng không, các tiêm kích này hiện được triển khai thường xuyên hơn cho các cuộc tấn công mục tiêu mặt đất.

Chuyên gia Justin Bronk, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI), cho biết F-16 và Mirage 2000-5 của Ukraine đã đạt nhiều kết quả trong việc đánh chặn tên lửa hành trình Nga kể từ đầu năm 2025. Theo số liệu được truyền thông dẫn lại, riêng F-16 Ukraine đã tiêu diệt hơn 2.500 máy bay không người lái Geran và Gerbera.

Các tiêm kích F-16, Mirage 2000 và MiG-29 cũng được sử dụng để thực hiện những cuộc tấn công chính xác từ ngoài tầm phòng không bằng các loại vũ khí như bom GBU-39, JDAM có bộ cánh lượn và AASM Hammer. Những vũ khí này cho phép Ukraine tấn công mục tiêu quân sự, hậu cần và công nghiệp ở khoảng cách khoảng 60 km phía sau tiền tuyến Nga.

Chiến đấu cơ Mirage 2000. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)

Ukraine đã mất ít nhất 5 F-16 và một Mirage 2000 trong chiến sự. Tuy nhiên, các máy bay này vẫn được xem là một trong những năng lực tác chiến quan trọng nhất của Kiev, khiến chúng trở thành mục tiêu có giá trị đối với Moskva.

Mặt trận tình báo Nga - Ukraine

Hoạt động gián điệp và phá hoại đã trở thành một mặt trận song song với chiến sự Nga - Ukraine. Hai bên liên tục cáo buộc đối phương tuyển mộ nội gián, theo dõi căn cứ quân sự, thu thập thông tin về hệ thống phòng không và chuẩn bị các hoạt động phá hoại.

Tháng 6/2025, SBU tuyên bố phá kế hoạch của Nga nhằm xác định vị trí các đơn vị vận hành tổ hợp tên lửa Neptune do Ukraine phát triển. Nghi phạm được cho là được tình báo quân sự Nga tuyển mộ để thu thập tọa độ các đơn vị bảo vệ bờ biển Ukraine trên Biển Đen.

Ở chiều ngược lại, Nga cũng nhiều lần tuyên bố phá các kế hoạch của Ukraine. Tháng 11/2025, Moskva cho biết đã ngăn chặn âm mưu chiếm một tiêm kích MiG-31 mang tên lửa Kinzhal và đưa máy bay tới một cơ sở NATO tại Romania.

Những vụ việc này cho thấy cuộc chiến Nga - Ukraine không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn mở rộng sang lĩnh vực tình báo. Trong bối cảnh chưa có dấu hiệu chấm dứt xung đột, Moskva và Kiev nhiều khả năng sẽ tiếp tục sử dụng mạng lưới nội gián, do thám và phá hoại để tìm cách làm suy yếu năng lực quân sự của đối phương.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc