Phi công Ukraine 'tái lập trình' tư duy để chinh phục F-16 phương Tây

Hàng chục phi công Ukraine đang tham gia chương trình huấn luyện do Royal Air Force (RAF) tổ chức tại Anh. Họ khởi đầu với các máy bay huấn luyện đơn giản, trước khi chuyển sang các dòng phản lực tốc độ cao và cuối cùng là điều khiển F-16, loại tiêm kích siêu âm phức tạp mà Ukraine đã bắt đầu sử dụng trong gần 2 năm qua để bảo vệ bầu trời và tấn công các mục tiêu đối phương.

Các phi công Ukraine học lái máy bay Grob Tutor trước khi chuyển sang huấn luyện lái máy bay phản lực tốc độ cao. (Nguồn: RAF)

Quá trình đào tạo không hề dễ dàng. Từ tốc độ khoảng 240 km/giờ của Grob Tutor, các phi công phải thích nghi với F-16, một cỗ máy chiến đấu có thể bay nhanh gấp nhiều lần, mang theo hệ thống điện tử và vũ khí tối tân. Nhưng thách thức lớn hơn lại nằm ở tư duy.

Trong suốt khóa học kéo dài nhiều tháng, ngoài việc học tiếng Anh và kỹ năng bay cơ bản, các phi công Ukraine còn phải "lột xác" về cách suy nghĩ. Trước đây, họ quen với phong cách điều khiển mang đậm dấu ấn Liên Xô, nơi phi công chủ yếu làm theo mệnh lệnh chi tiết từ mặt đất khi vận hành các máy bay như Sukhoi hay MiG. Giờ đây, họ được đào tạo theo chuẩn phương Tây – nơi phi công có quyền chủ động cao hơn trong mọi tình huống.

"Chúng tôi huấn luyện họ hoạt động theo phong cách phương Tây. Thay vì nhận lệnh từng bước, họ phải tự cất cánh, tự lựa chọn đường bay và tự quản lý toàn bộ nhiệm vụ", một giảng viên RAF chia sẻ.

Sự thay đổi này không chỉ là kỹ thuật, mà còn là một cuộc "tái lập trình" tư duy. Các học viên vẫn phải hoàn thành những mục tiêu cụ thể, nhưng cách thực hiện hoàn toàn do họ quyết định, miễn là đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Năm 2024, Ukraine đã nhận những chiếc F-16 Fighting Falcon đầu tiên từ các đồng minh NATO, đánh dấu bước chuyển lớn trong việc hiện đại hóa không quân vốn dựa vào công nghệ Liên Xô. Tính đến nay, hơn 50 phi công Ukraine đã hoàn thành giai đoạn huấn luyện cơ bản tại Anh, sẵn sàng bước vào các khóa đào tạo nâng cao với máy bay phản lực.

Theo Tham mưu trưởng Không quân Hoàng gia Anh Harvey Smyth, nền tảng ban đầu này đóng vai trò cực kỳ quan trọng, giúp các phi công Ukraine tiến tới huấn luyện chiến đấu và cuối cùng là tham gia trực tiếp vào các nhiệm vụ trên tiền tuyến.

Rào cản ngôn ngữ vẫn là một thách thức đáng kể, khi các phi công phải làm quen với thuật ngữ hàng không bằng tiếng Anh trong môi trường huấn luyện cường độ cao.

Tuy nhiên, động lực của họ rất rõ ràng. Với các phi công Ukraine, đây không chỉ là một khóa đào tạo mà là nhiệm vụ sống còn. "Chúng tôi biết nhiệm vụ của mình là bảo vệ đất nước, bảo vệ bầu trời và chấm dứt cuộc xung đột này", một học viên chia sẻ.

Xuân Minh