Quân sự thế giới hôm nay (6-5): Mỹ triển khai tiêm kích F-16 đến eo biển Hormuz

* Mỹ triển khai tiêm kích F-16 đến eo biển Hormuz

Mỹ đã triển khai các tiêm kích F-16 thực hiện các hoạt động giám sát trên không phận thuộc eo biển Hormuz trong khuôn khổ chiến dịch “Dự án Tự do”. Động thái này diễn ra trong bối cảnh hoạt động vận tải thương mại qua khu vực gần như tê liệt do các hoạt động kiểm soát và ngăn chặn gia tăng từ Iran.

Tiêm kích F-16 của quân đội Mỹ. Ảnh: CENTCOM

Việc triển khai tiêm kích F-16 cho phép quân đội Mỹ thiết lập các vòng tuần tra chiến đấu liên tục trên không, mở rộng phạm vi phát hiện mục tiêu từ vài chục km lên trên 100km. Điều này sẽ giúp kéo dài thời gian phản ứng từ vài phút lên hơn 10 phút, tạo điều kiện đánh chặn nhiều lần trước khi các “mối đe dọa” đến từ Iran tiếp cận tàu. Cách tiếp cận này cũng giúp mở rộng lớp phòng thủ ra xa các tàu chiến, nâng cao khả năng sống sót trước các đòn tấn công.

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh từ khoảng 110 - 120 tàu/ngày xuống dưới 10 tàu, thậm chí có ngày không có tàu di chuyển.

Chiến dịch “Dự án Tự do” đã huy động hơn 100 máy bay và khoảng 15.000 quân nhân, là sự kết hợp giữa tiêm kích trên bộ, lực lượng không quân hải quân, trực thăng và các hệ thống không người lái. Trong đó, các tiêm kích F-16 đóng vai trò lực lượng đánh chặn chủ lực trước các mối đe dọa như tên lửa hành trình chống hạm, tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái (UAV), thủy lôi và tàu tấn công nhanh.

Khác với giải pháp hộ tống các tàu, chiến dịch này tập trung bảo vệ từng tàu riêng lẻ theo từng khung thời gian khi các tàu đi qua luồng hẹp. Điều này đòi hỏi duy trì liên tục lực lượng trên không và khả năng phản ứng nhanh. Các phi đội F-16 được cho là xuất phát từ các căn cứ cách khu vực từ 500 đến 1.000km. Với mỗi phi đội bao gồm khoảng từ 12 đến 24 máy bay, tổng số tiêm kích F-16 tham gia chiến dịch có thể nhiều hơn hai phi đội để bảo đảm duy trì trực chiến liên tục.

Các chuyến bay tuần tra thường kéo dài 2 đến 4 giờ, có thể được kéo dài hơn nhờ hoạt động tiếp dầu trên không. Để duy trì 4 đến 8 máy bay trực chiến liên tục, cần ít nhất gấp ba số lượng đó trong biên chế hoạt động nhằm đáp ứng cả yêu cầu tiếp dầu, tái trang bị và bảo dưỡng. Trong cấu trúc này, F-16 trên bộ đóng vai trò lớp đánh chặn ngoài cùng, trong khi máy bay trên tàu sân bay bổ sung năng lực tác chiến.

* Trung Quốc giới thiệu hệ thống phòng không tầm ngắn Yitian II

Trung Quốc đã giới thiệu hệ thống phòng không tầm ngắn GAS8 Yitian II tại Triển lãm Quốc phòng và Hàng không vũ trụ SAHA 2026 ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) như một giải pháp cơ động nhằm đối phó với UAV, trực thăng và các mục tiêu bay thấp.

Mô hình hệ thống phòng không tầm ngắn GAS8 Yitian II của Trung Quốc được trưng bày tại triển lãm SAHA 2026. Ảnh: Army Recognition

Yitian II được lắp đặt trên khung gầm xe bọc thép 8x8, tích hợp radar trinh sát, radar điều khiển hỏa lực và 8 tên lửa sẵn sàng phóng trên cùng một nền tảng. Thiết kế “tất cả trong một” này cho phép hệ thống phát hiện và tiêu diệt mục tiêu nhanh chóng mà không cần hỗ trợ bên ngoài, qua đó nâng cao tính cơ động và khả năng sống sót trên chiến trường.

Hệ thống này được phát triển từ hệ thống phòng không Yitian ban đầu, xuất hiện năm 2004, sử dụng tên lửa TY-90 có nguồn gốc từ tên lửa không đối không trang bị cho trực thăng. Các phiên bản trước đây kết hợp radar 3D, cảm biến quang-điện tử, khả năng bám bắt mục tiêu tự động và 8 tên lửa TY-90 trên các xe bọc thép 6x6 như WMZ-551, tạo thành lớp phòng không tầm ngắn cho lực lượng cơ động và các mục tiêu cố định.

So với thế hệ trước, Yitian II được nâng cấp đáng kể cả về kích thước và năng lực. Hệ thống sử dụng khung gầm 8x8 với tốc độ tối đa trên 100 km/giờ, tầm hoạt động của radar trên xe phóng đạt ít nhất 18km, trong khi xe chỉ huy có thể phát hiện mục tiêu ở khoảng cách 50km. Thời gian phản ứng được công bố là dưới 7 giây, phù hợp với yêu cầu tác chiến cơ động cao.

Điểm nổi bật của Yitian II nằm ở tổ hợp cảm biến hiện đại, bao gồm radar cảnh giới 3D, radar mảng pha quét điện tử chủ động AESA và kênh quang-điện tử hồng ngoại tầm xa 10km. Cấu hình này cho phép phát hiện và tiêu diệt các mục tiêu bay thấp trong khi vẫn duy trì khả năng tác chiến thụ động nhằm giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện.

Hệ thống vũ khí của Yitian II gồm 8 tên lửa dòng Tianlong/TY, trong đó đáng chú ý là các biến thể TY-20I dẫn đường hồng ngoại - hình ảnh và TY-20R dẫn đường bằng radar chủ động, đồng thời vẫn duy trì khả năng tương thích với tên lửa TY-90. Tầm bắn của các tên lửa TY-20 đạt khoảng 20km, trong khi TY-90 phù hợp cho lớp phòng thủ gần với tầm bắn khoảng 6km. Việc kết hợp nhiều loại đầu dò giúp hệ thống linh hoạt hơn trước các loại mục tiêu khác nhau.

* Thổ Nhĩ Kỳ ra mắt pháo hải quân Thunderbolt 40mm

Công ty Ermaksan của Thổ Nhĩ Kỳ đã ra mắt hệ thống pháo hải quân Thunderbolt 40/70 T cỡ 40mm nòng đôi, nhằm tăng cường năng lực phòng thủ tầm gần trước các mối đe dọa như tên lửa, UAV và xuồng tấn công nhanh.

Hệ thống pháo hải quân Thunderbolt 40/70 T được trưng bày tại triển lãm SAHA 2026. Ảnh: Army Recognition

Thiết kế nòng đôi cho phép pháo Thunderbolt đạt tốc độ bắn cao và khả năng bám bắt mục tiêu nhanh, giúp đối phó hiệu quả với nhiều mục tiêu đến từ các hướng khác nhau trong thời gian ngắn. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV hoặc vũ khí dẫn đường chính xác đang trở nên phổ biến, đòi hỏi lớp phòng thủ trong cùng phải có phản ứng nhanh và hỏa lực mạnh.

Hệ thống pháo Thunderbolt được trưng bày lần đầu tại Triển lãm Saha Expo 2026 tổ chức tại Istanbul từ ngày 5-5 đến 9-5. Tại sự kiện triển lãm này, pháo Thunderbolt được công ty Ermaksan định vị như một lựa chọn thay thế cho các hệ thống phương Tây hiện có, đặc biệt phù hợp với các lực lượng hải quân quy mô trung bình đang tìm kiếm giải pháp phòng thủ điểm đa năng và hiệu quả về chi phí.

Thunderbolt 40/70 T sử dụng hai pháo tự động 40mm với tốc độ bắn tổng hợp lên tới 600 phát/phút. Tầm bắn tối đa đạt khoảng 12.500m, với sơ tốc đầu nòng khoảng 1.000m/s, giúp rút ngắn thời gian tiêu diệt mục tiêu. Hệ thống có khả năng mang theo tối đa 736 viên đạn sẵn sàng chiến đấu, cho phép duy trì hỏa lực trong các tình huống giao chiến cường độ cao mà không cần tiếp đạn ngay lập tức.

Thiết kế vòm che bằng vật liệu composite giảm diện tích phản xạ tín hiệu radar, góp phần giảm khả năng bị phát hiện của tàu. Điều này cũng cho thấy xu hướng tích hợp yếu tố “tàng hình” này ngày càng phổ biến trong hải quân NATO, ngay cả với các hệ thống vũ khí phụ trợ trên tàu chiến hiện đại.

TRUNG THÀNH (tổng hợp)