Trung Quốc lập kế hoạch phóng hơn 200.000 vệ tinh sau khi chỉ trích Starlink

Trung Quốc vừa nộp hồ sơ lên Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) để triển khai hơn 200.000 vệ tinh internet trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh liên tục cảnh báo về rủi ro an ninh từ mạng lưới Starlink của SpaceX và sự khan hiếm tài nguyên không gian.

Quy mô các dự án vệ tinh internet của Trung Quốc

Theo hồ sơ nộp lên ITU vào cuối tháng 12.2025, khoảng 12 đề xuất từ nhiều công ty vệ tinh Trung Quốc đã được ghi nhận. Trong đó, hai dự án lớn nhất là CTC‑1 và CTC‑2 với kế hoạch triển khai tổng cộng 193.428 vệ tinh (96.714 vệ tinh mỗi dự án).

Các hồ sơ này được thực hiện bởi Viện Khai thác Phổ tần Vô tuyến và Đổi mới Công nghệ, một tổ chức mới thành lập tại tỉnh Hà Bắc vào ngày 30.12.2025. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân khác cũng tham gia đường đua này:

China Mobile: Dự án L1 với 2.520 vệ tinh và dự án M1 với 144 vệ tinh.
Shanghai Spacecom Satellite Technology: Triển khai 1.296 vệ tinh thuộc mạng lưới Qianfan (Thiên Phan).
Guodian Gaoke: Dự án Tianqi-3G với 1.132 vệ tinh.
GalaxySpace: Các mạng Galaxy-SAR-2 (96 vệ tinh) và BlackSpider-3 (81 vệ tinh).

Một số công ty Trung Quốc đã nộp đơn lên ITU để xin phép phóng hơn 200.000 vệ tinh internet lên quỹ đạo - Ảnh: Shutterstock

Cuộc đua giành tài nguyên quỹ đạo và phổ tần số

Quỹ đạo Trái đất tầm thấp (độ cao từ 400 đến 2.000 km) và phổ tần số vô tuyến được coi là tài nguyên hữu hạn. Những quốc gia tiên phong triển khai sớm sẽ được ưu tiên theo quy định của ITU. Hiện tại, SpaceX đang dẫn đầu với mạng Starlink sở hữu khoảng 10.000 vệ tinh đang hoạt động.

Vào đầu tháng 1.2026, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã phê duyệt cho SpaceX phóng thêm 7.500 vệ tinh Starlink thế hệ thứ hai. Mục tiêu dài hạn của công ty này là xây dựng mạng lưới lên tới 42.000 vệ tinh. Để giảm nguy cơ va chạm, SpaceX cho biết sẽ hạ độ cao khoảng 4.400 vệ tinh từ 550 km xuống 480 km trong năm nay.

SpaceX đặt mục tiêu xây dựng chòm hơn 42.000 vệ tinh khi mạng lưới Starlink hoàn thành - Ảnh: Reuters

Cáo buộc rủi ro an ninh đối với Starlink

Phát biểu tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 12.2025, đại diện Trung Quốc cảnh báo việc mở rộng không kiểm soát các chùm vệ tinh internet đang tạo ra thách thức an ninh nghiêm trọng. Phía Trung Quốc dẫn chứng các vụ suýt va chạm giữa vệ tinh Starlink với trạm vũ trụ nước này vào năm 2021 và một sự cố vệ tinh tan rã tạo ra hơn 100 mảnh vỡ vào ngày 17.12.2025.

Bắc Kinh cáo buộc các chòm vệ tinh quỹ đạo thấp đang bị lợi dụng cho mục đích quân sự như trinh sát và liên lạc chiến trường. Ngoài ra, Trung Quốc cho rằng tại các khu vực như Nam Á, Đông Nam Á và vùng Sahel, Starlink bị các phần tử khủng bố và mạng lưới lừa đảo lợi dụng.

Ngược lại, Michael Nicolls, Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật Starlink, từng phản hồi về một vụ suýt va chạm với vệ tinh Trung Quốc vào tháng 12.2025 và cho rằng phía Trung Quốc thiếu sự phối hợp giảm xung đột trong không gian.

Quy định triển khai của ITU

Theo quy tắc của ITU ban hành năm 2019, sau khi nộp hồ sơ, các hệ thống vệ tinh phải bắt đầu vận hành ít nhất một vệ tinh trong vòng 7 năm. Các mốc triển khai tiếp theo bao gồm:

Triển khai 10% số vệ tinh trong 2 năm sau đó.
Triển khai 50% trong 5 năm.
Hoàn tất 100% trong vòng 7 năm kể từ khi bắt đầu.

Nếu không đạt được các mốc này, hồ sơ sẽ phải điều chỉnh để phản ánh mục tiêu thực tế. Trung Quốc hiện đang đẩy mạnh các dự án trọng điểm như Guowang (13.000 vệ tinh) và Qianfan (15.000 vệ tinh) nhằm đảm bảo sự hiện diện và an toàn trong không gian.

Tuệ Nhân