Tổng thống Trump có thể tăng thuế quan toàn cầu lên 15% trong tuần này

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent - Ảnh: CNBC

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 4/3 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều khả năng sẽ triển khai kế hoạch nâng mức thuế quan toàn cầu từ 10% lên 15% trong tuần này.

“Việc đó có thể diễn ra vào một thời điểm trong tuần này”, ông Bessent nói khi được hỏi thời điểm mức 15% bắt đầu có hiệu lực trong một chương trình của CNBC.

Vào tháng trước, ông Trump áp thuế quan toàn cầu 10% sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế đối ứng - một trụ cột trong chương trình nghị sự thương mại của ông trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.

Mức thuế quan toàn cầu 10% mà chính quyền ông Trump đang áp hiện nay được viện dẫn theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 - quy định cho phép Tổng thống áp thuế quan tạm thời tối đa 15% và chỉ có thể kéo dài 150 ngày nếu không được Quốc hội phê chuẩn gia hạn.

Theo ông Bessent, trong thời gian đó, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) và Bộ Thương mại Mỹ sẽ hoàn tất các nghiên cứu liên quan đến thương mại, qua đó tạo cơ sở để áp thêm thuế quan theo các căn cứ pháp lý khác để khôi phục cơ chế thuế quan đã áp dụng trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

“Tôi tin chắc các mức thuế quan sẽ quay về mức cũ trong vòng 5 tháng”, ông Bessent nói.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết các mức thuế quan theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 dự kiến sẽ được dùng để thay thế thuế quan dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) đã bị Tòa án Tối cao bác bỏ.

“Phương án này sẽ mất nhiều thời gian hơn để triển khai nhưng có cơ sở pháp lý vững chắc hơn”, ông Bessent cho biết.

Năm ngoái, ông Trump áp thuế quan đối ứng với phần lớn đối tác thương mại của Mỹ bằng cách viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), dù không có sự phê chuẩn của Quốc hội. Tuy nhiên, trong phán quyết với tỷ lệ 6-3 vào ngày 20/2/2026, Tòa án Tối cao Mỹ cho rằng ông Trump không có thẩm quyền sử dụng đạo luật này để áp các mức thuế đó.

Chỉ vài giờ sau phán quyết trên, ông Trump cho biết đã ký sắc lệnh điều hành để áp mức thuế quan toàn cầu 10% theo một đạo luật khác. Một ngày sau, ông tuyên bố sẽ nâng mức thuế này lên 15% và "có hiệu lực ngay lập tức". Tuy nhiên, khi biện pháp được triển khai trên thực tế, mức thuế áp dụng vẫn chỉ là 10%.

Ngọc Trang