Tổng thống Mỹ 'ghìm cương' quân sự với Iran, đặt cược vào 'đòn đau' kinh tế

Trong cuộc trao đổi với Axios ngày 9/8, nhà lãnh đạo Mỹ nói, Washington đang “hạ giọng” trong xử lý vấn đề Iran và chỉ tiến hành đàm phán ở mức độ hạn chế. Theo đó, Mỹ hiện tập trung quan sát tình trạng lạm phát gia tăng cùng những khó khăn tài chính mà Tehran đang phải đối mặt, thay vì lập tức phát động một chiến dịch quân sự mới.

Tổng thống Trump cho rằng, Iran đang ở “tình trạng rất tồi tệ” về tài chính, thậm chí gặp khó khăn trong việc bảo đảm nguồn lực để chi trả cho lực lượng quân đội. Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh, phong tỏa hải quân của Washington đã gia tăng sức ép lên chính quyền Tehran và góp phần làm trầm trọng thêm những khó khăn kinh tế tại quốc gia Trung Đông.

Động thái này cho thấy, cách tiếp cận của Nhà Trắng có dấu hiệu chuyển trọng tâm. Sau nhiều tháng tiến hành các cuộc tấn công quân sự, áp đặt trừng phạt và siết chặt các biện pháp phong tỏa, Washington dường như đang đặt cược vào khả năng những tổn thất kinh tế tích tụ sẽ tạo sức ép đủ lớn để buộc Tehran phải điều chỉnh tính toán.

Trong khi đó, tác động của cuộc đối đầu đối với kinh tế Mỹ cũng là một yếu tố được Tổng thống Trump đặc biệt lưu tâm. Theo nhà lãnh đạo, áp lực đối với người tiêu dùng Mỹ đã giảm bớt khi giá dầu đi xuống, hiện chỉ cao hơn 75 USD/thùng. Đây được xem là điều kiện thuận lợi để Washington duy trì sức ép với Iran mà hạn chế phần nào những hệ lụy kinh tế trong nước.

Dẫu vậy, việc Mỹ giảm mức độ đối đầu trực tiếp không đồng nghĩa Washington từ bỏ các công cụ gây sức ép. Trái lại, tuyên bố của Trump cho thấy Nhà Trắng đang kết hợp các biện pháp kinh tế với đàm phán hạn chế, qua đó duy trì dư địa điều chỉnh chính sách tùy theo phản ứng của Tehran.

Đối với Iran, sức ép kinh tế diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế vốn đã chịu nhiều tác động từ các biện pháp trừng phạt kéo dài, trong khi lạm phát và tình trạng thiếu hụt nguồn lực tiếp tục tạo sức ép lên đời sống người dân cũng như khả năng vận hành của chính quyền.

Tổng thống Mỹ mô tả cuộc đối đầu với Tehran giống như một “ván cờ”, cho rằng các diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách mỗi bên lựa chọn bước đi. Cách ví von này phần nào cho thấy, Washington vẫn để ngỏ nhiều kịch bản, từ duy trì sức ép kinh tế, thúc đẩy đàm phán cho tới khả năng thay đổi phương thức can dự nếu tình hình chuyển biến.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn đặt ra là liệu sức ép kinh tế có đủ sức buộc Iran nhượng bộ hay không, đặc biệt khi Tehran vẫn phải cân bằng giữa yêu cầu bảo vệ lợi ích chiến lược và nguy cơ để khủng hoảng kinh tế tiếp tục lan rộng. Triển vọng đối thoại vì thế sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng hai bên tìm được điểm giao giữa yêu cầu an ninh của Washington và những giới hạn mà Tehran có thể chấp nhận.

(theo Reuters, Anadolu)

Trung Anh