Đạt tiến triển với Oman, Iran vẫn siết điều kiện mở lại eo biển Hormuz với Mỹ

Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, gần thị trấn Khasab, miền Bắc Oman ngày 20/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Tuy nhiên, Iran nhấn mạnh Mỹ phải đáp ứng hàng loạt điều kiện trước khi tuyến hàng hải chiến lược này được khai thông trở lại, bao gồm việc bồi thường thiệt hại, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt và chấm dứt các đe dọa quân sự.

Trước đó, vào ngày 7/8, một quan chức Mỹ cho biết Iran và Oman đã sắp hoàn tất một thỏa thuận tạo tiền đề cho việc khôi phục an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz. Đến ngày 9/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi xác nhận tiến trình đàm phán thỏa thuận với Oman về eo biển Hormuz đang ở những "giai đoạn cuối cùng". Dù vậy, ông Araqchi tái khẳng định quan điểm trước đó rằng Iran sẽ không mở lại eo biển nếu Mỹ không đáp ứng các yêu cầu mà phía Iran đưa ra.

Dẫn lời Ngoại trưởng Araqchi, hãng thông tấn Mehr của Iran cho biết thêm rằng thỏa thuận ký kết với Oman sẽ quy định chi tiết các tuyến hàng hải mới được áp dụng ngay khi Mỹ thực hiện đầy đủ các điều kiện và eo biển được mở cửa trở lại.

Liên quan đến quan hệ hai nước, Ngoại trưởng Araqchi thông tin rằng Iran và Mỹ hiện không có các cuộc đàm phán trực tiếp, đồng thời khẳng định Iran sẽ không khởi động lại tiến trình đối thoại trực tiếp chừng nào Mỹ còn vi phạm thỏa thuận tạm thời đã được hai bên ký kết vào tháng 6. Mặc dù vậy, ông cho biết hai bên vẫn đang duy trì việc trao đổi thông điệp thông qua các bên trung gian.

Ngoại trưởng Araqchi chỉ ra rằng việc mở lại eo biển Hormuz phụ thuộc một phần vào việc Mỹ phải trả khoản tiền bồi thường cho những thiệt hại đã gây ra trong các cuộc tấn công diện rộng nhắm vào lãnh thổ Iran.

Bên cạnh đó, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ông Mohammad Baqer Zolqadr, cũng liệt kê danh sách các yêu cầu cụ thể khác đối với Mỹ, bao gồm: chấm dứt mọi hành vi đe dọa quân sự hướng vào Iran; dừng các hành động gây hấn nhắm vào Iran cùng các đồng minh Liban, Palestine, Yemen và Iraq; dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân do Mỹ áp đặt tại Vùng Vịnh; xóa bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng các tài sản đang bị đóng băng của Iran.

Trong khi đó, trả lời phỏng vấn trang tin Axios qua điện thoại, Tổng thống Trump tiết lộ Washington “chỉ đang đàm phán một phần” với Tehran. Theo đánh giá của nhà lãnh đạo Mỹ, nền kinh tế Iran đang ở trong “tình trạng rất khó khăn” và ông sẵn sàng gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran. Tuy nhiên, Tổng thống Trump không đưa ra bất cứ lời đe dọa quân sự mới nào nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Khánh Ly/vnanet.vn