Thủ tướng: Phát triển kinh tế dựa trên ổn định vĩ mô, không tăng trưởng nóng

Thủ tướng Lê Minh Hưng, Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng phát biểu tại tổ. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Sáng 10/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tiếp tục thảo luận ở tổ về nhiều nội dung quan trọng, trong đó có nội dung phát triển kinh tế-xã hội, các đại biểu thảo luận sôi nổi về nhiều nội dung phát triển kinh tế - xã hội, các giải pháp để tăng trưởng 2 con số, kiềm chế lạm phát…

Đề xuất giải pháp đột phá để đối phó thách thức kinh tế

Cho ý kiến về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, nhiều đại biểu ý kiến khẳng định: Năm 2025, bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, khó lường, chứa đựng nhiều khó khăn, thách thức lớn.

Những tháng cuối năm 2025, các yếu tố bất định tiếp tục gia tăng, kinh tế quốc tế kém thuận lợi hơn, trong nước chịu áp lực đa chiều, đặt ra thách thức lớn đối với ổn định vĩ mô và thực hiện mục tiêu phát triển. Kinh tế - xã hội Việt Nam năm 2025 phục hồi, tăng tốc rõ nét; một số chỉ tiêu vượt mức đã báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10. Cụ thể, GDP đạt 8,02% (vượt mức ước 8%), hoàn thành và vượt 15/15 chỉ tiêu, khẳng định nỗ lực của toàn hệ thống và hiệu quả điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đặc biệt trong những tháng cuối năm, củng cố vào kết quả chung của giai đoạn 2021 - 2025.

Đại biểu đánh giá cao sự vào cuộc kịp thời của Chính phủ, sự đồng hành của Quốc hội trong kịp thời giải quyết những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn.

Bên cạnh kết quả đạt được, các đại biểu thẳng thắn chỉ ra những áp lực đang gia tăng: Chất lượng tăng trưởng chưa thực sự bền vững, tính tự chủ của nền kinh tế còn hạn chế; Các vấn đề xã hội như già hóa dân số, lạm phát, chất lượng nguồn nhân lực và ô nhiễm môi trường cần được đặc biệt quan tâm; Những tồn tại trong quản lý trụ sở, vận hành chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp bộ máy cần sớm được tháo gỡ…

Thảo luận về kết quả kinh tế - xã hội và dự báo trong thời gian tới, đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đặt ra nhiều “bài toán” trước mắt như: áp lực tỷ giá USD tăng ảnh hưởng tới nhập khẩu, lãi suất tín dụng cho vay và huy động có xu hướng gia tăng... Do đó, nếu không có giải pháp căn cơ, đột phá, doanh nghiệp gánh các chi phí đầu vào khá nặng.

Trong bối cảnh đó, đại biểu Trần Anh Tuấn đề nghị Chính phủ cần có giải pháp cả ngắn hạn và dài hạn, để đảm bảo năm đầu 2026 đạt được tốc độ tăng trưởng cao, duy trì mục tiêu tăng trưởng 2 con số, làm đà cho những năm tiếp theo. Đi vào cụ thể, đại biểu nêu ra giải pháp để kiềm chế áp lực gia tăng lãi suất. Theo đó, Chính phủ cần phải có những công cụ, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước, có những công cụ ổn định lãi suất, kéo lãi suất tín dụng xuống để khuyến khích kinh doanh, kích cầu kinh tế. Cùng với đó, phát hành các chứng từ có giá trong các tổ chức tín dụng, ổn định lại lãi suất tín dụng hiện nay.

Đối với áp lực tỷ giá, đại biểu Trần Anh Tuấn đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần có các chính sách ổn định tỷ giá, tạo năng lực sản xuất cho các doanh nghiệp mà những doanh nghiệp này đang phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Việc này thực hiện bằng cách có ưu tiên cho doanh nghiệp, hướng vào những ngành đặt trọng tâm lớn trong đầu tư phát triển.

Hiện nay, trước bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, ảnh hưởng tới các doanh nghiệp, đại biểu nêu mặc dù Chính phủ có nhiều giải pháp ổn định an ninh năng lượng, như giảm thuế, miễn thuế, nhưng về lâu dài cần có chiến lược cụ thể, như chuyển đổi dần sang nguồn năng lượng mới, năng lượng sạch.

Đại biểu Trần Văn Khải - Đoàn tỉnh Ninh Bình nhận định, năm 2025 cho thấy dư địa tăng nhưng năng suất vẫn còn là “nút thắt”: GDP tăng 8,02%, quy mô 514 tỷ USD, GDP/người 5.026 USD; trong khi kinh tế số mới 14,02% GDP, thấp hơn mục tiêu 20% của giai đoạn trước. Giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 10%/năm, GDP/người khoảng 8.500 USD, kinh tế số 30% GDP, đòi hỏi chuyển mạnh sang tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và năng suất.

Đại biểu Trần Văn Khải - Đoàn Ninh Bình phát biểu

Đại biểu Trần Văn Khải cho biết, Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 24/12/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia phải trở thành động lực then chốt của tăng trưởng và năng lực chống chịu quốc gia. Thực hiện thắng lợi Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là mệnh lệnh của thời đại. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là “chìa khóa vàng” để Việt Nam bứt phá, đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự cường và thích ứng hiệu quả với mọi biến động toàn cầu.

Đại biểu cũng kiến nghị chỉnh lý dự thảo Nghị quyết Kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng nêu “mục tiêu rõ, nguồn lực đủ, cơ chế mở, trách nhiệm đến cùng”, để Nghị quyết 57-NQ/TW trở thành động lực trung tâm.

Không chấp nhận tăng trưởng cao mà đánh đổi ổn định vĩ mô

Tại tổ thảo luận của đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã phân tích, làm rõ, nhấn mạnh thêm một số điểm trọng tâm trong các báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội lần này, đặc biệt là về mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Thủ tướng đồng tình với nội dung được nhiều đại biểu trao đổi, đề cập về việc cần đổi mới cách thức báo cáo trước Quốc hội theo hướng đơn giản hóa; xây dựng một báo cáo kinh tế-xã hội tổng thể (gồm cả nội dung về đầu tư công, tài chính, ngân sách trong một năm và cả nhiệm kỳ) thay vì các báo cáo tách rời theo từng lĩnh vực như trước đây, những số liệu chi tiết về thu chi ngân sách, phân bổ vốn đầu tư công hay vay trả nợ công sẽ được đính kèm dưới dạng phụ lục.

Theo Thủ tướng, cách làm này giúp đại biểu tiết kiệm thời gian, dễ tiếp cận và có cái nhìn tổng thể hơn. Điều này cũng tương tự như sự đổi mới mạnh mẽ tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đã quyết định chỉ trình ra Đại hội một Báo cáo duy nhất, tích hợp cả đánh giá kinh tế-xã hội, công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng, kèm theo các phụ lục chi tiết.

Về báo cáo kinh tế - xã hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ đã chuẩn bị đầy đủ, chi tiết và nhận được nhiều ý kiến đồng tình, góp ý của các đại biểu.

Trước hết, về mục tiêu tăng trưởng hai con số trong nhiệm kỳ này, Chính phủ đã xác định rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số", cũng đã nêu rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Theo Thủ tướng, điều quan trọng nhất là sự thống nhất về tư duy và hành động trong toàn hệ thống. Đây là mục tiêu rất thách thức, nhưng đã đặt ra thì phải quyết tâm thực hiện.

"Chúng ta có cơ sở để phấn đấu đạt được mục tiêu này"- Thủ tướng nhấn mạnh. Ông đồng thời cho biết trong các báo cáo trình Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng cụ thể các chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2026 và giai đoạn 5 năm; phân bổ rõ theo từng ngành, lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và từng địa phương, kèm theo phụ lục chi tiết để thực hiện.

Làm rõ hơn về các giải pháp, nhiệm vụ này, Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tập trung thực hiện ba đột phá chiến lược đã được các Đại hội Đảng toàn quốc gần đây xác định.

Thứ nhất là đột phá về thể chế. Theo Thủ tướng, thể chế là con đường, là hành lang thông thoáng để cỗ xe kinh tế Việt Nam tiến lên. Trung ương, Bộ Chính trị đã giao Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng Nghị quyết về mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Hội nghị Trung ương 3 xem xét, quyết định.

Thứ hai là đột phá về hạ tầng, Thủ tướng cho biết sẽ tập trung triển khai các dự án trọng điểm, chiến lược, nhất là giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không, cảng biển, năng lượng. Đồng thời, điều chỉnh Quy hoạch Điện VIII để chủ động chiến lược về năng lượng, nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, phát triển các nhà máy điện nền với công nghệ mới và năng lượng tái tạo.

Thứ ba là chất lượng nguồn nhân lực, Thủ tướng cho biết các cơ quan sẽ tiếp tục triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trong đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Khoa học và Công nghệ đang xây dựng các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn kết chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thủ tướng cho biết, để đạt tăng trưởng hai con số, cần nguồn lực đầu tư rất lớn. Nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 40% GDP (tương đương 38,5 triệu tỷ đồng), cao hơn mức 33% của nhiệm kỳ trước. Vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này khoảng trên 8 triệu tỷ đồng, so với nhiệm kỳ trước khoảng 2,87 triệu tỷ đồng.

Tuy vậy, con số khoảng trên 8 triệu tỷ đồng đầu tư công này cũng chỉ đáp ứng khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, 80% còn lại bắt buộc phải huy động từ nguồn lực xã hội, doanh nghiệp trong nước và vốn đầu tư trực tiếp, gián tiếp từ nước ngoài. Theo Thủ tướng, để thu hút được nguồn vốn này, không có cách nào khác là phải có một hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ phát triển phải dựa trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Lãnh đạo Chính phủ dẫn chứng như xây một ngôi nhà, phải làm móng chắc thì mới có thể xây lên các tầng cao, chắc và bền. Đồng thời, Thủ tướng cũng khẳng định không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi ổn định vĩ mô./.

(Vietnam+)