Không chỉ tăng trưởng cao, phải bảo đảm chất lượng, tính bền vững của nền kinh tế

Đồng bộ đến cơ sở mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Thảo luận tại tổ, ĐBQH Bùi Văn Dũng cơ bản thống nhất với Báo cáo của Chính phủ, Báo cáo thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội và dự thảo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Đại biểu đánh giá cao những kết quả đạt được trong bối cảnh giai đoạn vừa qua phải đối mặt với nhiều biến động lớn như dịch bệnh, xung đột, đứt gãy chuỗi cung ứng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và thiên tai, bão lụt. Mặc dù vậy, Việt Nam vẫn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, duy trì tăng trưởng và hoàn thành các chỉ tiêu chủ yếu của giai đoạn 2021 - 2025, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển trong thời gian tới.

ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng trong giai đoạn tới vẫn còn nhiều "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ để thực hiện các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Đối với tăng trưởng kinh tế, đại biểu Bùi Văn Dũng nhận định, kết quả tăng trưởng thời gian qua là tích cực nhưng chất lượng và tính bền vững vẫn là vấn đề cần được quan tâm. Năng suất lao động có cải thiện nhưng chưa tạo được bứt phá tương xứng với yêu cầu phát triển mới. Bên cạnh đó, đóng góp của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vẫn chưa tương xứng với yêu cầu phát triển. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng nhưng nội lực của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế, chưa phát huy đầy đủ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Đại biểu cho rằng thể chế vẫn là "điểm nghẽn" lớn nhất. Mặc dù nhiệm kỳ qua đã có khối lượng lớn văn bản pháp luật được ban hành, song thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn tình trạng chồng chéo, thiếu ổn định, thiếu tính dự báo; việc cụ thể hóa, hướng dẫn thi hành ở một số lĩnh vực còn chậm. Do đó, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và hậu kiểm; đồng thời rà soát, xử lý triệt để các quy định mâu thuẫn, chồng chéo.

Toàn cảnh thảo luận tại tổ 3. Ảnh: Phạm Thắng

Đại biểu dẫn lại mục tiêu trong dự thảo Nghị quyết là phấn đấu tăng trưởng bình quân cao. Trong đó, có định hướng đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời thu nhập bình quân đầu người đến năm 2030 khoảng 8.500 USD.

Đại biểu cho rằng để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, không chỉ ở cấp quốc gia mà cần được triển khai đồng bộ ở các tỉnh, thành phố và từng cấp cơ sở; nếu không bảo đảm tính đồng đều thì rất khó đạt được kết quả như kỳ vọng. Đây là yêu cầu rất lớn, đòi hỏi phải tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn" về thể chế, pháp luật, thủ tục hành chính và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Tiếp tục tạo đột phá về thể chế

Trên cơ sở các mục tiêu tăng trưởng đó, ĐBQH Bùi Văn Dũng nhấn mạnh yêu cầu phải tạo đột phá về thể chế, coi đây là “khâu đột phá của đột phá, nền tảng của nền tảng” để tháo gỡ các "điểm nghẽn" về pháp luật, thủ tục và trách nhiệm thực thi. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng ổn định, rõ ràng; những vấn đề mang tính thực tiễn, biến động nhanh cần mạnh dạn phân cấp cho Chính phủ, bộ, ngành và địa phương nhằm tránh tình trạng chờ đợi, ách tắc trong triển khai.

Các ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tham gia thảo luận tại tổ. Ảnh: Phạm Thắng

“Nhiều vấn đề hiện nay xã thì chờ tỉnh hướng dẫn, tỉnh thì chờ Trung ương, trong khi luật đã có, người dân thì chờ đợi. Đây là vấn đề mà nhiều cử tri rất quan tâm” - đại biểu Bùi Văn Dũng chia sẻ.

Bên cạnh đó, cần xác định rõ các động lực tăng trưởng mới và tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực trọng điểm như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế biển, công nghiệp chế biến, dịch vụ chất lượng cao và hạ tầng hiện đại. Đồng thời, phải làm rõ ngành nào là mũi nhọn, địa phương nào là động lực tăng trưởng để tránh dàn trải, thiếu hiệu quả.

Đại biểu nhấn mạnh, đối với các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, logistics, năng lượng và hạ tầng số, cần bảo đảm đúng tiến độ, đồng thời nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, gắn với định hướng phát triển không gian kinh tế mới.

ĐBQH Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) phát biểu thảo luận. Ảnh: Phạm Thắng

Một trong những giải pháp quan trọng được đại biểu nhấn mạnh là cần có chính sách thực sự đủ mạnh để phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước. Bởi Đại hội XIV của Đảng đã xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, mặc dù số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới hằng năm, hằng quý ở các địa phương là khá lớn, nhưng số doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể cũng ở mức cao. Theo đại biểu, cần nghiên cứu, làm rõ nguyên nhân của tình trạng này để có giải pháp phù hợp, hiệu quả hơn.

Đại biểu Bùi Văn Dũng cũng tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ: “tăng trưởng nhanh nhưng không đánh đổi tiến bộ, công bằng xã hội và môi trường”. Theo đó, nếu không quán triệt rõ quan điểm này trong từng dự án, từng nhiệm vụ cụ thể thì về lâu dài sẽ phải trả giá đắt.

Đồng tình với hệ chỉ tiêu trong dự thảo Nghị quyết về giảm nghèo đa chiều, nâng cao tuổi thọ, tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, mở rộng bảo hiểm y tế toàn dân, xử lý chất thải, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao tỷ lệ che phủ rừng, đại biểu Dũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thu hẹp chênh lệch vùng miền. Theo đó, cần tập trung giải quyết tình trạng phát triển không đồng đều giữa các khu vực, nhất là vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn còn khó khăn, nơi người dân vẫn gặp nhiều hạn chế trong tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, hạ tầng số và cơ hội việc làm. Nếu không xử lý tốt vấn đề này thì mục tiêu phát triển bao trùm và tăng trưởng bền vững sẽ khó đạt được.

Bên cạnh đó, đại biểu Bùi Văn Dũng cũng đề nghị cần tăng cường hơn nữa kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện. Theo đại biểu, dù đã có nhiều nghị quyết, chủ trương đúng, nhưng kết quả thực tế vẫn phụ thuộc lớn vào chất lượng triển khai. Do đó, cần hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời bảo đảm công tác bố trí, sử dụng cán bộ ổn định, giúp cán bộ yên tâm công tác, gắn bó với địa bàn được giao.

Trong thực tiễn, tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm vẫn còn tồn tại, do đó cần gắn rõ trách nhiệm của người đứng đầu với từng mục tiêu, từng dự án, từng chương trình. Đồng thời, cần có cơ chế cụ thể để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đại biểu cho rằng, mặc dù chủ trương này đã được nêu trong các nghị quyết của Đảng, nhưng trong thực tế vẫn còn tâm lý e ngại trong đội ngũ cán bộ, nhất là ở cấp cơ sở. Vì vậy, cần hoàn thiện quy định pháp luật và có cơ chế bảo đảm rõ ràng hơn, nhằm tạo động lực, khuyến khích cán bộ chủ động, sáng tạo trong thực thi nhiệm vụ.

Đào Cảnh