Đảm bảo điện cho sản xuất là ưu tiên số một trong điều hành tăng trưởng

Làm rõ tác động của các động lực tăng trưởng

Tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 9/4, Quốc hội làm việc tại Hội trường và thảo luận tại tổ về Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030…

Thảo luận tại Tổ 11 với sự tham gia của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng các đại biểu trong đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng và tỉnh Quảng Ngãi, các đại biểu cơ bản nhất trí, tán thành với các nội dung, mục tiêu, giải pháp về phát triển kinh tế - xã hội những tháng còn lại của năm 2026.

Thảo luận tại Tổ 11 với sự tham gia của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng các đại biểu trong đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng và tỉnh Quảng Ngãi.

Quan tâm đến mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn, đoàn thành phố Hải Phòng cho rằng, đây là một mục tiêu cao, với yêu cầu cao nhưng thời gian thực hiện ngắn. Tăng trưởng kinh tế hai con số gắn với phát triển bền vững, xanh, gắn với mục tiêu cuối cùng là đảm bảo nâng cao đời sống người dân. “Đây là mục tiêu kép”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhận định và cho rằng, thách thức luôn song hành cùng cơ hội.

“Điểm tháo gỡ mấu chốt để phát triển kinh tế tăng tốc được đó là giải quyết điểm nghẽn về thể chế. Chúng ta đã có hàng loạt các nghị quyết của Trung ương, của Bộ Chính trị. Mới đây nhất là Kết luận số 18-KL/TW và đặc biệt là Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam… Đây là những cơ sở quan trọng từ Bộ Chính trị. Đó là sự chủ động trong tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho biết.

Từ thực tiễn vận hành nền kinh tế, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề xuất các giải pháp đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt hai con số:

Thứ nhất, đại biểu cho rằng, báo cáo đã nêu nhiều kết quả tăng trưởng tích cực, song cần làm rõ chất lượng tăng trưởng của từng chỉ tiêu. Việc đánh giá cụ thể đóng góp từ tiêu dùng nội địa, đầu tư công, đầu tư tư nhân, FDI và xuất nhập khẩu sẽ giúp nhận diện rõ động lực tăng trưởng. Từ đó, xây dựng cơ sở thực tiễn vững chắc, tạo “bàn đạp” cho mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và cả nhiệm kỳ tới.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn phát biểu, tăng trưởng hai con số đi kèm với điều kiện phát triển năng lượng, đảm bảo an ninh năng lượng.

Thứ hai, đồng tình với loạt giải pháp của Chính phủ đưa ra trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng còn lại của năm 2026, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn quan tâm đến các “lực kéo” chính cho năm 2026 - năm đầu tiên thực thiện Nghị quyết Trung ương. Ông phân tích, nếu dàn trải nguồn lực thực hiện đồng bộ các giải pháp thì sẽ rất khó khăn.

“Cùng với các động lực tăng trưởng chính như đầu tư, xuất nhập khẩu thì các động lực mới như kinh tế số, bán dẫn, AI sẽ đóng góp cho tăng trưởng như thế nào, ở mức nào và theo lộ trình nào? Cần có đánh giá rõ hơn. Hiện nay, Kết luận 18-KL/TW đã đặt ra yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, phát triển động lực tăng trưởng mới, nhưng để triển khai được thì thứ tự ưu tiên đặt ra là như thế nào?”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đặt câu hỏi.

Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm thời gian và chi phí tuân thủ là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, cải cách chỉ thực sự hiệu quả khi đi đôi với nâng cao trách nhiệm thực thi của bộ máy. Việc gắn kết chặt chẽ hai nhiệm vụ này sẽ bảo đảm tính thực chất của cải cách, qua đó hiện thực hóa mục tiêu chuyển từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển” như tinh thần Nghị quyết 01 của Chính phủ.

Thứ tư, cần đánh giá kỹ lưỡng hơn rủi ro mô hình tăng trưởng khi phụ thuộc FDI. Báo cáo nêu rõ, đầu tư FDI trong quý I tăng mạnh, xuất nhập khẩu cũng tăng cao, đây là điểm sáng. Nhưng mặt khác, nếu tăng trưởng cao, lại phụ thuộc vào bên ngoài thì nền kinh tế sẽ dễ bị tổn thương trước biến động địa chính trị. Do vậy, Chính phủ cần có những phân tích rõ ràng hơn, cụ thể hơn, kịp thời đưa ra những cảnh báo cho doanh nghiệp.

Thứ năm, phân tích, đánh giá kỹ hơn về bất động sản, các dự án tồn đọng.

Thứ sáu, báo cáo đã đề cập đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, song chưa làm rõ vai trò là động lực tăng trưởng. Việc xây dựng danh mục công nghệ chiến lược, phát triển dữ liệu AI, sàn giao dịch điện tử, tài sản số là hướng đi đúng. Tuy nhiên, để các lĩnh vực này thực sự đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, bên cạnh hoàn thiện thể chế, cần đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đảm bảo điện - ưu tiên số một cho điều hành tăng trưởng

Thứ bảy, tăng trưởng hai con số đi kèm với điều kiện phát triển năng lượng, đảm bảo an ninh năng lượng. Do vậy, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề xuất nhóm giải pháp: coi đảm bảo điện cho sản xuất là ưu tiên số một cho điều hành tăng trưởng. Chuyển tư duy ngành điện tự cân đối sang tư duy an ninh năng lượng là hạ tầng cho tăng trưởng.

Cùng với đó, đẩy nhanh nguồn điện nền, nguồn linh hoạt. Với mục tiêu tăng trưởng cao, điện mặt trời, điện gió là chưa đủ cần quan tâm đầu tư xây dựng hệ thống pin lưu trữ.

Đại biểu nhấn mạnh đến nhiệm vụ coi tiết kiệm điện là nguồn điện rẻ nhất và nhanh nhất. Đây không phải là giải pháp phụ mà là giải pháp trực tiếp giảm phụ tải, giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới, tăng dư địa cấp điện cho sản xuất.

Ngoài ra, thúc đẩy phát triển mạnh điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, nhất là trong khu công nghiệp, hộ gia đình; quan tâm hơn đến lưới điện truyền tải, kho lưu trữ…

Tương tự, đại biểu Phạm Thúy Chinh, đoàn Hải Phòng cũng đề xuất, Chính phủ quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển, hoàn thiện hạ tầng năng lượng, trong đó có việc xây dựng các kho dự trữ năng lượng quốc gia; kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp trong điều hành chính sách, ứng phó với những biến động mới của kinh tế thế giới như việc Hoa Kỳ khởi xướng 2 cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 về vấn đề dư thừa công suất đối với 16 quốc gia và vùng lãnh thổ; vấn đề lao động cưỡng bức đối với 60 quốc gia và vùng lãnh thổ (trong đó có Việt Nam).

“Đề nghị Chính phủ có những chỉ đạo sớm, lập danh sách cụ thể hàng hóa Việt Nam bị khởi xướng, từ đó có những giải pháp hỗ trợ, bảo vệ tốt nhất cho doanh nghiệp”, đại biểu Phạm Thúy Chinh đề xuất.

Phát biểu tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài vì vậy, mục tiêu tăng trưởng “2 con số” là thách thức rất lớn. Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: “Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương quyết liệt tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quốc hội, nhất là Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và Kết luận số 18 Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, quyết tâm cao nhất đạt và vượt các chỉ tiêu, mục tiêu của năm 2026”.

Hoàng Hòa