Chính sách phải đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn, đủ thực chất để tạo chuyển biến, đủ nhanh để không đánh mất cơ hội phát triển

Sớm xây dựng Chương trình kêu gọi tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh

Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT - XH năm 2025 và tình hình triển khai kế hoạch phát triển KT - XH năm 2026, các đại biểu nhận định, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, khó lường và đầy bất định, gây ra chuỗi hệ lụy sâu, rộng, dai dẳng và ngày càng hiện hữu đối với kinh tế toàn cầu như: chuỗi cung ứng đứt gãy, giá năng lượng và nguyên vật liệu đầu vào biến động mạnh, áp lực lạm phát, các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn carbon ngày càng khắt khe hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh đầy “gió ngược” đó, nước ta vẫn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, duy trì đà tăng trưởng và tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến an toàn, hấp dẫn của nhà đầu tư quốc tế.

ĐBQH Nguyễn Như So (Bắc Ninh) khẳng định, những kết quả nêu trên, cho thấy bản lĩnh, năng lực điều hành và sự chủ động, linh hoạt của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trước những biến động rất phức tạp của tình hình thế giới.

ĐBQH Nguyễn Như So (Bắc Ninh) phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển

Cho rằng một trong những nguyên nhân góp phần giúp tăng trưởng GDP năm 2025 trên 8%, quý I/2026 tăng trưởng GDP đạt 7,83% có sự đóng góp quan trọng của công tác thể chế, ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, để thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, tại Kỳ họp thứ Chín và Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV đã thông qua gần 100 luật và Nghị quyết, với nhiều quy định đột phá.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu rõ, điển hình tại TP. Hồ Chí Minh đã có Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh; Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh; Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Khánh Hòa…

ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) phát biểu

Đề xuất một trong những giải pháp ngắn hạn cần lưu ý trong thời gian tới là ứng phó với khủng hoảng năng lượng, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, nếu khủng hoảng năng lượng kéo dài sẽ “phá vỡ” kế hoạch đầu tư công, kế hoạch tăng trưởng kinh tế… Do vậy, Chính phủ cần có Chương trình kêu gọi tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, năng lượng gió, năng lượng mặt trời.

ĐBQH Phạm Thúy Chinh (Hải Phòng) cũng nêu rõ, ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI đã đồng ý bổ sung dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay vào Chương trình kỳ họp để xem xét, thông qua trong đợt 1. Đây là sự đồng hành của Quốc hội với Chính phủ nhằm ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, về mặt lâu dài, đề nghị Chính phủ cần quan tâm hơn nữa đến dự trữ quốc gia, hiện đại hóa công nghệ bảo quản xăng, dầu dự trữ.

Một số đại biểu đề nghị Chính phủ khẩn trương thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số" . Theo đó, Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, thủ trưởng bộ, ngành, cơ quan chịu trách nhiệm chỉ đạo rà soát, thống kê, phân loại tổng thể các dự án tồn đọng (kể cả các dự án trong và ngoài ngân sách), những vấn đề thuộc thẩm quyền thì phải quyết liệt xử lý dứt điểm, đồng thời báo cáo rõ vướng mắc và sớm đề xuất phương án xử lý đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

ĐBQH Phạm Thúy Chinh (Hải Phòng) phát biểu

Đại biểu Phạm Thúy Chinh cũng đề nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo, tháo gỡ điểm nghẽn, khó khăn đối với các dự án, doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, đặc biệt là các dự án chưa được triển khai của ngành công thương.

Nhân rộng cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính

Nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, đóng góp 51% GDP, trên 30% thu ngân sách nhà nước và sử dụng 82% lao động, đại biểu Nguyễn Như So cho rằng, cốt lõi lúc này là phải làm cho kinh tế tư nhân lớn mạnh bằng thực lực, trưởng thành bằng công nghệ, cạnh tranh bằng năng suất và phát triển trên nền tảng niềm tin thể chế vững chắc. Muốn vậy, chính sách phải đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn, đủ rõ để quy trách nhiệm, đủ thực chất để tạo chuyển biến và đủ nhanh để không đánh mất cơ hội phát triển.

Với tinh thần đó, đại biểu Nguyễn Như So đề nghị, “phải khơi thông mạnh điểm nghẽn về vốn, nhưng không hỗ trợ dàn trải, mà phải đưa dòng vốn đúng địa chỉ, đúng nhu cầu và đúng động lực tăng trưởng”.

Đại biểu đề xuất cần tiếp tục triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô 200.000 tỷ đồng, với lãi suất thấp hơn từ 1,5% đến 2% so với mặt bằng thị trường, cần tập trung vào các lĩnh vực có khả năng lan tỏa lớn và tạo năng lực cạnh tranh dài hạn cho nền kinh tế, như ưu tiên doanh nghiệp tư nhân phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ số, công nghệ xanh, logistics lạnh và chuỗi cung ứng xuất khẩu.

Đồng thời, cần thúc đẩy cơ chế cho vay dựa trên dòng tiền, dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử, hợp đồng đầu ra và uy tín thanh toán, thay vì chỉ sử dụng tài sản thế chấp. Đây là cách tiếp cận hiện đại, sát thực tế và công bằng hơn với doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp khi có thị trường, có hợp đồng, có năng lực tổ chức sản xuất, nhưng lại thiếu tài sản cố định để thế chấp.

Cùng với đó, phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và hoàn thiện môi trường pháp lý theo hướng thực chất, triệt để và đo đếm được. Đại biểu đề nghị Chính phủ giao chỉ tiêu, giao trách nhiệm cụ thể cho từng Bộ, từng ngành, từng địa phương: lĩnh vực nào phải cắt giảm, cắt khâu nào, cắt bao nhiêu, rút ngắn bao lâu, ai chịu trách nhiệm và khi nào hoàn thành.

Đại biểu Nguyễn Như So cho rằng, cần triển khai nhân rộng cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp càng tuân thủ tốt, càng đóng góp lớn, càng phải được hưởng một cơ chế xử lý nhanh, minh bạch và thuận lợi hơn. Đây không phải là ưu ái mà là phân luồng quản lý hiện đại, minh bạch, dựa trên mức độ tuân thủ và giá trị đóng góp.

“Chỉ khi làm đến nơi đến chốn như vậy, chúng ta mới thực sự cắt được chi phí tuân thủ, xóa được cơ chế xin - cho và chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ doanh nghiệp”, đại biểu nhấn mạnh.

Hoàng Ngọc