Thống nhất giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT nhưng phải đổi mới

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu kết luận cuộc họp với Bộ GD-ĐT. Ảnh: MOET

Tăng cường kiểm tra chéo, giám sát và ứng dụng công nghệ vào kỳ thi

Liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT, tại cuộc họp, các chuyên gia, đại diện trường đại học, phổ thông, Sở GD-ĐT đều thống nhất cần duy trì kỳ thi này.

GS Phạm Hồng Quang, Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Khoa học giáo dục nhiệm kỳ 2024-2029 bày tỏ đồng tình với đề xuất của Bộ GD-ĐT về việc tiếp tục duy trì kỳ thi hiện nay. Bởi theo ông, học vấn phổ thông phải là nền tảng của hệ thống giáo dục, bảo đảm tính bình đẳng và tạo dựng niềm tin của xã hội đối với kết quả học tập sau 12 năm phổ thông. Vì vậy, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn cần được duy trì; đồng thời, cần tiếp tục mở rộng và chuẩn hóa ngân hàng đề thi, đồng thời từng bước xây dựng một hệ thống khảo thí độc lập nhằm nâng cao chất lượng, tính khách quan và độ tin cậy của kỳ thi…

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng, mọi thay đổi trong giáo dục đều phải rất cẩn trọng, được đánh giá kỹ lưỡng và thực hiện theo lộ trình phù hợp.

Bộ trưởng cho biết, với kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, áp lực hiện nay có nguyên nhân sâu xa từ sự chênh lệch giữa nhu cầu học trường công của người dân và khả năng đáp ứng của hệ thống trường công. Khi khoảng cách giữa cung và cầu được thu hẹp, áp lực thi cử cũng sẽ giảm đáng kể. Ngành giáo dục đang từng bước hướng tới mục tiêu phổ cập THPT, mục tiêu, đến năm 2035 tỷ lệ phổ cập đạt 85%, song nhiều địa phương có thể phấn đấu hoàn thành sớm hơn.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh MOET

Về công tác thi cử và tuyển sinh, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD-ĐT tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà giáo. Theo Bộ trưởng, mô hình kỳ thi hiện nay là kết quả của quá trình tổng kết thực tiễn và cải tiến liên tục trong hơn 40 năm qua. Việc tổ chức thi hiện nay đã nhẹ nhàng, bài bản và giảm áp lực hơn rất nhiều. Nếu sai phạm xuất phát từ yếu tố con người thì trước hết phải xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng cho rằng giải pháp để bảo đảm kỳ thi trung thực là tăng cường kiểm tra chéo, giám sát và ứng dụng công nghệ. Bên cạnh camera giám sát, ngành giáo dục sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân tích dữ liệu để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Thi trên máy tính: Không tổ chức khi chưa đánh giá đầy đủ các rủi ro

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, đối với vấn đề tuyển sinh lớp 10, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD-ĐT tổ chức đánh giá tổng thể, kỹ lưỡng trên quy mô toàn quốc về điều kiện học tập, mạng lưới trường lớp, giáo viên, hoạt động hướng nghiệp,... Trên cơ sở đó đề xuất phương án khả thi và phù hợp.

Cụ thể, Bộ GD-ĐT cần nghiên cứu ban hành khung tiêu chí về chuẩn điều kiện học tập, chuẩn chất lượng đề thi, chuẩn dữ liệu và yêu cầu công khai; quy hoạch mạng lưới trường lớp, giảm chênh lệch chất lượng giữa các trường, nâng cao hiệu quả giáo dục nghề nghiệp để đảm bảo mọi học sinh sau THCS đều có một lộ trình học tập phù hợp, không để cho các em bị đứt gãy khỏi môi trường giáo dục.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: MOET

Theo Phó Thủ tướng, trên cơ sở đánh giá tổng thể, địa phương được chủ động chọn phương thức phù hợp với điều kiện thực tiễn của mình. Những địa phương đã bảo đảm đủ trường lớp và giáo viên có thể áp dụng xét tuyển đối với các trường phổ thông thông thường; chỉ tổ chức thi để tuyển chọn học sinh vào các trường chuyên hoặc trường chất lượng cao. Đây cũng là mô hình mà nhiều địa phương đang thực hiện và cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Về kỳ thi tốt nghiệp THPT, Phó Thủ tướng nhấn mạnh: thống nhất giữ ổn định, việc tổ chức thi để đánh giá chuẩn hóa đầu ra phổ thông là cần thiết, không được bỏ trống, nguyên tắc không thi sẽ không dạy, không học. Nhưng phải đổi mới năng lực khảo thí và cơ chế giám sát.

Phó Thủ tướng giao Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung rà soát, khắc phục những hạn chế, bất cập, giữ ổn định phương án thi tốt nghiệp THPT và tiếp tục phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ GD-ĐT và UBND các tỉnh/thành; tăng cường ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo và giám sát để phòng, chống triệt để tình trạng gian lận, đặc biệt là gian lận sử dụng công nghệ cao.

Cùng với đó là hoàn thiện kỹ lưỡng Đề án và phương án, lộ trình phù hợp cho tổ chức thi trên máy tính bảo đảm an ninh, an toàn, tin cậy, có giai đoạn thử nghiệm, thí điểm; tổng kết, đánh giá toàn diện để đề xuất cụ thể về việc triển khai thực hiện các bước tiếp theo. Theo Phó Thủ tướng, thi trên máy tính là xu hướng tất yếu nhưng cần đánh giá kỹ điều kiện hạ tầng, an ninh mạng và chi phí; không tổ chức khi chưa đánh giá đầy đủ các rủi ro, đặc biệt là nguy cơ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các vùng miền.

Liên quan đến công tác tuyển sinh đại học, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu phương án "mở đầu vào, siết đầu ra" ở một số ngành; kiểm soát chất lượng nguồn tuyển đầu vào (mức sàn), tránh xét tuyển tràn lan, chạy theo số lượng mà coi nhẹ chất lượng

PHAN THẢO - MAI PHẠM