Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn: Trả lại chất lượng giáo dục thực chất, xây dựng hệ thống học thật, thi thật

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu tại Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Sáng 24/7, trong nội dung phát biểu kết luận Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đề cập nhiệm vụ thực hiện thắng lợi năm học mới 2026-2027 sắp tới, theo tinh thần chú trọng kết quả thực chất.

“Mục tiêu cao nhất là quyết tâm xây dựng một nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực. Đối với giáo dục phổ thông và giáo dục mầm non, cần tập trung mở rộng cơ hội học tập công bằng, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tạo cơ hội học tập cho mọi người dân. Kết quả thực chất phải là đích đến và thước đo giá trị cao nhất”, Bộ trưởng nói.

Từ năm học 2026-2027, Bộ trưởng yêu cầu cần xác định những thước đo cụ thể về kết quả thực chất mà toàn ngành phải hoàn thành. Một trong số đó, theo Bộ trưởng, là cần trả lại "chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng một hệ thống học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật".

Đại biểu dự Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Theo Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, học sinh, sinh viên khi ra trường phải có phẩm chất và năng lực thực chất; trở thành những công dân toàn cầu, đồng thời tích hợp các giá trị truyền thống của dân tộc và làm chủ những công nghệ mới.

"Chúng ta cần chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích và kết quả thi đua. Trong hệ thống giáo dục, cần hình thành và giáo dục tinh thần liêm chính học thuật cho học sinh ngay từ trên bục giảng, từ mầm non và các cấp học tiếp theo. Mỗi học sinh cần biết mình đang ở đâu để nỗ lực vươn lên vì sự tiến bộ của bản thân, chứ không chỉ chạy theo điểm số để so sánh với người khác", Bộ trưởng nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh, đã học thì phải thi, phải có kiểm tra đánh giá, nhưng thi là để đánh giá kết quả học tập, đánh giá việc dạy và học, xem học sinh đạt chuẩn hay chưa, chứ không phải tổ chức thi để loại nhau. Bộ trưởng dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và cho biết, năm nay, cơ hội học tập của học sinh khi vào trung học phổ thông đã tăng đáng kể, tỷ lệ giữa chỉ tiêu và số học sinh vào trung học phổ thông có sự cải thiện rất lớn.

Đại biểu dự Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Đề cập sâu hơn đến vấn đề đánh giá chất lượng thực chất, trung thực trong ngành giáo dục, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết: "Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông vừa qua, với những hiện tượng tiêu cực xảy ra, tất cả chúng ta đều rất buồn".

Theo Bộ trưởng, nhìn lại 40 năm đổi mới về thi cử, qua mỗi giai đoạn, chúng ta đều phấn đấu, cải tiến kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học ngày càng tốt hơn.

Hình thức tổ chức Kỳ thi hiện nay có nhiều ưu điểm, tổ chức bài bản, nhẹ nhàng, giảm áp lực đối với học sinh và toàn xã hội. Các cơ quan Nhà nước, lãnh đạo, các sở, ngành và các thầy cô nhận phần khó về mình để tổ chức Kỳ thi thật tốt, tạo cơ hội thuận lợi nhất cho học sinh. Chúng ta thực hiện để kết quả Kỳ thi có đủ độ tin cậy, độ phân hóa, bảo đảm tính thực chất, làm căn cứ để các cơ sở giáo dục đại học xét tuyển, đồng thời có kết quả thực chất để đánh giá chất lượng dạy học, giáo dục trong toàn ngành.

"Thế nhưng, ở một số nơi đã xảy ra những hiện tượng sai phạm. Chúng ta có thể nói về nguyên nhân khách quan, nhưng cũng phải nói về nguyên nhân chủ quan. Những người làm giáo dục đã nhận diện được những động lực tạo ra tiêu cực này chưa? Chúng ta đã làm hết sức mình và đã thể hiện đầy đủ sự tự trọng của mình chưa", Bộ trưởng đặt câu hỏi với các nhà quản lý giáo dục tại Hội nghị.

Bộ trưởng cho biết, Bộ đang phối hợp lãnh đạo các địa phương, các cơ quan chức năng để xử lý thật nghiêm các hành vi vi phạm. Với những vấn đề liên quan đến đạo đức, chỉ có xử lý thật nghiêm bằng các quy định pháp luật mới có thể lấy lại sự công bằng, sự trung thực và độ tin cậy của kỳ thi.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, vấn đề ở đây không chỉ là qua một kỳ thi, chất lượng giáo dục thực chất cần được xem xét trong từng công việc giảng dạy, quản lý hằng ngày, những gì chưa làm đúng thực chất, những gì còn xuề xòa, chưa nghiêm túc, chưa thực hiện nghiêm kỷ cương.

"Đây là một vấn đề hết sức cấp bách, tuy không mới, nhưng trong năm học này, toàn ngành cần quyết tâm bằng tất cả sự tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo, từ những việc nhỏ nhất: trong công việc dạy học học sinh, kiểm tra bài tập, trong công tác báo cáo kết quả, phải thực chất, trung thực".

Bộ trưởng đề nghị xây dựng chương trình hành động cho nội dung này trong năm học mới và coi đây là nội dung trọng tâm, quan trọng cần quyết tâm thực hiện, không chỉ năm học này mà cả những năm học tiếp theo.

"Với phương châm "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất" và "Trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân", tôi tin tưởng rằng toàn ngành giáo dục sẽ tạo được những chuyển biến mạnh mẽ, thực chất ngay từ năm học 2026-2027, để mỗi nhà trường là một môi trường học tập hạnh phúc, mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đổi mới, sáng tạo, và mỗi học sinh đều có cơ hội phát triển toàn diện, trở thành những công dân có trí thức, nhân cách và khát vọng cống hiến cho đất nước" - Bộ trưởng nói các nhà quản lý giáo dục - đồng thời đề nghị mỗi đồng chí Vụ trưởng, Cục trưởng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo hãy hành động với tinh thần "Làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm đến cùng, làm hiệu quả", vì sự tiến bộ của học sinh, vì sự tôn vinh của người thầy và vì tương lai tươi sáng của đất nước.

THANH XUÂN-QUỲNH NGUYỄN