Trả lại chất lượng giáo dục thực chất, xây dựng một hệ thống học thật, thi thật

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, mỗi học sinh cần biết mình đang ở đâu để nỗ lực vươn lên vì sự tiến bộ của bản thân, chứ không chỉ chạy theo điểm số để so sánh với người khác.

Ngày 24/7, tại Hội nghị Giám đốc các Sở GD-ĐT, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh mục tiêu cao nhất trong năm học mới 2026-2027 là quyết tâm xây dựng một nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực.

Chấm dứt nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích

Nói về nhiệm vụ năm học mới, Bộ trưởng yêu cầu, trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng một hệ thống học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật.

Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nói, những học sinh vào lớp 1 năm nay, hơn chục năm sau sẽ hoàn thành THPT và học xong học nghề, hoặc đại học. Các em sẽ là lực lượng gánh vác sứ mệnh phát triển, xây dựng đất nước. Những sinh viên vào đại học năm nay, 4-5 năm nữa ra trường, cũng là thời điểm năm 2030, sẽ đóng góp như thế nào vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai chữ số của quốc gia, xây dựng một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển?

Học sinh, sinh viên khi ra trường phải có phẩm chất và năng lực thực chất; trở thành những công dân toàn cầu, đồng thời tích hợp các giá trị truyền thống của dân tộc và làm chủ những công nghệ mới.

Chúng ta cần chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích và kết quả thi đua. Trong hệ thống giáo dục, cần hình thành và giáo dục tinh thần liêm chính học thuật cho học sinh ngay từ trên bục giảng, từ mầm non và các cấp học tiếp theo. Mỗi học sinh cần biết mình đang ở đâu để nỗ lực vươn lên vì sự tiến bộ của bản thân, chứ không chỉ chạy theo điểm số để so sánh với người khác.

"Người làm giáo dục đã nhận diện được những động lực tạo ra tiêu cực chưa?"

Nói về vấn đề thực chất, trung thực trong ngành Giáo dục, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, với những hiện tượng tiêu cực xảy ra, tất cả chúng ta đều rất buồn. Nhìn lại 40 năm đổi mới về thi cử, qua mỗi giai đoạn, chúng ta đều phấn đấu, cải tiến kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học ngày càng tốt hơn.

Phải nói rằng, hình thức tổ chức Kỳ thi hiện nay có nhiều ưu điểm: tổ chức bài bản, nhẹ nhàng, giảm áp lực đối với học sinh và toàn xã hội. Các cơ quan Nhà nước, lãnh đạo, các sở, ngành và các thầy cô nhận phần khó về mình để tổ chức Kỳ thi thật tốt, tạo cơ hội thuận lợi nhất cho học sinh.

Chúng ta phải làm sao để kết quả Kỳ thi có đủ độ tin cậy, độ phân hóa, bảo đảm tính thực chất, làm căn cứ để các cơ sở giáo dục đại học xét tuyển. Nhưng quan trọng hơn, phải có kết quả thực chất để đánh giá chất lượng dạy học, giáo dục trong toàn ngành.

Thế nhưng, ở một số nơi đã xảy ra những hiện tượng sai phạm. Chúng ta có thể nói về nguyên nhân khách quan, nhưng cũng phải nói về nguyên nhân chủ quan. Những người làm giáo dục đã nhận diện được những động lực tạo ra tiêu cực này chưa? Chúng ta đã làm hết sức mình và đã thể hiện đầy đủ sự tự trọng của mình chưa?

Bộ rất mong muốn và đang phối hợp với lãnh đạo các địa phương, các cơ quan chức năng để xử lý thật nghiêm. Với những vấn đề liên quan đến đạo đức, chỉ có xử lý thật nghiêm bằng các quy định pháp luật mới có thể lấy lại sự công bằng, sự trung thực và độ tin cậy của kỳ thi.

Tuy nhiên, vấn đề ở đây không chỉ là qua một kỳ thi. Chúng ta cần xem xét trong từng công việc giảng dạy hằng ngày, trong từng công việc quản lý hằng ngày, những gì chúng ta chưa làm đúng thực chất; những gì chúng ta còn xuề xòa, chưa nghiêm túc, chưa thực hiện nghiêm kỷ cương.

"Đây là một vấn đề hết sức cấp bách. Không có gì mới, nhưng trong năm học này, toàn ngành cần quyết tâm. Tôi nhắc lại, bằng tất cả sự tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo, chúng ta cần từng bước đẩy lùi vấn đề này từ những việc nhỏ nhất: trong công việc dạy học học sinh, kiểm tra bài tập, trong công tác báo cáo kết quả, phải thực chất, trung thực.

Trong năm học mới, tôi đề nghị đưa nội dung này vào kết luận và xây dựng chương trình hành động để chúng ta quyết tâm thực hiện. Đây là một nội dung trọng tâm, hết sức quan trọng trong năm học mới. Đương nhiên, việc này không thể chỉ thực hiện trong một năm mà có thể cần nhiều năm; chúng ta phải kiên trì thực hiện"- Bộ trưởng nhấn mạnh

Duy Anh