Bộ trưởng Bộ GD-ĐT: Quyết tâm xây dựng một nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu về vụ tiêu cực tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: THU MINH

Bộ GD-ĐT đặt mục tiêu tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 nghiêm túc, khách quan

Tại hội nghị, báo cáo của Bộ GD-ĐT đánh giá: việc để xảy ra vi phạm pháp luật, quy chế nghiêm trọng tại điểm thi ở Tuyên Quang và Quảng Trị cho thấy công tác quản trị rủi ro, kiểm soát trách nhiệm cá nhân và phòng ngừa gian lận bằng công nghệ cao chưa thật sự chặt chẽ, ảnh hưởng đến kỷ cương và uy tín của ngành.

Tại hội nghị, ý kiến Giám đốc Sở GD-ĐT một số địa phương cho rằng, sai phạm ở đâu thì chấn chỉnh, tăng cường trách nhiệm ở đó, còn vẫn nên giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT; những sự cố vi phạm xảy ra ở một số địa phương cần được khắc phục bằng giải pháp công nghệ; đề nghị đẩy nhanh lộ trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.

Quyết tâm trở lại thực chất, trung thực trong ngành giáo dục

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, toàn ngành cơ bản đã làm tốt công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhưng xảy ra hiện tượng tiêu cực ở một số địa phương là vấn đề nhức nhối trong ngành và cần phải quyết tâm đẩy lùi. Theo Bộ trưởng, gian lận thi cử cùng với việc lạm thu, dạy thêm học thêm không đúng quy định về hình thức, bệnh thành tích vẫn còn xảy ra… đã ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội đối với ngành.

Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ học 2026 - 2027, Bộ trưởng khẳng định, mục tiêu cao nhất là quyết tâm xây dựng một nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực; kết quả thực chất phải là đích đến và thước đo giá trị cao nhất.

Trong năm học 2026-2027, Bộ trưởng yêu cầu cụ thể 5 thước đo về kết quả thực chất mà toàn ngành phải hoàn thành.

Thứ nhất, trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng một hệ thống học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật; chấm dứt triệt để tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích và kết quả thi đua. Trong hệ thống giáo dục, cần hình thành và giáo dục tinh thần liêm chính học thuật cho học sinh ngay từ trên bục giảng, từ mầm non và các cấp học tiếp theo.

Thứ hai, giải phóng thực chất sức lao động của người thầy, cần cam kết xóa bỏ 100% hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang đo lường trên dữ liệu; cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức, bảo đảm để thầy cô có thêm thời gian nghiên cứu, xây dựng bài giảng, chăm sóc và nâng đỡ từng học sinh yếu kém.

Thứ ba, tập trung tối ưu hóa nguồn lực và kiên quyết chống lãng phí, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, ngành giáo dục sắp xếp các cơ sở giáo dục theo quan điểm “giảm để tăng”: giảm đầu mối cơ sở giáo dục để tăng cường đội ngũ nhà giáo trực tiếp làm công tác giảng dạy, đây là một giải pháp để tối ưu hóa nguồn lực.

Thứ tư, tập trung nâng cao, cải thiện các chỉ số phát triển giáo dục thực chất của địa phương; chỉ có những chỉ số thực chất thì mới tạo ra những thay đổi thực chất.

Thứ năm, củng cố và tăng cường niềm tin thực chất của nhân dân đối với ngành giáo dục, làm sao để mỗi phụ huynh đều tin tưởng khi gửi con mình đến trường; để các em được sống và học tập trong một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thực chất, trung thực; để toàn xã hội có thể tin tưởng vào công tác đánh giá, kiểm tra, thi cử của trong những năm tới.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, đây là quyết tâm mà tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo trong toàn ngành phải cùng phấn đấu. Mục tiêu là từng bước xóa bỏ những tiêu cực, gian lận trong thi cử, tình trạng lạm thu trong các nhà trường; minh bạch tất cả các khoản thu, minh bạch dữ liệu hoạt động và xử lý nghiêm các hiện tượng tiêu cực, gian lận trong nhà trường nhằm từng bước xây dựng được một nền giáo dục chất lượng, công bằng và trung thực.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn và các Thứ trưởng chủ trì hội nghị. Ảnh: THU MINH

Bộ trưởng cũng chia sẻ, tại Hội nghị Trung ương 3 lần này, một đại biểu trong ngành góp ý, đề nghị bổ sung thêm nội dung “trung thực” vào nội hàm phát triển giáo dục. Ngay tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ đạo cần đưa vào nội dung này. “Trước hết, trong ngành giáo dục phải làm thật tốt, với sự tận tụy và lòng tự trọng của các nhà giáo. Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng chương trình hành động để toàn ngành thực hiện tốt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Nghị quyết của Trung ương”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nêu.

Để tạo chuyển biến mạnh mẽ và đạt được những kết quả thực chất trong năm học 2026-2027, Bộ trưởng cho rằng phải bắt đầu từ 2 việc. Một là cần phải thay đổi tư duy trong đội ngũ quản lý, cần theo quan điểm “giảm để tăng”: giảm giờ trên lớp để tăng cường hoạt động trải nghiệm; giảm hình thức để tăng chất lượng, hiệu quả; giảm khối lượng, giảm thời lượng một số môn học để tăng các môn học thiết thực hơn trong bối cảnh mới.

Hai là,trở lại với vấn đề thực chất, trung thực trong ngành giáo dục. Theo Bộ trưởng, kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, với những hiện tượng tiêu cực xảy ra, “tất cả chúng ta đều rất buồn”. Bộ trưởng đặt câu hỏi: những người làm giáo dục đã làm hết sức mình và đã thể hiện đầy đủ sự tự trọng của mình chưa? Bộ GD-ĐT mong muốn và đang phối hợp với lãnh đạo các địa phương, các cơ quan chức năng để xử lý thật nghiêm. Bởi, với những vấn đề liên quan đến đạo đức, chỉ có xử lý thật nghiêm bằng các quy định pháp luật mới có thể lấy lại sự công bằng, sự trung thực và độ tin cậy của kỳ thi.

Từ tiêu cực của kỳ thi năm nay, Bộ trưởng cũng cho rằng, cần xem xét trong từng công việc giảng dạy, quản lý hàng ngày, chỉ rõ những gì chưa làm đúng thực chất, còn xuề xòa, chưa nghiêm túc, chưa thực hiện nghiêm kỷ cương. Đây là vấn đề hết sức cấp bách mà trong năm học này, toàn ngành giáo dục cần quyết tâm thực hiện bằng tất cả sự tự trọng của những người làm giáo dục, các nhà giáo.

PHAN THẢO- MAI PHẠM