Thí điểm trung tâm outlet: Kỳ vọng tăng chi tiêu của du khách

Thêm một điểm đến để giữ chân du khách

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm lớn về kinh tế, thương mại và dịch vụ, đồng thời có xu hướng tiếp cận nhanh những mô hình tiêu dùng mới. Trong giai đoạn 2015-2025, ngành bán lẻ Việt Nam duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 8-10%. Sự phát triển của tầng lớp trung lưu, nhất là nhóm người tiêu dùng vừa quan tâm thương hiệu, chất lượng vừa nhạy cảm về giá, đang tạo dư địa cho các mô hình bán lẻ mới.

Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế và 135,5 triệu lượt khách nội địa. Riêng thành phố Hồ Chí Minh đạt khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa.

Tuy nhiên, mức chi tiêu bình quân của du khách tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với một số quốc gia trong khu vực. Một trong những nguyên nhân được đặt ra là hệ thống bán lẻ chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu mua sắm cao cấp, chuyên biệt của khách du lịch.

Tại Thái Lan, Central Village Outlet Bangkok được đặt gần sân bay quốc tế Suvarnabhumi, hướng trực tiếp tới dòng khách quốc tế. Ảnh: Bộ Công Thương

Trong khi đó, tại nhiều thị trường, outlet và cửa hàng miễn thuế đã trở thành những điểm đến có khả năng thu hút khách và gia tăng chi tiêu. Tại Nhật Bản, Gotemba Premium Outlets kết hợp mua sắm với cảnh quan, ẩm thực và trải nghiệm du lịch. Tại Thái Lan, Central Village Outlet Bangkok đặt gần sân bay quốc tế Suvarnabhumi, hướng trực tiếp tới dòng khách quốc tế. Tại Trung Quốc, đặc biệt là đảo Hải Nam, chính sách miễn thuế cùng hệ thống trung tâm mua sắm góp phần đưa mua sắm trở thành một bộ phận quan trọng của du lịch.

Ở Việt Nam, outlet đã xuất hiện nhưng chủ yếu quy mô nhỏ lẻ, chưa hình thành những mô hình có quy hoạch, quy mô và sức hút tương đương các thị trường phát triển. Người tiêu dùng trong nước đôi khi còn nhầm lẫn hàng outlet với hàng lỗi, hàng kém chất lượng.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải có định hướng phát triển và cơ chế quản lý phù hợp.

Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8-1-2026 của Chính phủ, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Chính phủ Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Bộ đang hoàn thiện Đề án theo ý kiến của Văn phòng Chính phủ để trình phê duyệt, tổ chức triển khai.

Dự thảo Đề án định hướng ba mô hình gồm: Làng outlet cao cấp - mô hình “điểm đến mua sắm - du lịch”; trung tâm outlet đô thị/ngoại vi và outlet tích hợp.

Trong đó, thành phố Hồ Chí Minh được lựa chọn là một trong những địa phương đi đầu thí điểm. Khu vực có thể nghiên cứu phát triển outlet dọc trục cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, tại các vị trí chiến lược gần sân bay quốc tế Long Thành và những khu vực phù hợp quy hoạch.

Theo đề xuất, trung tâm outlet cần quỹ đất rộng, với diện tích cho thuê từ 15.000-50.000 m² và khả năng kết nối giao thông tốt.

Mở thêm đầu ra cho hàng Việt

Một điểm đáng chú ý trong cơ chế thí điểm của Bộ Công Thương là nhà đầu tư phải cam kết dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao. Đây có thể trở thành kênh phân phối mới cho thương hiệu Việt và sản phẩm OCOP đạt chuẩn, giúp hàng hóa tiếp cận trực tiếp khách du lịch trong nước và quốc tế.

Những nhóm hàng có lợi thế như cà phê cao cấp, lụa thủ công, hàng thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm phù hợp làm quà tặng có thể được nghiên cứu đưa vào hệ thống outlet.

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được đưa vào thí điểm trung tâm outlet quy mô. Ảnh: Bộ Công Thương

Ở góc độ doanh nghiệp, đây không chỉ là thêm một mặt bằng bán lẻ mà còn là cơ hội tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế. Nếu được tổ chức bài bản, outlet có thể hỗ trợ quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường và tạo thêm đầu ra cho sản phẩm Việt.

Để bảo đảm chất lượng nguồn hàng, dự thảo Đề án đặt vấn đề xây dựng hành lang pháp lý chuyên biệt đối với hàng hóa outlet. Hàng đưa vào hệ thống phải có nguồn gốc hợp pháp từ chủ sở hữu thương hiệu hoặc nhà phân phối được ủy quyền chính thức, có thể gồm hàng tồn kho mùa cũ hoặc hàng sản xuất riêng cho outlet.

Giá gốc và giá bán outlet cần được niêm yết rõ, bảo đảm mức chiết khấu thực chất. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử cũng được đề xuất nhằm hạn chế hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc hoặc hàng xách tay trái phép trà trộn.

Một cơ chế khác là cho phép chuyển luồng hàng hóa. Hàng tồn kho từ hệ thống cửa hàng truyền thống trong nước nhưng chưa tiêu thụ được có thể chuyển sang trung tâm outlet với tư cách hàng outlet hợp pháp.

Theo đánh giá tác động của Đề án dựa trên mô hình số nhân kinh tế, việc phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế được xem xét ở ba cấp độ: Trực tiếp, gián tiếp và lan tỏa.

Đề án đặt mục tiêu nâng mức chi tiêu bình quân của du khách quốc tế tiệm cận 1.600-2.100 USD/người. Với kịch bản hệ số nhân kinh tế từ 1,5 đến 2, mức tăng chi tiêu trực tiếp khoảng 579.000 tỷ đồng trên toàn quốc có thể tạo ra từ hơn 868.000 tỷ đồng đến trên 1,1 triệu tỷ đồng giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Là địa phương đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, thành phố Hồ Chí Minh có lợi thế lớn để hưởng lợi từ hiệu ứng này.

Các trung tâm outlet quy mô 15.000-50.000 m² khi hoạt động cũng tạo nhu cầu nhân sự trong quản lý, bán hàng, logistics, an ninh và dịch vụ phụ trợ, đồng thời kéo theo nhu cầu vận tải, kho bãi, ẩm thực, giải trí và các dịch vụ vệ tinh.

Bộ Công Thương đánh giá, để tăng sức hút, thành phố Hồ Chí Minh có thể nghiên cứu kết hợp outlet với cửa hàng miễn thuế, hoàn thuế; số hóa quy trình và kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp với cơ quan Hải quan, Thuế. Các trung tâm cũng có thể liên kết doanh nghiệp lữ hành, hàng không và điểm du lịch, đưa vào bản đồ du lịch, xây dựng tour mua sắm chuyên biệt.

Từ góc độ quy hoạch, thành phố cần rà soát quỹ đất và hạ tầng, đặc biệt khu vực cửa ngõ phía Đông kết nối sân bay Long Thành; đồng thời nghiên cứu cơ chế về đất đai, thuế và thủ tục hành chính để thu hút nhà đầu tư có năng lực.

Theo đề xuất, nhà đầu tư trung tâm outlet phải nắm quyền phân phối chính thức tối thiểu 50 thương hiệu quốc tế tại Việt Nam, có trên 5 năm kinh nghiệm vận hành chuỗi bán lẻ cao cấp hoặc trung cấp, cửa hàng miễn thuế, năng lực tài chính mạnh và cam kết tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 85% trong năm đầu.

Như vậy, với thành phố Hồ Chí Minh, câu chuyện outlet không đơn thuần là bổ sung một mô hình bán lẻ. Quan trọng hơn, đây là cách khai thác sâu hơn giá trị từ dòng khách du lịch: tạo thêm một điểm đến, tăng thời gian và mức chi tiêu, đồng thời mở rộng không gian tiêu thụ cho hàng Việt.

Nếu được quy hoạch và quản lý phù hợp, outlet có thể trở thành một mắt xích kết nối thương mại, dịch vụ, du lịch và logistics, góp phần chuyển lợi thế về lượng khách của thành phố Hồ Chí Minh thành giá trị kinh tế lớn hơn.

Vĩnh Hà