FTSE Russell: Dòng vốn chủ động và thụ động vào Việt Nam có thể lên tới 157 nghìn tỷ

Ngày 21/8/2026, FTSE Russell công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với FTSE Global Equity Index Series (GEIS) tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc. Theo kết quả công bố, 27 cổ phiếu Việt Nam chính thức được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE Emerging.

Trong số 27 cổ phiếu được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE, mức độ hưởng lợi sẽ không đồng đều. Trong đó, 6 cổ phiếu gồm VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB được đưa vào cả FTSE All-World và FTSE All-Cap, trong khi 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm Small Cap và chỉ được bổ sung vào FTSE All-Cap.

Do đó, tác động từ dòng vốn thụ động dự kiến sẽ tập trung chủ yếu vào nhóm vốn hóa lớn và nhóm vốn hóa vừa, thay vì phân bổ đồng đều cho cả 27 cổ phiếu.

FTSE Russell nâng ước tính tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index lên 0,488%, từ mức 0,33% trong ước tính công bố tháng 3/2026. Với tỷ trọng mới và quy mô tài sản của các quỹ mô phỏng các chỉ số FTSE, VnDirect ước tính dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF (quỹ giao dịch hoán đổi) và quỹ mở theo dõi FTSE Emerging có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam trong quá trình nâng hạng và hoàn tất lộ trình vào khoảng hơn 2,2 tỷ USD.

Bên cạnh dòng vốn thụ động, dòng vốn chủ động được kỳ vọng sẽ là nguồn lực bổ sung quan trọng cho thị trường sau khi nâng hạng. Theo chia sẻ của đại diện FTSE Russell thời điểm tháng 4/2026, tổng dòng vốn nước ngoài vào thị trường Việt Nam, bao gồm cả dòng vốn từ các quỹ chủ động, có thể đạt khoảng 6 tỷ USD, tương ứng khoảng 157.000 tỷ đồng. 

Tuy nhiên, đây chỉ là kịch bản tham chiếu, bởi dòng vốn chủ động không chịu ràng buộc bởi cơ cấu chỉ số mà phụ thuộc vào đánh giá của từng nhà đầu tư tổ chức về triển vọng lợi nhuận, định giá và mức độ rủi ro của thị trường. Vì vậy, quy mô cũng như thời điểm giải ngân có thể thấp hơn hoặc cao hơn đáng kể so với mức dự báo.

Quá trình chuyển hạng từ Thị trường cận biên (Frontier Market) lên Thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) sẽ được FTSE Russell thực hiện theo 4 đợt, bắt đầu từ ngày 21/9/2026.

Theo đó, Việt Nam sẽ được bổ sung 10% tỷ trọng mục tiêu trong đợt đầu tiên, tiếp tục bổ sung 20% trong đợt thứ hai (19/3/2027), 35% trong đợt thứ ba (18/6/2027) và 35% còn lại trong đợt cuối cùng (17/9/2027).

Như vậy, khoảng 90% tỷ trọng mục tiêu sẽ được phân bổ trong năm 2027, hàm ý phần lớn dòng vốn thụ động liên quan đến quá trình nâng hạng có thể được giải ngân trong 2027, thay vì tập trung ngay tại thời điểm nâng hạng vào tháng 9/2026.

Tổng dòng vốn thụ động dự kiến vào cổ phiếu Việt Nam từ quá trình nâng hạng lên FTSE Emerging khi hoàn tất ước khoảng 2,2 tỷ USD. Trong đợt đầu tiên với tỷ trọng 10%, lượng vốn giải ngân chỉ khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.760 tỷ đồng, khá nhỏ so với hơn 90.000 tỷ đồng giá trị bán ròng của khối ngoại từ đầu năm.

Do đó, đợt phân bổ đầu tiên được kỳ vọng chủ yếu hỗ trợ cải thiện tâm lý thị trường trong ngắn hạn, trong khi khó tạo ra bước ngoặt đủ lớn để đảo ngược xu hướng bán ròng của khối ngoại.

Đồng thời, Việt Nam sẽ chính thức rời nhóm Thị trường cận biên (Frontier) và được phân loại vào nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp (Emerging) từ ngày 21/09/2026.

Tuy nhiên, theo VnDirect áp lực bán từ các quỹ ETF đang mô phỏng các chỉ số thuộc FTSE Frontier được đánh giá ở mức hạn chế, khi một số quỹ đã thay đổi chỉ số tham chiếu, trong khi FTSE Russell chuyển FTSE Vietnam 30 sang hệ thống FTSE Vietnam Index Series.

Theo đó, việc Việt Nam rời nhóm thị trường Frontier không đồng nghĩa với việc các quỹ này phải thanh lý toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam.

Do đó, áp lực giao dịch trong tháng 9/2026 từ các quỹ ETF đang sử dụng các chỉ số thuộc FTSE Frontier nhiều khả năng ở mức hạn chế, chủ yếu đến từ hoạt động tái cơ cấu danh mục và điều chỉnh tỷ trọng, thay vì hoạt động bán ra trên diện rộng do Việt Nam thay đổi phân loại thị trường.

VnDirect nhấn mạnh việc FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường mới nổi thứ cấp mới chỉ là bước tiến đầu tiên trong quá trình nâng hạng thị trường.

Các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, qua đó hướng tới mục tiêu được MSCI nâng hạng lên Thị trường mới nổi và FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi cao cấp.

"Chúng tôi cho rằng Việt Nam có nhiều khả năng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên Thị trường mới nổi tại kỳ rà soát tháng 6/2027, khi hệ thống CCP (đối tác bù trừ trung tâm) dự kiến đi vào vận hành từ đầu năm 2027 và các cải cách hiện nay có thêm thời gian để chứng minh tính hiệu quả và ổn định.

Trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể được MSCI nâng hạng lên Thị trường mới nổi tại kỳ đánh giá tháng 6/2028, trong khi kịch bản cơ sở là tháng 6/2029.

Đối với FTSE Russell, kỳ vọng Việt Nam tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về khả năng tiếp cận và cơ sở hạ tầng thị trường, hướng tới mục tiêu Thị trường mới nổi cao cấp. Trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể được FTSE nâng hạng lên Thị trường mới nổi cao cấp vào năm 2029, trong khi kịch bản cơ sở là năm 2030", VnDirect nhấn mạnh. 

Thu Minh