Thắp sáng đời sống văn hóa ở cơ sở

Mỗi dịp cuối tháng, Phố đi bộ xã Thông Nông trở nên nhộn nhịp hơn thường lệ. Người dân từ các xóm tập trung về đây để thưởng thức những tiết mục hát then, múa dân gian, hòa tấu nhạc cụ truyền thống. Sân khấu giản đơn, diễn viên là những người dân, cán bộ, giáo viên, người lao động. Nhưng mỗi tiết mục đều nhận được hưởng ứng nồng nhiệt bởi sự mộc mạc, gần gũi.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Vân, xóm Nà Rằng, những buổi biểu diễn cuối tuần là thành quả của cả tháng tập luyện. Bà vận động người dân thành lập các câu lạc bộ hát then, luyện tập và xây dựng chương trình biểu diễn. Bà Vân chia sẻ: Chúng tôi mong muốn giữ gìn những làn điệu truyền thống để con cháu hiểu và trân trọng bản sắc dân tộc. Mỗi tháng, các câu lạc bộ đều chuẩn bị tiết mục biểu diễn. Qua những buổi giao lưu, mọi người thêm gắn bó, tích cực tham gia các hoạt động của địa phương.

Phong trào văn nghệ quần chúng xã Thông Nông phát triển.

Từ những hạt nhân nòng cốt, phong trào văn nghệ quần chúng ở xã Thông Nông ngày càng phát triển. Hiện xã duy trì 6 câu lạc bộ dân ca, 100% xóm có đội văn nghệ. Các đội chủ động sưu tầm bài hát, điệu múa, cùng nhau tập luyện và truyền dạy, góp phần tạo không khí vui tươi ở khu dân cư.

Các nghệ nhân dân gian tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong việc truyền dạy các làn điệu dân ca, hướng dẫn cách sử dụng nhạc cụ, trang phục và nghi lễ gắn với văn hóa của từng dân tộc. Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Thông Nông Hoàng Văn Tân cho biết: Nhiều nghệ nhân và những người am hiểu văn hóa của quê hương đồng hành cùng các câu lạc bộ. Chính quyền địa phương ưu tiên bố trí nguồn lực hỗ trợ công tác bảo tồn, tạo điều kiện để các làn điệu dân ca được truyền dạy cho thế hệ trẻ.

Nếu ở xã Thông Nông, những đêm diễn cuối tuần đang trở thành điểm hẹn văn hóa thì tại xã Nguyên Bình, câu lạc bộ dân ca Nà Roỏng lại là nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ dân tộc Dao. Được thành lập từ năm 2019 với 29 thành viên, câu lạc bộ đều đặn duy trì sinh hoạt, truyền dạy các làn điệu páo dung, hướng dẫn thêu thùa, may trang phục truyền thống và gìn giữ phong tục của dân tộc.

Bà Bàn Mùi Nhất, Chủ nhiệm Câu lạc bộ dân ca Nà Roỏng, lớn lên cùng lời hát của mẹ. Những làn điệu dân ca theo bà suốt tuổi thơ, trở thành một phần ký ức không thể thiếu. Giờ đây, bà tiếp tục truyền dạy cho con cháu với mong muốn những giá trị ấy không bị mai một. Theo bà Nhất, người trẻ cần hiểu văn hóa dân tộc mình. Khi biết hát bằng tiếng mẹ đẻ, biết mặc trang phục truyền thống và hiểu phong tục, các em sẽ thêm tự hào về cội nguồn.

Ở nhiều địa phương, những nghệ nhân như bà Nhất đang trở thành cầu nối, truyền lại vốn quý bằng chính lời ca, tiếng hát và sự tận tâm. Toàn tỉnh hiện có 132 nghệ nhân văn hóa, văn nghệ sĩ, trong đó, 30 nghệ sĩ, nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý. Đây là lực lượng nòng cốt góp phần bảo tồn và phát huy các loại hình văn hóa truyền thống.

Câu lạc bộ dân ca Nà Roỏng, xã Nguyên Bình duy trì tập luyện, góp phần gìn giữ các làn điệu dân ca của đồng bào Dao Đỏ.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vũ Văn Chung cho biết: Cùng với sự tâm huyết của các nghệ nhân, ngành văn hóa duy trì hơn 800 đội, câu lạc bộ văn nghệ quần chúng trên toàn tỉnh. Ngành văn hóa tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ nghệ nhân, nhất là những người đang nắm giữ các loại hình di sản có nguy cơ mai một; hỗ trợ truyền dạy, tư liệu hóa và thực hành di sản tại cộng đồng. Nâng cao chất lượng các ngày hội, chương trình giao lưu, liên hoan văn nghệ quần chúng, gắn bảo tồn bản sắc văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng.

Từ những lời ca, điệu múa mộc mạc, các giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền giữa các thế hệ. Khi người dân là chủ thể sáng tạo và gìn giữ văn hóa, phong trào văn nghệ quần chúng sẽ tiếp tục lan tỏa, góp phần bảo tồn bản sắc các dân tộc và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Hà Vy