Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi): Quy định cụ thể đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin của UBND cấp tỉnh, cấp xã

Nghiên cứu mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin tới "mọi người"

Các ĐBQH tán thành với việc xây dựng dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, nâng cao tính công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp thông tin.

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi Đinh Thị Hồng Minh điều hành phiên thảo luận tại Tổ 11, sáng 9/4. Ảnh: Phạm Thắng

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Luật quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, nguyên tắc, trình tự, thủ tục thực hiện quyền tiếp cận thông tin, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh nêu trên, ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) đề nghị bổ sung cụm từ “bảo đảm thực thi quyền con người” vào phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật và nhấn mạnh chủ thể thụ hưởng không nên chỉ dừng ở “công dân” mà phải là “mọi người” (bao gồm cả nhà đầu tư nước ngoài, người đang thi hành án phạt tù...) để phù hợp với các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Cùng quan điểm, ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) cho rằng, dự thảo Luật mới chỉ quy định quyền tiếp cận thông tin đối với công dân mà chưa quy định quyền tiếp cận thông tin đối với người nước ngoài.

Thực tiễn cho thấy, pháp luật của nhiều quốc gia trên thế giới cho phép người nước ngoài tiếp cận thông tin nhằm tạo thuận lợi cho các hoạt động kinh tế - xã hội.

Đại biểu Phạm Thúy Chinh đề nghị, cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật theo hướng cho phép người nước ngoài có quyền tiếp cận thông tin nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bảo đảm phù hợp với xu hướng phát triển hiện nay.

ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Về trách nhiệm, nghĩa vụ của các cơ quan, đơn vị, đại biểu Phạm Thúy Chinh nhận thấy, mặc dù dự thảo Luật đã quy định các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm trong việc bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin, như rà soát, phân loại, kiểm tra, bảo đảm tính bí mật của thông tin trước khi cung cấp, duy trì, lưu giữ, cập nhật cơ sở dữ liệu thông tin… nhưng chưa có quy định về trách nhiệm bảo đảm tính chính xác của thông tin.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm bảo đảm tính chính xác của thông tin vào Điều 11 dự thảo Luật; đồng thời, rà soát nhằm thể hiện nội dung này trong các điều khoản khác của dự thảo Luật.

Khắc phục tình trạng khó tiếp cận thông tin ở địa phương, vùng kinh tế - xã hội khó khăn

Quan tâm tới quy định về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin (điểm d, điểm e, khoản 2 Điều 10 dự thảo Luật), ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) cho rằng, dự thảo Luật không quy định cụ thể đơn vị đầu mối thực hiện cung cấp thông tin của UBND cấp tỉnh, cấp xã mà chỉ quy định khái quát trách nhiệm xác định đầu mối cung cấp thông tin.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Trong khi đó, mặc dù Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 đã quy định tương đối cụ thể về vấn đề này, song Tờ trình số 83/TTr-CP ngày 17/3/2026 nêu tồn tại: “Luật Tiếp cận thông tin quy định các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, như bố trí cán bộ đầu mối cung cấp thông tin, cơ sở vật chất, số hóa tài liệu…, tuy nhiên, quá trình thực hiện còn gặp khó khăn, nhất là tại địa phương, vùng kinh tế - xã hội khó khăn”.

Mặt khác, Luật Tiếp cận thông tin thuộc nhóm luật quy định về quyền con người, quyền công dân, khác với các luật khác theo tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW, các quy định của Luật này cần phải được quy định cụ thể.

Do đó, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị, cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định chi tiết ngay trong Luật đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin của UBND cấp tỉnh, cấp xã nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong quá trình triển khai Luật Tiếp cận thông tin như đã nêu tại Tờ trình số 83/TTr-CP ngày 17/3/2026 và Báo cáo tổng kết việc thi hành Luật số 694/BC-BTP ngày 24/11/2025.

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 11. Ảnh: Phạm Thắng

ĐBQH Trần Thế Phan (Quảng Ngãi) đề nghị, nên quy định riêng một điều về trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành và UBND các cấp trong quản lý thông tin.

Nghiên cứu kỹ hơn quy định về thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện

Về thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện (Điều 16 dự thảo Luật), ĐBQH Nguyễn Thị Mai Thoa (TP. Hải Phòng) cơ bản nhất trí với quy định tại khoản 4 về việc cho phép người đứng đầu cơ quan, đơn vị, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quyết định việc cung cấp thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình trong trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng theo quy định của luật có liên quan mà không cần có sự đồng ý theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc nghiên cứu kỹ hơn về phạm vi chủ thể, tính chất, mức độ của bí mật kinh doanh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình mà người đứng đầu cơ quan, đơn vị có thể cung cấp mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu, người có liên quan; tránh sự lạm dụng quy định gây thiệt hại, tranh chấp cho người có quyền và lợi ích chính đáng. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung quy định về miễn trừ trách nhiệm, xác định trách nhiệm bồi thường trong trường hợp cung cấp thông tin thuộc khoản 4 điều này gây ra thiệt hại.

ĐBQH Nguyễn Thị Mai Thoa (TP. Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Về thông tin phải được công khai (Điều 17), đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị nghiên cứu phương án quy định các thông tin phải công khai theo hướng nguyên tắc, khái quát hơn, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết về phạm vi, danh mục thông tin phải công khai.

Bên cạnh đó, tại điểm h, khoản 1, Điều 17 dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị cân nhắc bỏ từ “bắt buộc” trong cụm từ “bảo hiểm xã hội bắt buộc”, bảo đảm ngắn gọn, logic về diễn đạt.

Tin: Thanh Chi; ảnh: Phạm Thắng