Thăm Nhà tưởng niệm Bác Hồ tại an toàn khu Định Hóa Thái Nguyên (ATK)

An toàn khu Định Hóa, Thái Nguyên chính là một địa chỉ đỏ. Bởi lẽ, Định Hóa, Thái Nguyên không những là căn cứ địa cách mạng, là An toàn khu tuyệt đối bí mật, mà Định Hóa còn là Trung tâm của Thủ đô kháng chiến trong thời kỳ kháng chiến chống Thực dân Pháp hay gọi theo cách gọi của nhà thơ Tố Hữa là “Thủ đô gió ngàn”.

Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại An Toàn Khu Định Hóa nằm trong quần thể Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Khu di tích này là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp từ năm 1946 đến 1954.

An toàn khu Định Hóa, Thái Nguyên chính là một địa chỉ đỏ. Bởi lẽ, Định Hóa, Thái Nguyên không những là căn cứ địa cách mạng, là An toàn khu tuyệt đối bí mật, mà Định Hóa còn là Trung tâm của Thủ đô kháng chiến trong thời kỳ kháng chiến chống Thực dân Pháp hay gọi theo cách gọi của nhà thơ Tố Hữa là “Thủ đô gió ngàn”.

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ngay từ khi còn hoạt động ở Vân Nam, Trung Quốc từ cuối những năm 1940, trước khi Người trở về nước để lãnh đạo Cách mạng, Người đã viết thư gửi về cho các đồng chí lãnh đạo phong trào cách mạng ở trong nước: “Căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng nước ta nhưng từ Cao Bằng còn phải phát triển về Thái Nguyên và thông xuống nữa mới có thể tiếp xúc phong trào toàn quốc được, có nối được phong trào cách mạng Thái Nguyên với toàn quốc thì khi đấu tranh vũ trang thuận lợi có thể tiến công, khó khăn vẫn có thể giữ vững”. Chúng ta thấy rằng, với tầm nhìn chiến lược của mình, Lãnh tụ Nguyễ Ái Quốc đã nhận định rõ vị trí quan trọng của Thái Nguyên trong căn cứ địa Việt Bắc sau này, và ngay từ trước Cách mạng tháng 8/1945 ATK Định Hóa đã trở thành hậu cứ phía đông để bảo vệ cho căn cứ địa Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang.

Khu di tích lịch sử quốc gia ATK Định Hóa nằm tại huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Di sản thiên nhiên Việt Nam

Cách mạng tháng 8 thành công, trước khi rời Tân Trào về thủ đô Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn một số đồng chí ở lại để xây dựng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc: “Biết đâu chúng ta còn quay trở lại lên đây để nhờ cậy đồng bào thêm một lần nữa”. Đúng như dự đoán đó của Người, chỉ hơn một năm sau đó trước khả năng nổ ra cuộc kháng chiến toàn quốc tới gần vào khoảng tháng 11/1946 một đội công tác đặc biệt do đồng chí Nguyễn Lương Bằng và đ/c Trần Đăng Ninh phụ trách đã lên Việt Bắc tìm địa điểm đặt các cơ quan Trung ương.

Sau một thời gian khảo sát kỹ lưỡng tình hình thực tế tại đây, đội công tác đặc biệt đã chọn các huyện: Định Hóa, Đại Từ, Phú Lương, Võ Nhai của tỉnh Thái Nguyên, huyện Yên Sơn, Sơn Dương, Chiêm Hóa của tỉnh Tuyên Quang, huyện Chợ Đồn, Chợ Mới của tỉnh Bắc Cạn làm nơi xây dựng An toàn khu trong vùng căn cứ địa Việt Bắc, trong đó huyện Định Hóa, của tỉnh Thái Nguyên với địa thế tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ tức là tiến có thể đánh, lui có thể giữ đã vinh dự được Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn trở thành An toàn khu tuyệt đối bí mật, đây không chỉ là nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Trường Chinh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng mà còn là nơi ra đời của nhiều cơ quan tổ chức như: Ủy ban Kiểm tra Trung ương, hay Hội Nhà báo Việt Nam. Chính vì vậy Khu di tích ATK Định Hóa được đánh giá là một quần thể di tích lịch sử cách mạng quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20. Năm 2012, ATK Định Hóa cũng vinh dự được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận là di tích Quốc gia đặc biệt.

Và trong hành trình về nguồn chúng ta đang dừng chân tại một trong những địa danh lịch sử nổi tiếng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đó chính là Đèo De, Núi Hồng. Xưa kia dưới con mắt của những nhà quân sự Đèo De chính là điểm huyết mạch duy nhất nối giữa 2 An toàn khu, ATK Định Hóa, Thái Nguyên và ATK Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang (cách ATK 7km).

Đèo De, Núi Hồng cũng đã đi vào thi ca, nhà thơ Tố Hữu đã từng viết: “Tin vui chiến thắng trăm miền

Hòa bình, Tây Bắc, Điện Biên vui vể

Vui từ Đồng Tháp, An Khê

Vui lên Việt Bắc Đèo De, núi Hồng”

Những địa danh Đèo De, Núi Hồng, Tỉn Keo, Khuôn Tát xưa kia đã gắn liền với lịch sử dân tộc, với Bác Hồ thì nay càng trở nên thiêng liêng hơn khi được chọn làm nơi tọa lạc Nhà Tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, công trình mang tầm vóc quốc gia thể hiện ý chí và nguyện vọng của đồng bào trong cả nước, cũng như kiều bào ta ở nước ngoài. Công trình do thành phố Hà Nội dành tặng Thủ đô kháng chiến năm xưa đúng vào dịp kỷ niệm 115 năm ngày sinh Bác Hồ kính yêu (19/5/1890 – 19/5/2005).

Lán Tỉn Keo là một trong những di tích nổi bật tại khu di tích ATK Định Hóa Thái Nguyên. Ảnh : Thành Đô

Nhà Tưởng niệm Chủ tịch HCM được xây dựng tại một vị trí rất đắc địa, đó chính là nằm trên đỉnh Đèo De, ba mặt có núi non che chở, phía trước nhìn xuống cánh đồng Tỉn Keo rộng mở thoáng đạt “ Bốn phương lồng lộng Thủ đô gió ngàn” phía sau dựa vào dải núi Hồng hùng vỹ, là bức tường thành của chiến khu Việt Bắc năm xưa, hai bên là hai dãy núi chạy dọc song song như “Tả thanh long, hữu bạch hổ”.

Đoàn Văn phòng công chứng Trần Lệ Tần dâng hương nhà tưởng niệm Bác Hồ ( ATK ) , Ảnh:  Thành  Đô 

Toàn bộ công trình được xây dựng trên tổng diện tích hơn 21 nghìn mét vuông, bao gồm: Nhà đón tiếp, Tứ trụ, Tam quan, Nhà dâng hương. Hệ thống bậc lên xuống theo lối cổng chính gồm 194 bậc và được chia làm 2 phần ý nghĩa:

Phần 1: Từ Tứ trụ đến Tam quan là 115 bậc, ghi nhớ công trình xây dựng vào dịp kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Bác.

Phần 2: từ Tam quan đến Nhà dâng hương là 79 bậc, ghi nhớ 79 mùa xuân của Người.

Hai bên là hai hàng tùng tháp như hai hàng tiêu binh canh giữ giấc ngủ ngàn thu cho Người, song song với đó là 18 cây Chò chỉ do tỉnh Phú Thọ dâng trồng, tượng trưng cho 18 đời vua Hùng dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Khuôn viên được bao quanh như một đóa sen nở gợi nhớ về làng Sen quê Bác, trên chín cánh sen được điểm 79 cây vạn tuế, tượng trưng cho 79 mùa xuân của Người. Từng bậc thang lên xuống, từng hàng cây nơi đây, tất cả đều gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh, và tôn lên vẻ đẹp của nhà Tưởng niệm giữa màu xanh của núi rừng đại ngàn Việt Bắc. 

Nhà Tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh được xây dựng theo lối kiến trúc đền chùa truyền thống 2 tầng, tám mái, tầng 1 là nơi đoàn nghỉ ngơi, uống nước, tham quan trưng bày triển lãm. Tầng 2 là chính điện dâng hương. Gian giữa long trọng là bức tượng chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh được đúc bằng đồng nguyên chất, nặng 4 tấn và bên ngoài được dát toàn bộ bằng vàng, làm lễ hô thần nhập tượng vào tháng 8/2008 do Cố hòa thượng Thích Thanh Tứ từ Hà Nội lên làm chủ lễ.

Hai bên là cặp câu đối do giáo sư Vũ Khiêu đề tặng:

Thâu hết tinh hoa kim cổ lại

Xây cao văn hiến nước non này.

phía trên là bức hoành phi: “Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”

đối diện là bức đại tự” “Hồ Chí Minh mặt trời sáng mãi”

Trong nhà tưởng niệm còn trưng bày các cặp câu đối, câu đề thể hiện tình đoàn kết của dân tộc ta như: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công.

Kháng chiến nhất định thắng lợi

Kiến quốc nhất định thành công.

Các câu đề, câu đối, hoành phi đều làm bằng gỗ dổi, sơn son thiếp vàng tạo sự kính cẩn tôn nghiêm.

Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh là hồn thiêng sông núi, là tượng đài của Khối đoàn kết dân tộc, là điểm đến của du khách quốc tế, là nơi hành hương của các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mãi mãi về sau.

Thánh 8 mùa Thu chúng con về đây kính cẩn nghiêng mình dâng hương tưởng nhớ tới công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh .

Thành Đô