Tập trung thực hiện các giải pháp tăng thu thuế xuất nhập khẩu

Nguồn thu sụt giảm

Năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực XVI được tỉnh giao chỉ tiêu thu ngân sách 1.820 tỷ đồng, Bộ Tài chính giao 2.100 tỷ đồng. Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XVI Lê Viết Phong, nguyên nhân thu ngân sách những tháng đầu năm sụt giảm do hoạt động XNK hàng hóa qua địa bàn không ổn định và chịu nhiều ảnh hưởng từ các chính sách biên mậu của Trung Quốc; lượng hàng hóa XNK chưa đa dạng về chủng loại. Việc thực hiện các hiệp định thương mại về ưu đãi thuế quan mà Việt Nam đã ký kết dẫn đến việc cắt giảm thuế suất đối với nhiều dòng hàng hóa có mức thuế cao, tác động đáng kể đến số thu ngân sách nhà nước. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp có số thu lớn chuyển địa điểm mở tờ khai sang các cửa khẩu khác do có lợi thế về hệ thống logistics, hạ tầng cửa khẩu đồng bộ và khả năng kết nối vận tải thuận lợi, giúp giảm chi phí hoạt động.

Ông Hoàng Văn Bằng, Quyền Đội trưởng Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng cho biết: Hoạt động XNK hàng hóa qua cửa khẩu (đối với các loại hình mở tờ khai) từ đầu năm đến nay giảm cả số lượng, tờ khai, kim ngạch XNK và số thu ngân sách. Tổng kim ngạch XNK đạt hơn 223,4 triệu USD, giảm 50% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó, kim ngạch xuất khẩu giảm 44%, nhóm mặt hàng nông sản (sầu riêng, mít, xoài)… giảm 85,2%; mặt hàng cà phê (gia công) giảm 96,39%, chỉ đạt hơn 25.000 USD; mặt hàng quặng niken sụt giảm 33%. Kim ngạch nhập khẩu giảm 58%, trong đó mặt hàng ô tô giảm nhiều nhất với 64% (tương đương giảm thu 836 tỷ đồng), than cốc giảm 35%.

Đến ngày 11/8, thu ngân sách qua địa bàn hơn 796,63 tỷ đồng, đạt 47,28% chỉ tiêu Bộ Tài chính giao (1.685 tỷ đồng), đạt 46,86% chỉ tiêu tỉnh giao (1.700 tỷ đồng), giảm 50% so với cùng kỳ năm 2025. Đối với hàng hóa do đơn vị thực hiện giám sát loại hình (hàng chuyển cửa khẩu, kho ngoại quan, quá cảnh) tăng về số lượng tờ khai và kim ngạch so với năm 2025, do từ tháng 9/2025 cửa khẩu được nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế.

Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh, Hải quan Cửa khẩu Sóc Giang cũng gặp những khó khăn tương tự. Tính đến đầu tháng 8, kim ngạch XNK qua Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh mới đạt 300 triệu USD, thu ngân sách hơn 22,2 tỷ đồng; Cửa khẩu Sóc Giang kim ngạch XNK đạt hơn 5,8 triệu USD, thu ngân sách gần 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp thực hiện các thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa qua Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng.

Đẩy mạnh các giải pháp tăng thu

Để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước, từ nay đến hết năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực XVI  phải thu 1.003 tỷ đồng theo chỉ tiêu tỉnh giao, 1.283 tỷ đồng theo chỉ tiêu Bộ Tài chính giao.

Trước thực tế trên, Chi cục Hải quan khu vực XVI đang tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm tìm kiếm, thu hút nguồn thu như: Tham mưu cho tỉnh tổ chức gặp mặt các doanh nghiệp hoạt động XNK; thành lập tổ công tác để tiếp tục gặp gỡ, vận động doanh nghiệp XNK những mặt hàng có kim ngạch cao, có số thuế lớn làm thủ tục qua địa bàn. Tiếp tục theo dõi, làm tốt công tác quản lý hàng hóa XNK, kho bãi; tăng cường kiểm tra, rà soát việc thực hiện quy trình nghiệp vụ hải quan của các đơn vị hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu để kịp thời chấn chỉnh. Phối hợp theo dõi, nắm bắt tình hình nội biên, ngoại biên tại khu vực biên giới, chính sách thương mại của phía Trung Quốc có liên quan đến hoạt động XNK hàng hóa, thủ tục hải quan.

Thực hiện tốt cơ chế, chính sách liên quan đến hoạt động XNK hàng hóa; tổ chức thực hiện tốt Đề án nộp thuế điện tử 24/7, phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp XNK qua địa bàn. Thường xuyên rà soát dữ liệu trên các hệ thống phần mềm nghiệp vụ thuế XNK (MHS, GTT02, KTT)… để kịp thời chỉ đạo đối với các trường hợp khai báo chưa đầy đủ tên hàng, mã số hàng hóa chưa chính xác và thực hiện tham vấn đầy đủ theo quy định đối với các trường hợp phải tham vấn.

Kiểm tra, rà soát, xử lý đúng đối tượng miễn thuế, không chịu thuế quy định, đảm bảo đúng thủ tục miễn thuế theo quy định; kiểm soát chặt chẽ công tác hoàn thuế, xử lý tiền thuế nộp thừa, thực hiện các giải pháp chống gian lận trong công tác hoàn thuế. Triển khai nền tảng cửa khẩu số; thực hiện tốt công tác kiểm tra sau thông quan. Phối hợp với cơ quan thuế và các đơn vị liên quan trong việc thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng cửa khẩu. Tiếp tục tăng cường kết nối thông tin giữa doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu 2 phía Việt Nam - Trung Quốc về nhu cầu cung - cầu hàng hóa; nghiên cứu điều tiết, tận dụng phương tiện vận chuyển hàng xuất khẩu sau khi hoàn tất thủ tục trả hàng phía Trung Quốc để vận chuyển hàng nhập khẩu về nội địa…

Thái Hà