Gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn: 'Cú hích' cho tăng trưởng kinh tế

Thưa ông, ngay sau chỉ đạo của Chính phủ và NHNN, các NHTM đã đồng loạt giảm lãi suất cho vay và công bố các gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn, riêng 4 NHTM Nhà nước lên tới khoảng 220.000 tỷ đồng. Động thái này sẽ tác động như thế nào tới doanh nghiệp và khả năng tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm 2026?

Trong thời gian qua, phải khẳng định rằng các TCTD đã rất chủ động, tích cực chia sẻ với người dân, doanh nghiệp thông qua việc tiết giảm chi phí để duy trì mặt bằng lãi suất phù hợp, nâng cao khả năng tiếp cận vốn của nền kinh tế. Tôi cho rằng việc các ngân hàng triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng dành cho khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thuộc lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế là một tín hiệu tích cực và có ý nghĩa “kép”: vừa trực tiếp giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, vừa củng cố niềm tin của thị trường vào triển vọng phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Trong những tháng cuối năm, khi nhu cầu tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu có xu hướng tăng, việc giảm lãi suất 1-2%/năm có ý nghĩa quan trọng giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí tài chính, cải thiện dòng tiền, mạnh dạn tái đầu tư và bổ sung vốn lưu động. Từ đó, tín dụng có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới sản xuất, việc làm, thu nhập và tổng cầu.

Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở quy mô danh nghĩa của các gói tín dụng, mà ở khả năng giải ngân và hấp thụ vốn thực chất. Vì vậy, tôi nhìn nhận đây là một “cú hích” quan trọng cho tăng trưởng cuối năm, nhưng hiệu quả cao nhất sẽ đạt được khi dòng vốn đi vào những doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi và những lĩnh vực tạo giá trị gia tăng.

Các ngân hàng triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn dành cho khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho rằng rào cản tiếp cận vốn không chỉ ở lãi suất, mà còn ở điều kiện vay và tài sản bảo đảm. Theo ông, cần làm gì để tháo gỡ những điểm nghẽn này?

Tôi cho rằng, giảm lãi suất là điều kiện cần nhưng chưa phải điều kiện đủ. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, bài toán lớn hơn là khả năng tiếp cận vốn. Thời gian tới, theo tôi nên từng bước chuyển từ tư duy tín dụng thiên về tài sản bảo đảm sang mô hình đánh giá tổng thể hơn, trong đó coi trọng dòng tiền, lịch sử tín dụng, chất lượng quản trị và tính khả thi của phương án kinh doanh. Ngân hàng có thể đẩy mạnh chấm điểm tín dụng dựa trên dữ liệu, đơn giản hóa quy trình đối với khách hàng minh bạch và thiết kế hạn mức phù hợp chu kỳ kinh doanh.

Về phía chính sách, cần tăng hiệu quả của các quỹ bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa báo cáo tài chính, hóa đơn và dữ liệu dòng tiền. Đồng thời, cần tăng kết nối ngân hàng - doanh nghiệp để nhận diện nhu cầu vốn sớm hơn.

Cuối cùng, mục tiêu không phải đẩy nhanh giải ngân bằng mọi giá, mà là bảo đảm dòng vốn đến đúng doanh nghiệp, đúng nhu cầu, đúng thời điểm và vẫn kiểm soát tốt chất lượng tín dụng.

Một điểm đáng chú ý là dòng tín dụng đang được định hướng mạnh hơn vào công nghiệp hỗ trợ, xuất khẩu, công nghệ cao, kinh tế số, AI, bán dẫn và tăng trưởng xanh. Theo ông, sự dịch chuyển này có thể tạo ra những thay đổi như thế nào đối với doanh nghiệp và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế trong dài hạn?

Đây là điểm tôi đánh giá có ý nghĩa chiến lược nhất. Nếu được triển khai hiệu quả, tín dụng sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Nguồn vốn ưu đãi cho công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp hỗ trợ và tăng trưởng xanh có thể giúp doanh nghiệp nâng năng suất, đổi mới máy móc, cải thiện tiêu chuẩn sản phẩm, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Đặc biệt, với AI, bán dẫn và kinh tế số, vốn tín dụng có thể đóng vai trò “vốn mồi”, kích thích thêm đầu tư tư nhân và hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp mới. Tuy nhiên, thay vì dàn trải, theo tôi nên xây dựng tiêu chí ưu tiên rõ ràng, đo lường được hiệu quả, đồng thời phối hợp tín dụng với chính sách công nghiệp, đào tạo nhân lực, hạ tầng số và hỗ trợ đổi mới công nghệ.

Về dài hạn, mục tiêu cao nhất không phải là tăng trưởng tín dụng, mà là biến dòng vốn thành năng suất, công nghệ, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Khi tín dụng được phân bổ theo hướng này, ngân hàng không chỉ cung cấp vốn cho nền kinh tế mà còn góp phần kiến tạo nền tảng cho một mô hình tăng trưởng chất lượng và bền vững hơn.

Xin cảm ơn ông!

Hạ Chi