TAND khu vực 2-TP.HCM: Hoàn thiện chuyển đổi số tạo động lực nâng cao hiệu quả hoạt động

Nhiệm vụ trọng tâm

Là đơn vị được thành lập theo mô hình tổ chức mới, kế thừa toàn bộ nhiệm vụ của TAND TP Thủ Đức trước đây, TAND khu vực 2 hiện giải quyết hơn 12.000 vụ, việc mỗi năm. Trong bối cảnh số lượng tranh chấp ngày càng tăng và tính chất vụ án ngày càng phức tạp, chuyển đổi số được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực quản lý, điều hành và cải cách tư pháp.

Ông Nguyễn Thành Vinh, Bí thư Chi bộ, Chánh án TAND khu vực 2

Xác định cải cách thủ tục hành chính tư pháp gắn với ứng dụng công nghệ thông tin là nhiệm vụ trọng tâm, ban lãnh đạo đơn vị đã xây dựng mô hình văn phòng hiện đại, phân công nhiệm vụ khoa học và chuẩn hóa quy trình xử lý công việc. Đây cũng là nền tảng để triển khai đồng bộ các giải pháp chuyển đổi số trong toàn đơn vị.

Đơn vị đã ban hành Quy chế thực hiện cải cách hành chính tư pháp theo cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”, bảo đảm việc tiếp nhận, xử lý đơn khởi kiện và giải quyết thủ tục tư pháp đúng quy định. Quy trình này góp phần rút ngắn thời gian giải quyết công việc, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi liên hệ với Tòa án.

Song song đó, nhiều phần mềm quản lý được triển khai đồng bộ trong hầu hết các lĩnh vực chuyên môn. Hệ thống bao gồm: phần mềm thụ lý đơn, quản lý giải quyết các loại án, quản lý văn bản đi - đến, lưu kho hồ sơ, theo dõi chuyển giao bản án, quyết định, hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, xử lý hành chính và quản lý biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Việc ứng dụng đồng bộ các phần mềm giúp dữ liệu được cập nhật tập trung, thống nhất và dễ dàng tra cứu. Ban lãnh đạo có thể theo dõi tiến độ giải quyết công việc theo thời gian thực, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và công tác chỉ đạo chuyên môn.

Một điểm nổi bật trong quá trình chuyển đổi số của TAND khu vực 2 là tinh thần chủ động nghiên cứu, xây dựng các ứng dụng phục vụ yêu cầu thực tiễn. Thay vì chỉ sử dụng các phần mềm dùng chung, đơn vị còn phát triển thêm những công cụ phù hợp với đặc thù hoạt động.

Đơn vị đã xây dựng thành công phần mềm cập nhật công tác thụ lý và kết quả hòa giải, đối thoại tại Tòa án, đồng thời tích hợp vào hệ thống thống kê kết quả giải quyết án của từng Thẩm phán. Giải pháp này giúp giảm đáng kể việc tổng hợp thủ công, nâng cao tính chính xác của số liệu và phục vụ hiệu quả công tác đánh giá tiến độ giải quyết án.

Thực hiện chủ trương xây dựng Tòa án điện tử của TANDTC, công tác số hóa hồ sơ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị. Ban Chỉ đạo số hóa được thành lập với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo, Văn phòng và Chi đoàn Thanh niên nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.

TAND khu vực 2 đã hoàn thành số hóa toàn bộ bản án, quyết định từ năm 1976 đến nay. Kho dữ liệu điện tử này phục vụ hiệu quả công tác lưu trữ, tra cứu và cấp bản sao cho người dân, cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu.

Tiếp tục hoàn thiện số hóa hồ sơ

TAND khu vực 2 tiếp tục triển khai số hóa toàn bộ hồ sơ đã và đang giải quyết với khối lượng trên 130.000 hồ sơ tích lũy trong nhiều năm. Đây là nhiệm vụ rất lớn, đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực và trang thiết bị chuyên dụng.

Tập thể TAND khu vực 2, quyết tâm xây dựng Tòa án điện tử, gấp rút công tác số hóa hồ sơ, dữ liệu.

Để bảo đảm tiến độ, đơn vị đã chủ động phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành, huy động khoảng 100 sinh viên thực tập tham gia bóc tách hồ sơ, quét tài liệu và nhập dữ liệu. Giải pháp này góp phần giảm áp lực nhân sự trong bối cảnh đơn vị chưa được bố trí biên chế chuyên trách công nghệ thông tin.

Bên cạnh số hóa hồ sơ, công tác làm sạch dữ liệu cũng được triển khai quyết liệt theo chỉ đạo của TANDTC. Đây là bước quan trọng nhằm chuẩn hóa dữ liệu trên hệ thống quản lý án, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số trong toàn ngành.

Trong thời gian đầu triển khai, phần mềm còn phát sinh lỗi kỹ thuật, hệ thống mạng chưa thật sự ổn định và khối lượng dữ liệu cần xử lý rất lớn. Trước yêu cầu tiến độ gấp, đơn vị đã huy động toàn bộ lực lượng tham gia, nhiều cán bộ, công chức làm việc cả ngày nghỉ và tăng ca đến 21 giờ hằng ngày.

Dữ liệu ghi nhận, tính đến ngày 30/4, TAND khu vực 2 đã hoàn thành 100% việc nhập và chuẩn hóa dữ liệu theo yêu cầu. Toàn bộ dữ liệu thụ lý và giải quyết án được đối chiếu với hồ sơ giấy, kịp thời chỉnh sửa các thông tin sai lệch, cập nhật đầy đủ trạng thái giải quyết và loại bỏ các bản ghi trùng lặp.

Kết quả đạt tỷ lệ 100% dữ liệu đúng, đủ, sạch và sống, tạo nền tảng quan trọng cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu tư pháp thống nhất trong hệ thống Tòa án. Đây cũng là tiền đề để nâng cao chất lượng quản lý, thống kê và khai thác dữ liệu trong thời gian tới.

Cùng với số hóa hồ sơ, TAND khu vực 2 tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình xét xử trực tuyến theo Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội. Đơn vị đã xây dựng hai phòng xét xử trực tuyến tại Tòa án và hai phòng xét xử trực tuyến tại Nhà tạm giữ công an.

Việc đầu tư hạ tầng đã tạo điều kiện để tổ chức thành công nhiều phiên tòa hình sự và phiên họp xử lý hành chính trực tuyến. Mô hình này vừa bảo đảm đúng quy định pháp luật, vừa tiết kiệm thời gian, chi phí và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác chuyển đổi số của đơn vị vẫn còn không ít khó khăn. Khối lượng hồ sơ cần số hóa rất lớn trong khi lực lượng công chức còn mỏng, chưa có biên chế chuyên trách công nghệ thông tin và trang thiết bị phục vụ số hóa còn thiếu.

Bên cạnh đó, nhiều máy tính, máy quét đã xuống cấp, kinh phí tự chủ năm 2026 giảm đáng kể nên việc đầu tư bổ sung thiết bị gặp nhiều hạn chế. Đơn vị hiện vẫn phải thuê doanh nghiệp bên ngoài hỗ trợ công nghệ thông tin nên chưa bảo đảm tính chủ động trong xử lý công việc.

Từ thực tiễn đó, ông Nguyễn Thành Vinh, Chánh án TAND khu vực 2 kiến nghị cấp có thẩm quyền sớm quan tâm bổ sung biên chế thư ký, nhân sự công nghệ thông tin, đồng thời tăng cường đầu tư trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số. Đây là điều kiện cần thiết để đẩy nhanh tiến trình xây dựng Tòa án điện tử theo đúng định hướng của ngành.

Có thể thấy, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ sơ hay xử lý công việc, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy cải cách tư pháp. Những kết quả đạt được tại TAND khu vực 2 cho thấy quyết tâm xây dựng nền tư pháp hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp theo chỉ đạo của TANDTC, góp phần phục vụ người dân ngày càng hiệu quả hơn.

Văn Kỳ