Quy định mới về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, tự chủ

Theo Nghị định, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập phải bảo đảm đúng điều kiện, trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định. Trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác thì thực hiện theo pháp luật chuyên ngành.

Đáng chú ý, một đơn vị sự nghiệp công lập có thể cung cấp nhiều dịch vụ sự nghiệp công trong cùng ngành, lĩnh vực hoặc đồng thời cung cấp dịch vụ của nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực và đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

Nghị định cũng quy định, các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập mới phải tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên, ngoại trừ trường hợp được thành lập để cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.

Hình minh họa do AI tạo.

Quy định chặt chẽ điều kiện thành lập, tổ chức lại đơn vị

Nghị định quy định rõ các điều kiện để thành lập đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, việc thành lập phải phù hợp với quy hoạch ngành hoặc phương án phát triển mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; đáp ứng tiêu chí theo pháp luật chuyên ngành; xác định rõ mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động.

Một trong những điều kiện đáng chú ý là đơn vị sự nghiệp công lập phải được giao tối thiểu 15 người làm việc. Quy định này không áp dụng đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Riêng các đơn vị tự chủ hoàn toàn về tài chính hoặc đơn vị ở nước ngoài, số lượng người làm việc được xác định theo đề án thành lập đã được phê duyệt.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập ở nước ngoài, ngoài các điều kiện chung, việc thành lập hoặc tổ chức lại còn phải bảo đảm phù hợp với chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước và các điều ước quốc tế giữa Việt Nam với nước sở tại.

Nghị định cũng quy định bốn nhóm trường hợp được tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập, gồm: điều chỉnh về tên gọi, chức năng, nhiệm vụ để phù hợp với quy hoạch; không còn đáp ứng điều kiện thành lập; không bảo đảm mức độ tự chủ tài chính theo phương án đã được phê duyệt (trừ các trường hợp khách quan, bất khả kháng); hoặc đáp ứng yêu cầu đối với đơn vị ở nước ngoài.

Quy định khung cấp phó, tiêu chí phân loại và xếp hạng

Một nội dung đáng chú ý khác là Nghị định quy định rõ khung số lượng cấp phó của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.

Đối với các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên, số lượng cấp phó được xác định theo đề án thành lập hoặc đề án tự chủ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trong khi đó, đối với đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên hoặc do NSNN bảo đảm chi thường xuyên, số lượng cấp phó của các đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của bộ được bố trí bình quân không quá 3 người trên một đơn vị.

Đối với phòng thuộc đơn vị sự nghiệp công lập, nếu thuộc nhóm tự chủ hoàn toàn thì số lượng cấp phó cũng thực hiện theo đề án được phê duyệt. Với các phòng thuộc đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên hoặc do NSNN bảo đảm chi thường xuyên, phòng có từ 7 đến 9 người được bố trí 1 Phó Trưởng phòng; từ 10 người trở lên được bố trí không quá 2 Phó Trưởng phòng.

Nghị định đồng thời quy định việc phân loại đơn vị sự nghiệp công lập theo vị trí pháp lý, ngành và lĩnh vực cung cấp dịch vụ, tính chất nhiệm vụ và mức độ tự chủ tài chính.

Đối với việc xếp hạng đơn vị sự nghiệp công lập, Nghị định đưa ra các nhóm tiêu chí gồm: quy mô tổ chức và khối lượng công việc; cơ cấu, trình độ lao động và mức độ phức tạp trong quản lý; hạ tầng cơ sở vật chất, mức độ hiện đại hóa và chuyển đổi số; hiệu quả hoạt động, chất lượng cung ứng dịch vụ, mức độ hài lòng của người dân, hiệu quả quản lý tài chính và mức độ tự chủ; cùng các tiêu chí đặc thù theo từng ngành, lĩnh vực nếu cần thiết.

Lê Bảo