Tán thành việc Quốc hội phân quyền trực tiếp cho TP.HCM và các đô thị đặc biệt

Quan điểm trên được Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đưa ra khi trình bày thẩm tra về dự án Luật Phát triển đô thị tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 28/7.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu.

Ông Phan Chí Hiếu cho biết các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng và tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, thống nhất để thúc đẩy phát triển các đô thị lớn, đẩy mạnh phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị đô thị.

Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ sớm thống nhất về phạm vi và đối tượng điều chỉnh cũng như các nội dung cụ thể của dự thảo Luật; nghiên cứu làm rõ trọng tâm của Luật là cơ chế, chính sách phát triển TP.HCM và các đô thị đặc biệt; phân định rõ phạm vi áp dụng đối với các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt phù hợp với chủ trương của cấp có thẩm quyền; đảm bảo thống nhất giữa tên gọi, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật.

“Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với việc Quốc hội phân quyền trực tiếp cho TP.HCM và các đô thị đặc biệt, giao Chính phủ quyết định phạm vi áp dụng đối với các thành phố còn lại và khu kinh tế đặc biệt”, ông Phan Chí Hiếu nói.

Để đảm bảo tính khả thi, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung các nguyên tắc làm căn cứ để Chính phủ quy định việc áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt cho các thành phố chưa được công nhận là đô thị đặc biệt.

Đi kèm với đó, cơ quan thẩm tra cho rằng cần quán triệt nguyên tắc trao quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực, mỗi thẩm quyền được giao phải có cơ chế theo dõi, báo cáo, kiểm tra, giám sát và giải trình tương ứng.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị làm rõ vai trò điều phối của Chính phủ trong việc thực hiện giữa các bộ, ngành, địa phương; xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình xây dựng, ban hành và thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù; đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các địa phương cùng được áp dụng cơ chế đặc thù và các địa phương không được hưởng cơ chế; bổ sung trách nhiệm định kỳ đánh giá của Chính phủ và UBND TP.HCM.

Đối với việc cho phép Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách thí điểm khác hoặc chưa được quy định trong luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị nghiên cứu một cách thận trọng và xác định rõ phạm vi, điều kiện, tiêu chí áp dụng và loại trừ một số nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội mà Hiến pháp đã quy định rõ.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đột phá và khả thi thúc đẩy phát triển TP.HCM, đô thị đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt. Mục tiêu trọng tâm là tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện; tăng cường phân cấp, phân quyền để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Dự thảo Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 68 điều, tập trung vào hai nhóm nội dung chủ yếu.

Một là phân quyền triệt để, toàn diện cho đô thị đặc biệt, nhất là phân quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gắn với cơ chế giám sát, kiểm tra, trách nhiệm giải trình.

Hai là thiết lập hệ thống cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt về tổ chức chính quyền đô thị, chế độ công vụ, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị, trật tự an toàn đô thị, kinh tế, văn hóa, xã hội…

Về nội dung dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất thẩm quyền rộng hơn cho đô thị đặc biệt trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh từ thực tiễn.

Tờ trình của Chính phủ nêu rõ Bộ Chính trị đã cơ bản đồng ý nội dung phân quyền xây dựng thể chế cho đô thị đặc biệt trong dự thảo Luật.

Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo luật là TP.HCM được phép điều chỉnh trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính trong triển khai các dự án đầu tư. Việc này thực hiện theo hướng đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

TP.HCM cũng được tạo điều kiện để phát triển các lĩnh vực then chốt như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics tích hợp, kinh tế biển, hạ tầng năng lượng, công nghiệp năng lượng, giáo dục, y tế, du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Quang cảnh phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 28/7.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết ban hành và những nội dung cơ bản trong dự án Luật Pháp triển đô thị.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan liên quan tiếp thu ý kiến để hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất sắp diễn ra.

Anh Văn