Sức hút của bảo tàng trải nghiệm

Du khách tham quan bảo tàng Louvre tại Paris, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN

Trải nghiệm khó quên

Tại Hàn Quốc, khách tham quan Bảo tàng lịch sử Seoul giờ đây có thể dạo bước qua hàng thế kỷ lịch sử của thành phố và chứng kiến nhiều cảnh tượng tưởng bị lãng quên, thông qua trải nghiệm thực tế tăng cường (AR) mới.

Với chủ đề “Du hành thời gian ở Seoul”, công nghệ 3D giúp du khách có thể khám phá cổng thành Donuimun từ thời Joseon (1392 - 1910), Seoul hiện đại lồng ghép với linh vật Hodori nổi tiếng của Thế vận hội Mùa hè Seoul 1988 tại Hàn Quốc. Ứng dụng vừa chính thức ra mắt ngày 21/7 vừa qua, theo Korea Times.

Các chuyên gia về bảo tàng trên thế giới khẳng định, nhiều du khách đến với bảo tàng không chỉ đi qua không gian trưng bày tĩnh để nhìn hiện vật mà muốn sống cùng lịch sử.

Đặc biệt đối với khách tham quan trẻ tuổi, những người lớn lên trong môi trường tương tác, cá nhân hóa và phản hồi tức thì, chính việc tương tác hấp dẫn họ đến với bảo tàng nhiều hơn, cũng như níu chân họ lại lâu hơn. Do vậy, để phát triển mạnh mẽ, bảo tàng cần phải kết hợp tính xác thực với tính tương tác, giữ cho hiện vật là trọng tâm đồng thời tạo ra trải nghiệm khó quên.

Phân tích của MuseumNext cho thấy, ngày càng nhiều bảo tàng gặt hái thành công với trải nghiệm kết hợp giữa trải nghiệm thực tế và kỹ thuật số để tạo ra tương tác phong phú và đáng nhớ hơn. Như tại Bảo tàng Nhân chủng học Quốc gia Sofia (Bulgaria) ra mắt chiếc bàn cảm ứng tương tác tùy chỉnh, cho phép du khách hóa thân thành một nhà nhân chủng học thực thụ.

Khách tham quan được hướng dẫn sử dụng quy trình khoa học thực tế để tiến hành khai quật kỹ thuật số một ngôi mộ thời trung cổ, phân tích hài cốt, đồng thời học cách xác định giới tính, ước tính chiều cao và phân tích xương. Không gian này trở thành một trong những triển lãm được tham quan nhiều nhất tại bảo tàng, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và học sinh.

Hay tại dự án lâu đài Tsepnia, nơi pháo đài thời trung cổ nằm trên một địa hình dốc, nhiều đá ở độ cao hơn 1.100 mét tại Bulgaria, thực tế là không thể tiếp cận được đối với du khách lớn tuổi, người khuyết tật.

Thông qua bản tái tạo 3D chi tiết được tích hợp ứng dụng màn hình, bảo tàng lịch sử khu vực ở Pazardzhik có thể mang đến cho mọi du khách một hành trình sống động, có lời dẫn chuyện xuyên suốt các bức tường, tháp và lịch sử của lâu đài, biến điều “không thể tiếp cận trở thành điều tất yếu”.

Chất xúc tác thu hút khách

Kể câu chuyện thời gian bằng cách thổi hồn sống động vào tác phẩm nghệ thuật cùng công nghệ mới đang tạo nên sức hút cho các bảo tàng. Khách tham quan có thể đắm mình trong làn sóng ánh sáng, âm thanh và màn hình tương tác tại không gian này.

Theo phân tích năm 2026 của NextBee về các chiến lược tăng trưởng khách tham quan bảo tàng, việc bảo tàng áp dụng các tour trải nghiệm đều ghi nhận lượng khách tham quan tăng lên, thời gian lưu lại nhiều hơn cũng như chia sẻ trên mạng xã hội cao hơn đáng kể.

Chuyên gia bảo tàng Martin Louise chia sẻ trên Merxwire: “Tương lai của việc kể chuyện trong bảo tàng không phải là thay thế mà là nâng tầm. Di sản vẫn là linh hồn, công nghệ trở thành tiếng nói của di sản. Và khi cả hai cùng lên tiếng, lịch sử không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ”.

Sau nhiều năm điều chỉnh và chuyển đổi chiến lược, các bảo tàng và tổ chức văn hóa toàn cầu đã chứng kiến sự phục hồi rõ rệt vào năm 2025, đặc biệt sự tham gia ngày càng tăng của giới trẻ với các khu vực trải nghiệm và triển lãm tương tác.

Theo thống kê, các bảo tàng lớn trên thế giới thu hút hơn 200 triệu lượt khách tham quan vào năm 2025. Hiệp hội Công nghiệp triển lãm toàn cầu (UFI) ước tính, thị trường bảo tàng toàn cầu, bao gồm 140 nghìn bảo tàng, được định giá 42,8 tỷ USD vào năm ngoái và dự kiến tăng lên 58,3 tỷ USD vào năm 2034.

NAM VIỆT