Sai lầm tai hại khi dùng men vi sinh cho trẻ biếng ăn

Không hiếm những trường hợp cha mẹ dù rất đầu tư chăm sóc con nhưng vẫn mắc phải những quan niệm sai lầm cơ bản khi sử dụng men vi sinh. Chị Phạm Hồng N. (Hà Nội) có con trai 3 tuổi rất biếng ăn. Nghe hàng xóm mách men vi sinh giúp kích thích tiêu hóa, chị tự ra hiệu thuốc mua về cho con dùng. Thấy con thích uống vì vị ngọt, chị cho bé uống liên tục 3 tháng liền. Thậm chí, để con dễ uống hơn, chị thường pha men vào bát cháo nóng hổi hoặc cốc sữa nóng. Sau một thời gian, chị N. hốt hoảng vì con không những không thèm ăn hơn mà còn thường xuyên bị đầy hơi, đi ngoài phân sống. Trường hợp của chị N. là điển hình cho việc sử dụng men vi sinh dựa trên truyền miệng thay vì kiến thức khoa học.

Những sai lầm dễ gặp phải khi cho con sử dụng men vi sinh

1. Pha men vi sinh vào nước hoặc thức ăn nóng

Đây là lỗi phổ biến nhất mà nhiều người mắc phải. Bản chất của men vi sinh (Probiotics) là các vi khuẩn sống có lợi, chúng rất nhạy cảm với nhiệt độ.

Tiến sĩ Đỗ Thị Nguyệt Quế (Giảng viên Khoa Dược lý – Dược Lâm sàng, Trường Đại học Dược Hà Nội) chỉ rõ: "Men vi sinh rất dễ bị tiêu diệt bởi nhiệt độ. Vì vậy, tuyệt đối không được pha men vi sinh vào nước, cháo hay sữa còn nóng. Nhiệt độ cao sẽ làm chết các vi sinh vật có lợi trước khi chúng kịp đi vào cơ thể, khiến việc bổ sung trở nên vô tác dụng". Để đảm bảo hiệu quả, phụ huynh chỉ nên pha men với nước nguội hoặc thực phẩm có nhiệt độ dưới 40 độ C.

Không ít cha mẹ tự ý bổ sung men vi sinh cho trẻ biếng ăn mà chưa hiểu rõ cơ chế tác dụng.

2. Nhầm lẫn giữa men vi sinh và men tiêu hóa

Trường hợp chị N. kể trên cũng như nhiều bà mẹ khác thường đánh đồng hai loại này là một. Tuy nhiên, chúng có bản chất và công dụng hoàn toàn khác nhau.

"Men vi sinh là các vi khuẩn sống có lợi giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Trong khi đó, men tiêu hóa là các hợp chất hóa học (Enzyme) giúp phân cắt thức ăn. Việc lạm dụng men tiêu hóa quá lâu có thể làm ức chế các tuyến tiêu hóa trong cơ thể, khiến trẻ bị lệ thuộc"- tiến sĩ Quế chia sẻ. Trẻ biếng ăn do loạn khuẩn đường ruột cần dùng men vi sinh, nhưng nếu dùng nhầm men tiêu hóa kéo dài, hệ tiêu hóa của trẻ sẽ lười vận động, dẫn đến tình trạng biếng ăn trầm trọng hơn.

3. Chọn sai chủng loại và liều lượng

Không phải loại men vi sinh nào cũng giống nhau. Mỗi chủng vi khuẩn lại có một vai trò riêng biệt trong hệ tiêu hóa. Việc tự ý mua men như chị N. mà không có chỉ định của bác sĩ dễ dẫn đến tình trạng bổ sung không đúng loại cơ thể đang thiếu. "Việc sử dụng men vi sinh cần đúng chủng, đúng liều lượng và đúng thời gian. Không phải cứ uống càng nhiều chủng loại hay uống càng lâu là tốt. Sự dư thừa vi khuẩn có lợi đôi khi cũng gây ra sự mất cân bằng tạm thời, dẫn đến đầy hơi, khó tiêu" - tiến sĩ Quế giải thích thêm.

Việc lạm dụng hoặc sử dụng thiếu cơ sở khoa học có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn, ảnh hưởng đến sức khỏe tiêu hóa của trẻ.

4. Thời điểm uống chưa chuẩn xác

Nhiều phụ huynh cho con uống men vi sinh lúc nào cũng được, hoặc uống ngay cùng lúc với kháng sinh. Đây là một sai lầm lớn của phụ huynh. Bởi nếu trẻ đang phải điều trị kháng sinh, việc bổ sung men vi sinh là cần thiết để bù đắp lượng lợi khuẩn bị kháng sinh tiêu diệt. Tiến sĩ Quế chia sẻ: "Nếu dùng men vi sinh cùng lúc với kháng sinh, vi khuẩn có lợi trong men sẽ bị kháng sinh tiêu diệt ngay lập tức. Cần uống men vi sinh cách thời điểm uống kháng sinh ít nhất khoảng 2 tiếng".

Ngoài ra, thời điểm uống tốt nhất thường là sau khi ăn để tận dụng môi trường dạ dày bớt acid, giúp lợi khuẩn sống sót đi xuống ruột non nhiều nhất.

Để việc bổ sung men vi sinh cho trẻ biếng ăn thực sự hiệu quả và an toàn, tiến sĩ Quế đưa ra lời khuyên cho cha mẹ:

Chỉ sử dụng khi có biểu hiện loạn khuẩn đường ruột như: đi ngoài phân sống, tiêu chảy, đầy bụng, khó tiêu...
Ưu tiên các loại men có chứa đa dạng chủng loại vi khuẩn đã được nghiên cứu lâm sàng.
Không tự ý kéo dài thời gian sử dụng nếu không có hướng dẫn của nhân viên y tế.

"Sử dụng men vi sinh đúng cách không chỉ giúp cải thiện tình trạng biếng ăn mà còn tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ. Ngược lại, dùng sai cách sẽ lãng phí tiền bạc và ảnh hưởng đến tiến trình phát triển tự nhiên của hệ tiêu hóa"- tiến sĩ Quế khuyến cáo.

Men vi sinh là công cụ hỗ trợ đắc lực nhưng không phải là "thần dược" có thể dùng tùy tiện. Thay vì tự làm "bác sĩ" như chị N., các bậc phụ huynh nên trang bị kiến thức đúng đắn hoặc tham vấn ý kiến chuyên môn để mỗi liều men vi sinh đều mang lại lợi ích thực sự cho sức khỏe của con yêu.

Hải Đường