Rà soát, hoàn thiện quy định về Hệ thống chỉ tiêu thống kê Logistics, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới

Chiều ngày 6/7/2026, tại Hà Nội, Đoàn công tác Bộ Công Thương làm việc với Cục Thống kê (Bộ Tài chính) về việc phối hợp triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ Logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050.

Đoàn công tác Bộ Công Thương làm việc với Cục Thống kê

Đoàn công tác của Bộ Công Thương có ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu; ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước, đại diện các đơn vị thuộc Cục Xuất nhập khẩu, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước; đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA); đại diện Hiệp hội phát triển nhân lực logistics Việt Nam (VALOMA).

Về phía Cục Thống kê có ông Nguyễn Thanh Dương - Phó Cục trưởng, cùng đại diện các ban chuyên môn thuộc Cục Thống kê.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết: Liên quan tới công tác thống kê hoạt động logistics, thời điểm Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 200/QĐ-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch hành động nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2025, Cục Xuất nhập khẩu đã làm việc với Cục Thống kê về các nội dung liên quan đến các chỉ tiêu thống kê logistics. Đến ngày 31/12/2021, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư số 12/2021/TT-BKHĐT quy định Hệ thống chỉ tiêu thống kê logistics.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu phát biểu tại buổi làm việc.

Cần thiết sửa đổi, bổ sung quy định về Hệ thống chỉ tiêu thống kê Logistics

Đại diện Cục Xuất nhập khẩu đánh giá cao việc ban hành số 12/2021/TT-BKHĐT do trước đó lĩnh vực logistics chưa có hệ thống chỉ tiêu thống kê nên thiếu căn cứ thống nhất trong việc thống kê, đánh giá các chỉ tiêu như: chi phí logistics, so sánh chi phí logistics với tổng sản phẩm trong nước (GDP)... Việc ban hành Thông tư số 12/2021/TT-BKHĐT giúp tạo căn cứ thống nhất để đưa ra các cơ sở hoạch định, dự báo, đánh giá hoạt động của lĩnh vực Logistics.

Ông Trần Thanh Hải cho biết: Ngày 09/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 2229/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050. Trong Chiến lược này cũng nêu rõ vai trò của công tác thống kê. Việc rà soát, tổng hợp tình hình thực hiện Thông tư 12/2021/TT-BKHĐT sau gần 5 năm triển khai Thông tư 12 với 63 chỉ tiêu, việc tổ chức thực hiện thu thập số liệu; sửa đổi, bổ sung hệ thống chỉ tiêu... sẽ giúp hoàn thiện các chỉ tiêu thống kê logistics trong bối cảnh phát triển mới và triển khai thực hiện Chiến lược.

Đại diện Cục Thống kê, ông Nguyễn Thanh Dương - Phó Cục trưởng cho rằng, về việc triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050 và các chỉ tiêu thống kê Logistics, cần xác định rõ đơn vị đầu mối thống kê, tính toán và báo cáo.

Theo ông Nguyễn Thanh Dương, Thông tư số 12/2021/TT-BKHĐT đã phân công nhiệm vụ cho nhiều bộ, ngành, do đó cần có sự thống nhất về cơ chế phối hợp triển khai các nhiệm vụ, ví dụ: Với chức năng quản lý nhà nước về logistics thuộc Bộ Công Thương, chúng ta cần thống nhất cái nội dung gì Cục Thống kê chủ trì, nội dung gì Bộ Công Thương chủ trì hay phối hợp để có sản phẩm cuối cùng...

Ông Nguyễn Thanh Dương - Phó Cục trưởng Cục Thống kê: Cần có sự thống nhất về cơ chế phối hợp giữa các Bộ, ngành để triển khai các nhiệm vụ.

Tại buổi làm việc, đại diện các Ban chuyên môn thuộc Cục Thống kê và thành viên Đoàn công tác Bộ Công Thương đã thông tin, trao đổi về các vấn đề được quan tâm như: Tình hình triển khai Thông tư số 12/2021/TT-BKHĐT thời gian qua; những chỉ tiêu thống kê liên quan tới lĩnh vực logistics đã, đang được khảo sát, thống kê và công bố định kỳ; đồng thời đề xuất giao thẩm quyền Cơ quan xây dựng, ban hành quy định mới thay thế Thông tư số 12/2021/TT-BKHĐT quy định Hệ thống chỉ tiêu thống kê logistics...

Bà Dương Thị Kim Nhung, Phó Trưởng Ban Chính sách chiến lược và Dữ liệu thống kê cho biết: Theo Thông tư 12/2021/TT-BKHĐT, Tổng cục Thống kê (trước đây, nay là Cục Thống kê) được giao 19 chỉ tiêu (thuộc các lĩnh vực lao động, dịch vụ giá và tài khoản quốc gia). Các bộ khác như Bộ Tài chính (hiện bao gồm cả Hải quan) được giao 30 chỉ tiêu, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) 23 chỉ tiêu, Bộ Công Thương 1 chỉ tiêu, cùng các bộ ngành khác...

Qua rà soát Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050, có 6/9 chỉ tiêu đã được quy định trong Thông tư 12, ví dụ: tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong GDP, tỷ lệ thuê ngoài, chi phí logistics so với GDP...

Về hướng sửa đổi Thông tư 12, bà Nhung cho rằng, do chức năng nhiệm vụ của các bộ đã thay đổi và Luật Thống kê sửa đổi 2021 đã có quy định mới, đề xuất giao Cơ quan chủ trì xây dựng và ban hành Thông tư mới thay thế phù hợp với vai trò đầu mối quản lý lĩnh vực này.

Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê Dịch vụ giá thông tin, hiện nay, Cục Thống kê đã biên soạn và công bố định kỳ các chỉ tiêu liên quan tới lĩnh vực Logistics như: doanh thu bán lẻ hàng hóa, trị giá dịch vụ xuất nhập khẩu, doanh thu vận tải, kho bãi và khối lượng hàng hóa vận chuyển... Các chỉ tiêu như: số lượng xe cơ giới, số lượng doanh nghiệp và lao động logistics có thể tổng hợp từ Tổng điều tra kinh tế định kỳ; riêng các chỉ tiêu khó như: chi phí logistic so với tổng sản phẩm trong nước, chi phí logistic trên doanh khu của doanh nghiệp, chi phí vận tải trên tổng chi phí logistic và tỷ lệ chi phí thuê ngoài vụ logistic của doanh nghiệp... vẫn đang trong quá trình nghiên cứu phương pháp tính toán, thống kê.

Ông Nguyễn Việt Phong, Phó Trưởng Ban Hệ thống Tài khoản quốc gia cho biết: Trong Chiến lược mới có 02 chỉ tiêu quan trọng là tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong GDP và tốc độ tăng trưởng ngành. Thời gian qua, Cục Thống kê đã tính toán thử nghiệm nhưng để tính toán chuẩn, cần phối hợp với các bên để rà soát phạm vi dịch vụ logistics theo danh mục Hệ thống phân loại ngành kinh tế Việt Nam (VSIC) mới.

Đại diện Ban Thống kê Dân số và Lao động cho biết, về nhóm chỉ tiêu liên quan tới lao động, Cục Thống kê được giao 3 chỉ tiêu: lao động có việc làm, lao động qua đào tạo và thu nhập bình quân trong ngành logistics. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là chưa thống nhất được danh mục các mã ngành cấp 5 cụ thể nào thuộc phạm vi logistics để bóc tách số liệu từ các cuộc điều tra lao động việc làm. Nếu xác định rõ được các ngành này, hoàn toàn có thể tính toán và công bố định kỳ.

Đại diện các Ban chuyên môn thuộc Cục Thống kê trao đổi tại buổi làm việc

Tăng cường phối hợp và chia sẻ số liệu thống kê Logistics

Ở góc độ Bộ Công Thương, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết: Tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg ban hành Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến 2050, Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước) được phân công một số nhiệm vụ, chủ yếu là thống kê và xây dựng tiêu chí chuyên ngành về các loại hình trung tâm logistics khác nhau. Việc này liên quan mật thiết đến lưu chuyển và phân bổ các dòng hàng - một cách tiếp cận mới, khác biệt so với quản lý hạ tầng thương mại với các loại hình chợ trước đây.

"Chiến lược mới cũng đặt ra những bài toán mới cho cơ quan quản lý chuyên ngành. Chúng tôi không chỉ xem xét số lượng hay vị trí xây dựng trung tâm logistics, mà quan trọng nhất là hướng dẫn các địa phương thực hiện quy hoạch, đầu tư dựa trên dòng hàng và phương thức vận chuyển từ nguyên liệu đến thành phẩm", ông Tuấn cho biết.

Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) thông tin về công tác thống kê và xây dựng tiêu chí chuyên ngành về các loại hình trung tâm logistics...

Liên quan tới đề xuất sửa đổi Thông tư số 12/2021/TT-BKHĐT về Hệ thống chỉ tiêu thống kê Logistics, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn bày tỏ nhất trí về sự cần thiết phải thay đổi hoặc ban hành Thông tư mới thay thế Thông tư 12 để cập nhật các chỉ tiêu mới như logistics số, logistics xanh...

Về cơ sở pháp lý, cần rà soát lại Luật Thống kê và các văn bản liên quan. Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn đề xuất hai bên có thể thành lập một tổ công tác gồm đại diện Cục Thống kê, Cục Xuất nhập khẩu, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước và các Bộ, cơ quan liên quan khác để cùng nghiên cứu nội dung này. Kết quả của tổ công tác sẽ là báo cáo định hướng hoàn thiện pháp luật và tổ chức triển khai thực hiện...

Ông Bùi Bá Nghiêm, Chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu cho biết: Các quy định mới liên quan đến lĩnh vực Logistics đặt ra vấn đề cần có văn bản khác thay thế Thông tư 12 để phù hợp với các quy định mới và cơ cấu tổ chức mới.

Nhất trí với đề xuất về việc thành lập Tổ công tác gồm đại diện các bộ, ngành liên quan do Cục Thống kê chủ trì, nhưng ông Bùi Bá Nghiêm cho rằng cần có giải pháp triển khai song song với quy trình xây dựng văn bản. "Đề nghị Tổng cục Thống kê đưa ra "đề bài" cụ thể về những gì cần làm để tính toán các chỉ tiêu như: chi phí logistics hay giá trị tăng thêm của ngành trong GDP..., từ đó Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành khác để có kết quả ngay", ông Nghiêm nêu.

Ông Bùi Bá Nghiêm, Chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu trao đổi các ý kiến, đề xuất tại buổi làm việc.

Ở góc độ doanh nghiệp, PGS.TS. Nguyễn Thị Xuân Hòa, đại diện Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) trao đổi thêm với đại diện các Ban chuyên môn của Cục Thống kê và Đoàn công tác Bộ Công Thương về các vấn đề như: phạm vi thống kê chỉ tiêu Logistics như: số lượng doanh nghiệp kinh doanh vận tải và kho bãi; đề nghị với chỉ tiêu tỷ trọng thuê ngoài trong ngành công nghiệp, có thể bóc tách rõ thuê ngoài gia công hay thuê ngoài dịch vụ vận tải, kho bãi để hỗ trợ nghiên cứu logistics; khả năng đo lường đóng góp của kinh tế số trong ngành logistics...

PGS.TS. Nguyễn Thị Xuân Hòa, đại diện Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) trao đổi tại buổi làm việc

Tổng hợp các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, ông Nguyễn Thanh Dương, Phó Cục trưởng Cục Thống kê cho biết: Về việc sửa đổi Thông tư 12, đề xuất hình thức có thể vẫn là Thông tư hoặc nâng lên thành Quyết định của Thủ tướng để các bộ, ngành có cơ sở triển khai hiệu quả.

Ông Nguyễn Thanh Dương đề nghị Ban Chính sách, chiến lược và Dữ liệu thống kê đánh giá lại quá trình thực hiện Thông tư 12, đặc biệt là chế độ báo cáo. Những chỉ tiêu khó cần báo cáo Thủ tướng để có hướng dẫn giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương thực hiện, đồng thời cần bám sát Luật Thống kê và Luật Hải quan mới trong thực hiện.

Phó Cục trưởng Cục Thống kê thông tin: Trước mắt, Cục Thống kê sẽ chia sẻ ngay các phương pháp luận và nguồn thông tin sẵn có với Cục Xuất nhập khẩu; đề nghị Cục Xuất nhập khẩu cử đầu mối thường xuyên trao đổi với Ban Chính sách, chiến lược và Dữ liệu thống kê để đẩy nhanh tiến độ nội dung này.

Đại diện Đoàn công tác Bộ Công Thương, ông Trần Thanh Hải nhất trí giao đầu mối của Cục Xuất nhập khẩu phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược và Dữ liệu thống kê (Cục Thống kê) để rà soát và cập nhật Thông tư 12, bổ sung các chỉ tiêu về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong logistics...

Đồng thời đề nghị Cục Thống kê, với vai trò đơn vị chủ trì, có hình thức đôn đốc các bộ ngành liên quan (Nông nghiệp, Giáo dục, Xây dựng...) cung cấp thông tin theo Thông tư 12, chia sẻ những kết quả chính thức để các Bộ, ngành và các hiệp hội, doanh nghiệp có số liệu thông tin chính thức, thống nhất, phục vụ các công tác, hoạt động trong lĩnh vực Logistics hiện nay.

Việt Hằng