Quốc hội thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)

Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khoáXVI. Ảnh: Viết Chung

Luật Dầu khí (sửa đổi) được Quốc hội thông qua đáp ứng yêu cầu đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết, gắn với xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế nhất là về năng lượng.

Bảo vệ, khai thác hiệu quả tài nguyên, chủ quyền quốc gia bao gồm cả chủ quyền pháp lý, xây dựng thể chế hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam là quốc gia có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế; tăng cường năng lực quản lý nhà nước, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền tránh lợi ích cục bộ của các bộ, các ngành.

Sau khi tiếp thu, giải trình của thành viên Chính phủ, Luật Dầu khí (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua với 12 chương, 62 điều; tăng 1 chương và giảm 7 điều so với Luật hiện hành.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Viết Chung

Luật mới tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn: đơn giản hóa thủ tục và tăng phân quyền; hoàn thiện quy định về hợp đồng, hoạt động dầu khí; chính sách ưu đãi đầu tư; phát triển chuỗi giá trị, dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; xây dựng khung pháp lý về giảm phát thải, thu giữ và lưu trữ carbon.

Một trong những điểm mới trọng tâm của Luật là đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền trong hoạt động dầu khí. Luật sửa đổi nhiều quy định liên quan đến điều tra cơ bản, lựa chọn nhà thầu, hợp đồng và hoạt động dầu khí, đồng thời phân định rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể.

Việc phân cấp gắn với yêu cầu kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình, nhằm rút ngắn thời gian xử lý nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý Nhà nước. Luật Dầu khí bổ sung cơ chế nhằm khai thác hiệu quả các mỏ nhỏ, mỏ cận biên và mỏ tận thu, vốn gặp nhiều khó khăn khi triển khai theo các điều kiện thông thường.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Viết Chung

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan gồm 4 điều, sửa đổi một số quy định của Luật hiện hành và các luật có liên quan, tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn.

Tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan. Sửa đổi các quy định về hồ sơ hải quan, cơ chế một cửa quốc gia, quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ. Đơn giản hóa một số điều kiện kinh doanh, cắt giảm các thủ tục không còn phù hợp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ hướng tới thực hiện đầy đủ hải quan số.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước. Giao Chính phủ và Bộ Tài chính quy định chi tiết một số nội dung thuộc thẩm quyền để đảm bảo tính chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính và mô hình tổ chức bộ máy mới.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: Viết Chung

Bổ sung các quy định nhằm đáp ứng các yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới về kiểm định hải quan, quản lý tuân thủ, kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử; hoàn thiện các quy định về kho ngoại quan, hàng miễn thuế, hàng hóa trung chuyển và một số nội dung phục vụ phát triển khu thương mại tự do, trung tâm logistics và các mô hình kinh tế mới.

Sửa đổi, hoàn thiện các quy định để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn quản lý như rà soát, điều chỉnh các quy định liên quan đến tổ chức bộ máy, chức danh, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan có liên quan.

Đồng thời sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và một số luật khác để đảm bảo tính đồng bộ trong quá trình triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng bãi bỏ những quy định không còn phù hợp hoặc được điều chỉnh tại các luật khác, góp phần đơn giản hóa, hệ thống hóa hệ thống pháp luật, giảm chồng chéo và nâng cao hiệu quả thi hành.

Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự kỳ họp. Ảnh: Viết Chung

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) gồm 5 chương, 39 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Luật thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; bảo đảm sự đồng bộ, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và khắc phục những hạn chế, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành.

Luật mới hoàn thiện chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách nhằm ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự kỳ họp. Ảnh: Viết Chung

Đồng thời, Luật đã quy định khái quát địa vị pháp lý của Cổng Pháp luật quốc gia, thể chế hóa chủ trương tại Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV theo hướng: Cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực; khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo.

Bổ sung quy định về việc kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Qua đó tạo cơ sở pháp lý đồng bộ bảo đảm cho việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

P.V