Sàn thương mại điện tử phải kết nối dữ liệu với cơ quan hải quan

Sáng 23/8, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan với 94,6% đại biểu có mặt tán thành. Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung quy định kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử.

Theo luật mới, tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài thông qua thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử.

Sàn thương mại điện tử phải kết nối dữ liệu với cơ quan hải quan.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm kết nối với hệ thống xử lý dữ liệu về thương mại điện tử của cơ quan hải quan khi thực hiện định danh, xác thực điện tử.

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc đưa quy định về kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử vào luật là cần thiết trong bối cảnh hoạt động thương mại điện tử ngày càng phát triển.

Theo Bộ trưởng, luật chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản, còn các nội dung cụ thể sẽ được Chính phủ quy định để bảo đảm phù hợp với thực tế hoạt động thương mại điện tử.

Trong đó, Chính phủ sẽ xác định ngưỡng giá trị hàng hóa qua thương mại điện tử phải thực hiện thủ tục hải quan. Đồng thời, quy định chi tiết về quy trình, lộ trình xác thực định danh điện tử và bổ sung trách nhiệm kết nối dữ liệu đối với chủ nền tảng thương mại điện tử nước ngoài không có trụ sở tại Việt Nam.

Trước đó, trong quá trình thảo luận, một số đại biểu Quốc hội lưu ý đặc thù của hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử. Khác với hàng hóa xuất nhập khẩu truyền thống, hàng hóa qua các nền tảng trực tuyến thường có số lượng đơn hàng rất lớn, giá trị từng đơn hàng nhỏ nhưng yêu cầu xử lý và luân chuyển nhanh.

Do đó, nếu áp dụng nguyên quy trình kiểm tra, giám sát như đối với hàng hóa truyền thống, nguy cơ ùn tắc tại cửa khẩu có thể xảy ra. Việc giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị, quy trình và lộ trình thực hiện được kỳ vọng giúp cơ chế quản lý linh hoạt hơn.

Bên cạnh thương mại điện tử, Luật sửa đổi cũng điều chỉnh một số quy định liên quan đến đại lý làm thủ tục hải quan. Theo đó, cơ quan quản lý sẽ tập trung quy định về quản lý và hoạt động, không quy định điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực này.

Bộ Tài chính cho biết các điều kiện kinh doanh đã được cắt giảm theo Luật Đầu tư và chuyển sang cơ chế hoạt động dựa trên tiêu chuẩn nghề nghiệp.

Đối với kiểm tra thực tế hàng hóa, luật cũng chuyển quyền quyết định trong những trường hợp đặc biệt từ thủ trưởng cơ quan hải quan nơi xử lý hồ sơ sang Bộ trưởng Tài chính. Bộ trưởng Tài chính đồng thời được giao quy định chi tiết về trách nhiệm và cơ chế xử lý hàng hóa tồn đọng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Ngọc Diễm