Quốc hội thảo luận Luật Thủ đô (sửa đổi): Tạo động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội

Sáng 12/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Hoàn thiện thể chế để thúc đẩy tăng trưởng

Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Minh Tâm – Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị tán thành việc sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô. Theo đại biểu, việc ban hành các cơ chế đặc thù, vượt trội không chỉ mang ý nghĩa thể chế mà còn đóng vai trò là “đòn bẩy” kinh tế, giúp Hà Nội phát huy vị thế trung tâm chính trị - hành chính, đồng thời trở thành cực tăng trưởng và hạt nhân liên kết vùng. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị lớn ngày càng gay gắt, một khung pháp lý linh hoạt, hiện đại sẽ là điều kiện tiên quyết để Thủ đô bứt phá.

Đối với quy định về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền Hà Nội, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đánh giá đây là bước tiến quan trọng trong thể chế hóa chủ trương phân quyền. Việc cho phép chính quyền thành phố chủ động “thiết kế chính sách” và ban hành các quy định đặc thù sẽ giúp mở rộng không gian thể chế, nâng cao năng lực điều hành và xử lý các điểm nghẽn phát triển.

Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý cần quy định rõ phạm vi áp dụng, nhất là với các nội dung liên quan đến quyền con người, nhằm tránh rủi ro tùy nghi trong thực tiễn và bảo đảm tính minh bạch của hệ thống pháp luật.

Về cải cách thủ tục hành chính, đại biểu đồng tình với định hướng phân quyền mạnh mẽ, toàn diện, đi kèm cơ chế kiểm soát trách nhiệm. Theo đó, việc trao quyền cho địa phương cần gắn với nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đồng thời loại bỏ các thủ tục không cần thiết, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

đại biểu Nguyễn Minh Tâm – Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị phát biểu thảo luận.

Dự thảo luật cũng đã thể hiện rõ tinh thần phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ hơn chủ thể nhận phân cấp, đồng thời nghiên cứu mở rộng thẩm quyền cho cấp xã nhằm tăng tính linh hoạt trong quản lý cơ sở – nơi trực tiếp tiếp xúc với hoạt động kinh tế - xã hội hàng ngày.

Chính sách ưu đãi đầu tư hướng tới mô hình tăng trưởng mới

Đánh giá về các chính sách thu hút đầu tư, các đại biểu cho rằng dự thảo luật đã bám sát yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Trọng tâm là thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là nền tảng để Hà Nội nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng tăng trưởng và gia tăng sức cạnh tranh.

Việc thiết kế các chính sách ưu đãi vượt trội cũng được kỳ vọng giúp Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao, từ đó đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế quốc gia và từng bước hội nhập sâu vào chuỗi giá trị khu vực, quốc tế.

Ở góc độ tài chính – ngân sách, đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng cần tập trung phân tích quy định về cơ chế bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương cho Hà Nội. Theo dự thảo, thành phố có thể được hưởng toàn bộ phần tăng thu so với dự toán, bao gồm cả các khoản thu phân chia và khoản Trung ương hưởng 100%.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý các chủ trương mới của Trung ương đặt ra yêu cầu giữ vững vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và không mở rộng cơ chế ưu đãi vượt khung pháp luật hiện hành. Do đó, nếu tiếp tục áp dụng cơ chế đặc thù này, cần có báo cáo và sự chấp thuận của cấp có thẩm quyền để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống tài chính quốc gia.

Đại biểu Nguyễn Trường Giang phát biểu thảo luận. (Ảnh: quochoi.vn).

Liên quan đến quản lý và sử dụng đất đai, đại biểu Nguyễn Trường Giang cho rằng quy định thu hồi đất vùng phụ cận các tuyến giao thông trong dự thảo đang có xu hướng mở rộng hơn so với định hướng của Trung ương. Trong khi đó, chủ trương hiện nay chủ yếu tập trung vào các tuyến giao thông mới nhằm tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đối chiếu với các kết luận mới để bảo đảm sự phù hợp. Trường hợp có nội dung khác biệt, cần báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, tránh phát sinh rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai.

Mai Thoa